TR
EN
PANDEMİ SÜRECİNDE ÖLÜM KAYGISI, COVİD-19 KORKUSU VE AŞI TEREDDÜDÜ İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ
Öz
Bu araştırmanın amacı COVID-19 korkusu, aşı tereddüdü ve ölüm kaygısı ilişkisini ortaya koymaktır. Ayrıca yakınını kaybetme ve aşı doz sayısı gibi değişkenlerin söz konusu faktörler üzerindeki etkisi de irdelenmektedir. Bu kapsamda Mart 2022 tarihinden itibaren veriler online olarak 138 yetişkin bireyden toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak COVID-19 Korkusu Ölçeği, Aşı Tereddüt Ölçeği ve Ölüm Kaygısı Ölçeği kullanılmıştır. Veriler IBM SPSS Statistics 25.0 kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma değişkenlerine göre bağımsız örneklem t-testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Regresyon Analizi ve anlamlı farklılıklar tespit edildiğinde, Tukey HSD post-hoc testleri uygulanmıştır. Araştırma sonucunda, COVID-19 korkusu ve ölüm kaygısı arasında anlamlı bir ilişki olduğu; COVID-19 korkusu ile ölüm kaygısının aşı tereddüdü üzerinde bir etki göstermediği; aşı olma durumunun COVID-19 korkusu ve ölüm kaygısı düzeyleri üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olmadığı; yakınını kaybetme durumunun bireylerin korku, tereddüt ve kaygı düzeyleri üzerinde belirleyici bir etkiye sahip olmadığı; aşı doz sayısındaki artışla birlikte COVID-19 korkusunun azalma eğilimi gösterdiği; aşı tereddüt düzeyinin önemli ölçüde düşebileceği ve aşı doz sayısının aşı tereddüdünü düşürebileceği görülmüştür.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abouzid, M., Ahmed, A. A., El-Sherif, D. M., Alonazi, W. B., Eatmann, A. I., Alshehri, M. M., Saleh, R. N., Ahmed, M. H., Aziz, I. A., Abdelslam, A. E., Omran, A. A.-B., Omar, A. A., Ghorab, M. A., & Islam, S. M. S. (2022). Attitudes toward receiving COVID-19 booster dose in the Middle East and North Africa (MENA) region: A cross-sectional study of 3041 fully vaccinated participants. Vaccines, 10(8), 1270. https://doi.org/10.3390/vaccines10081270
- Ahorsu, D.K., Lin, CY., Imani, V. et al. (2022). The Fear of COVID-19 Scale: Development and initial validation. Int J Ment Health Addiction 20, 1537–1545. https://doi.org/10.1007/s11469-020-00270-8
- Al-Amer, R., Malak, M. Z., Burqan, H. M. R., Stănculescu, E., Nalubega, S., Alkhamees, A. A. & Ali, A. M. (2022). Emotional reaction to the first dose of COVID-19 vaccine: Postvaccination decline in anxiety and stress among anxious individuals and increase among individuals with normal prevaccination anxiety levels. Journal of Personalized Medicine, 12(6), 912. https://doi.org/10.3390/jpm12060912
- Al-Qerem, W., Al Bawab, A. Q., Hammad, A., Ling, J., & Alasmari, F. (2022). Willingness of the Jordanian population to receive a COVID-19 booster dose: A cross-sectional study. Vaccines, 10(3), 410. https://doi.org/10.3390/vaccines10030410,
- Arpacı İ., Karataş, K. & Baloğlu, M. (2020). The development and ınitial tests for the psychometric properties of the COVID-19 Phobia Scale (C19P-S), Personality and Individual Differences; 164. 110108. https://doi.org/10.1016/j.paid.2020.110108
- Avşar Arık, I., & Arık, F. (2022). COVID-19 geçiren yaşlıların deneyimleri: Hatay örneğinde nitel bir çalışma. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 39(2), 711-728. https://doi.org/10.32600/huefd.1080996
- Awijen, H., Zaied, Y. B., & Nguyen, D. K. (2022). Covid-19 vaccination, fear and anxiety: Evidence from Google search trends. Social Science & Medicine, 297, 114820. https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2022.114820
- Bağatur, E. (2022). Aşılamaya bakış açısının veri analizlerine dayalı olarak incelenmesi üzerine bir araştırma (Tez No. 757830) [Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Danışmanlık, Refah ve Toplum Hizmetleri
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Erken Görünüm Tarihi
26 Ekim 2025
Yayımlanma Tarihi
29 Ekim 2025
Gönderilme Tarihi
1 Mayıs 2025
Kabul Tarihi
25 Temmuz 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Sayı: 30
APA
Yelboğa, N. (2025). PANDEMİ SÜRECİNDE ÖLÜM KAYGISI, COVİD-19 KORKUSU VE AŞI TEREDDÜDÜ İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 30, 297-317. https://doi.org/10.29029/busbed.1688621
AMA
1.Yelboğa N. PANDEMİ SÜRECİNDE ÖLÜM KAYGISI, COVİD-19 KORKUSU VE AŞI TEREDDÜDÜ İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ. BUSBED. 2025;(30):297-317. doi:10.29029/busbed.1688621
Chicago
Yelboğa, Nurullah. 2025. “PANDEMİ SÜRECİNDE ÖLÜM KAYGISI, COVİD-19 KORKUSU VE AŞI TEREDDÜDÜ İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ”. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 30: 297-317. https://doi.org/10.29029/busbed.1688621.
EndNote
Yelboğa N (01 Ekim 2025) PANDEMİ SÜRECİNDE ÖLÜM KAYGISI, COVİD-19 KORKUSU VE AŞI TEREDDÜDÜ İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 30 297–317.
IEEE
[1]N. Yelboğa, “PANDEMİ SÜRECİNDE ÖLÜM KAYGISI, COVİD-19 KORKUSU VE AŞI TEREDDÜDÜ İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ”, BUSBED, sy 30, ss. 297–317, Eki. 2025, doi: 10.29029/busbed.1688621.
ISNAD
Yelboğa, Nurullah. “PANDEMİ SÜRECİNDE ÖLÜM KAYGISI, COVİD-19 KORKUSU VE AŞI TEREDDÜDÜ İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ”. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 30 (01 Ekim 2025): 297-317. https://doi.org/10.29029/busbed.1688621.
JAMA
1.Yelboğa N. PANDEMİ SÜRECİNDE ÖLÜM KAYGISI, COVİD-19 KORKUSU VE AŞI TEREDDÜDÜ İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ. BUSBED. 2025;:297–317.
MLA
Yelboğa, Nurullah. “PANDEMİ SÜRECİNDE ÖLÜM KAYGISI, COVİD-19 KORKUSU VE AŞI TEREDDÜDÜ İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ”. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 30, Ekim 2025, ss. 297-1, doi:10.29029/busbed.1688621.
Vancouver
1.Nurullah Yelboğa. PANDEMİ SÜRECİNDE ÖLÜM KAYGISI, COVİD-19 KORKUSU VE AŞI TEREDDÜDÜ İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ. BUSBED. 01 Ekim 2025;(30):297-31. doi:10.29029/busbed.1688621
