Araştırma Makalesi

Üniversite Kütüphanecilerinin Dijital Veri Güvenliği Farkındalık Düzeylerinin İncelenmesi: Türkiye Örneği

Cilt: 9 Sayı: 1 30 Haziran 2026
PDF İndir
TR EN

Üniversite Kütüphanecilerinin Dijital Veri Güvenliği Farkındalık Düzeylerinin İncelenmesi: Türkiye Örneği

Öz

Amaç: Teknolojinin çığır açtığı günümüzde, dijital veri güvenliği farkındalığı bilginin taşıyıcısı olan kütüphaneciler için önem arz etmektedir. Bu araştırmada üniversite kütüphanelerinde çalışan kütüphanecilerin dijital veri güvenliği farkındalıklarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Aynı zamanda kütüphanecilerin dijital veri güvenliği farkındalıklarının çeşitli değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediği belirlenmeye çalışılmıştır. Yöntem: Çalışmada veri toplamak amacıyla, bazı demografik soruların yanı sıra Yılmaz, Şahin ve Akbulut (2015) tarafından literatüre kazandırılan “Dijital Veri Güvenliği Farkındalığı Ölçeği” kullanılmıştır. Araştırma kapsamında hazırlanan anket, 4 Ağustos–15 Eylül 2025 tarihleri arasında elektronik ortamda kütüphanecilere uygulanmıştır. Araştırmaya, Türkiye’deki devlet ve vakıf üniversitelerinde istihdam edilen 185 kütüphaneci katılmıştır. Bulgular: Araştırma bulgularına göre, üniversite kütüphanecilerinin dijital veri güvenliği farkındalık düzeyleri “Orta üstü/İyi” seviye olarak gözlemlenmiştir. Araştırma bulgularına göre, üniversite kütüphanecilerinin dijital veri güvenliği farkındalık düzeyinin cinsiyet, yaş, eğitim durumu ve mesleki deneyim gibi demografik değişkenlere göre anlamlı bir farklılık göstermediği; buna karşılık eğitim alma durumu ve internet kullanım sıklığına göre anlamlı farklılıklar gösterdiği belirlenmiştir. Dijital veri güvenliği ve dijital güvenlik politikaları konularında eğitim alan kütüphanecilerin almayanlara göre farkındalık seviyeleri daha yüksek çıkmıştır. İnternet kullanımı daha fazla olan kütüphanecilerin az olanlara göre dijital veri güvenliği farkındalığı yüksek çıkmıştır. Sonuç: Çalışma sonuçları, üniversite kütüphanelerinde dijital veri güvenliği farkındalığının mevcut durumunu ortaya koymaktadır. Bununla birlikte çalışma, dijital veri güvenliği farkındalığına katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Dijital Veri Güvenliği, Dijital Veri Güvenliği Farkındalığı, Üniversite Kütüphaneleri

Kaynakça

  1. Aksoğan, M., & Atıcı, B. (2023). Akademisyenlerin dijital veri güvenliği farkındalıkları üzerine bir araştırma: Malatya örneği. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(2), 429–439. https://doi.org/10.36362/gumus.1139840
  2. American Library Association. (2020). Library privacy guidelines for data exchange between networked devices and services. https://www.ala.org/advocacy/privacy
  3. Avcı, Ü., & Arslan, E. (2019). Dijital veri güvenliği farkındalığı ve bilgi okuryazarlığı ile alınan hizmet içi eğitimin etkisi. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences (JFES), 52(3), 891–914. https://doi.org/10.30964/auebfd.493124
  4. Barth, S., de Jong, M. D., Junger, M., Hartel, P. H., & Roppelt, J. C. (2019). Putting the privacy paradox to the test: Online privacy and security behaviors among users with technical knowledge, privacy awareness, and financial resources. Telematics and Informatics, 41, 55–69. https://doi.org/10.1016/j.tele.2019.03.003
  5. Bıkmaz, Z. (2017). Sağlık yönetimi bölümü öğrencilerinin mobil güvenlik farkındalığı ve dijital veri güvenliği farkındalıklarının belirlenmesi. Uluslararası Yönetim Bilişim Sistemleri ve Bilgisayar Bilimleri Dergisi, 1(1), 22–30. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/403970
  6. Büyüköztürk, Ş., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., Demirel, F., & Kılıç, E. (2014). Bilimsel araştırma yöntemleri (20. bs.). Pegem Akademi.
  7. Canbek, G., & Sağıroğlu, Ş. (2006). Bilgi, bilgi güvenliği ve süreçleri üzerine bir inceleme. Politeknik Dergisi, 9(3), 165–174.
  8. Choi, Y., & Rasmussen, E. (2019). Cybersecurity in libraries: A management perspective. Library Management, 40(1/2), 27–39. https://doi.org/10.1108/LM-02-2018-0012
  9. George, D., & Mallery, M. (2010). SPSS for Windows step by step: A simple guide and reference, 17.0 update (10th ed.). Pearson.
  10. Gültekin, V., & Özel, N. (2023). Üniversite öğrencilerinin bilgi güvenliği farkındalığı: Ankara Üniversitesi örneği. Bilgi Yönetimi, 6(2), 310–331. https://doi.org/10.33721/by.1366855

Kaynak Göster

APA
Cengiz Mater, E. (2026). Üniversite Kütüphanecilerinin Dijital Veri Güvenliği Farkındalık Düzeylerinin İncelenmesi: Türkiye Örneği. Bilgi Yönetimi, 9(1), 19-35. https://doi.org/10.33721/by.1840688
AMA
1.Cengiz Mater E. Üniversite Kütüphanecilerinin Dijital Veri Güvenliği Farkındalık Düzeylerinin İncelenmesi: Türkiye Örneği. BY. 2026;9(1):19-35. doi:10.33721/by.1840688
Chicago
Cengiz Mater, Emine. 2026. “Üniversite Kütüphanecilerinin Dijital Veri Güvenliği Farkındalık Düzeylerinin İncelenmesi: Türkiye Örneği”. Bilgi Yönetimi 9 (1): 19-35. https://doi.org/10.33721/by.1840688.
EndNote
Cengiz Mater E (01 Haziran 2026) Üniversite Kütüphanecilerinin Dijital Veri Güvenliği Farkındalık Düzeylerinin İncelenmesi: Türkiye Örneği. Bilgi Yönetimi 9 1 19–35.
IEEE
[1]E. Cengiz Mater, “Üniversite Kütüphanecilerinin Dijital Veri Güvenliği Farkındalık Düzeylerinin İncelenmesi: Türkiye Örneği”, BY, c. 9, sy 1, ss. 19–35, Haz. 2026, doi: 10.33721/by.1840688.
ISNAD
Cengiz Mater, Emine. “Üniversite Kütüphanecilerinin Dijital Veri Güvenliği Farkındalık Düzeylerinin İncelenmesi: Türkiye Örneği”. Bilgi Yönetimi 9/1 (01 Haziran 2026): 19-35. https://doi.org/10.33721/by.1840688.
JAMA
1.Cengiz Mater E. Üniversite Kütüphanecilerinin Dijital Veri Güvenliği Farkındalık Düzeylerinin İncelenmesi: Türkiye Örneği. BY. 2026;9:19–35.
MLA
Cengiz Mater, Emine. “Üniversite Kütüphanecilerinin Dijital Veri Güvenliği Farkındalık Düzeylerinin İncelenmesi: Türkiye Örneği”. Bilgi Yönetimi, c. 9, sy 1, Haziran 2026, ss. 19-35, doi:10.33721/by.1840688.
Vancouver
1.Emine Cengiz Mater. Üniversite Kütüphanecilerinin Dijital Veri Güvenliği Farkındalık Düzeylerinin İncelenmesi: Türkiye Örneği. BY. 01 Haziran 2026;9(1):19-35. doi:10.33721/by.1840688