MEDİKAL TEKSTİL ÜRÜNLERİNİN SEÇİMİNDE FAYDA / MALİYET ANALİZİ

Öz

Bu çalışmanın amacı dokusuz/örgüsüz (nonwoven) kumaşların üretim yöntemlerini irdeleyerek, dokusuz/örgüsüz kumaşların belli başlı son kullanım alanlarından biri olan tıbbi tekstillerin kullanımı için bir fayda maliyet analizi modeli oluşturmaktır. Dokusuz/örgüsüz kumaşların üretiminde kullanılan yöntemler basılı ve elektronik yayınlar taranarak araştırılmıştır. Tıbbi tekstillerin özellikleri ve kullanımına ilişkin bilgiler kısaca açıklanmıştır. Fayda maliyet analizi yöntemi ve bu yöntemi uygulamak için seçilen analitik hiyerarşi prosesi (AHP) hakkında kısa açıklamalar yapılarak Gaziantep Üniversitesi Hastanesinde cerrahi önlük ve örtü seçiminde belirleyici olacak faydaları ve maliyetleri belirlemek amacıyla bir uygulama yapılmıştır. Bu amaçla, tekrar kullanılabilir ve tek kullanımlık önlük ve örtüler karşılaştırılmıştır. Faydalara ait nitel verileri sayısal verilere dönüştürmek amacıyla analitik hiyerarşi prosesi kullanılmıştır. Konu ile ilgili veriler hastanenin doktorları, yöneticileri ve maliyet birimi çalışanları ile yapılan birebir görüşmelerden elde edilmiştir. Tıbbi tekstillerin seçimi faydalar ve maliyetler bakımından sağlık sektörü için önemli bir konudur. Ürün seçimi yapılırken basit maliyet hesapları her zaman yeterli olmamasının yanı sıra yanıltıcı da olabilir. Tek kullanımlık ürünler ile çok kullanımlı ürünler arasında bir seçim yapmak genellikle karmaşık bir karar verme sürecidir. Özellikle işin içine insan sağlığı girdiği zaman doğru kararı vermek çok önem kazanmaktadır

Anahtar Kelimeler

• Fayda/Maliyet Analizi, Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP)

-

Öz

The selection of medical textiles is an important subject for the healthcare sector in terms of benefits and costs. The basic cost calculation does not always give the right results in product selection, it would even mislead. It is a complex and difficult task to give a decision whether to use reusable or single-use products. Especially, when the patient and surgeons lives are in consideration. This study can guide the hospital managers, surgical team and medical textile producers in order to compare the reusable and single-use surgical gowns and drapes from an industrial engineering perspective. In this paper, a case study has been presented in order to determine the benefits and costs associated with reusable and single-use surgical gown and drape use in University of Gaziantep Hospital. Analytic hierarchy process (AHP) was applied in order to assign qualitative data of benefits into quantitative data. A multi-criteria decision support model was structured and analyzed. The relevant data was determined through the literature review and interviews with the doctors, administrators and personnel of related departments in the hospital. It is concluded that although their high prices the single use gown and drape sets provide the highest benefit rate while relatively low cost reusable gown and drape sets are providing much less benefits in comparison with single-use sets. In addition to this maintaining the prices of single-use sets will make them more competitive

Anahtar Kelimeler

• Cost / Benefit Analysis, Analytic Hierarchy Process (AHP), Surgical

Kaynakça

1. Akter, N., Trankler, J.; (2003) “An analysis of possible scenarios of medical waste management in Bangladesh”, Management of Environmental Quality, 14, 242-255.
2. Barker, R. L., Scruggs, B. J., Shalev, I.; (2002) “Evaluating operating room gowns: Comparing comfort of nonwoven and woven materials”, International Nonwovens Journal, 11.
3. Baykasoğlu, A., Dereli, T., Yılankırkan, N., Yılankırkan, A.; (2005) “Dokusuz/örgüsüz (nonwoven) kumaş üretim teknolojileri, uygulama alanları ve uygulama alanlarına endüstri mühendisliği perspektifinden bakış”, TMMOB Makine Mühendisleri Odası – TMMOB Tekstil Mühendisleri Odası, Tekstil Teknolojileri ve Tekstil Makineleri Kongresi, pp.197-204, 11–12 Kasım 2005, Gaziantep.
4. Baykasoğlu, A., Dereli, T., Yılankırkan, N.; (2006) “Tekrar kullanılabilir ve tek kullanımlık medikal tekstil ürünleri seçiminde fayda maliyet analizi”, Yöneylem Araştırması ve Endüstri Mühendisliği 26. Ulusal Kongresi Bildiriler Kitabı –YA/EM 2006, pp. 402-405.
5. Duran, K.; (2004) Dokusuz Yüzeyler, Teknik Fuarcılık Yayınları.
6. EDANA, (1998) European Disposables and Nonwovens Association, What are Nonwovens?; Defination of Nonwovens ISO9092:1988, http://www.edana.org/story.cfm?section=|edana_nonwovens&story =definition.xml
7. EDANA, (2005) Edana Statistics 2004, Brussels, Haziran 2005.
8. EDANA, (2004) Statistics 2003, released November 2004, http://www.edana.org/documents_sections/edana_nonwovens/FICH E%202003%20NONWOVENS%20BROCHURE%20WEBSITE.pdf

9. EDANA; Making Nonwovens, http://www.edana.org/story.cfm?section=|edana_nonwovens&story =making.xml
10. Gruendemann, B. J., (1999) Healthcare Waste Management- A Template for Action, Medical Waste Institute, Washington D.C.
11. INDA, (1999)Nonwovens Fabric Handbook, Association of the Nonwovens Fabric Industry, Raleigh NC.
12. INDA, (2001) Association of the Nonwovens Fabrics Industry, About Nonwovens, Use of Gowns and Drapes in Healthcare.
13. Koch, F. T.; (2001) “Barrier products”, Infection Control Today, 40-42 from http://www.infectioncontroltoday.com/articles/111topics.html
14. Rutala, W., Weber, D.J.; (2001) “A Review of Use of Gowns and Drapes in Healthcare”, University of North Carolina Healthcare System, INDA.
15. Saaty, T.L. (1982) “Decision Making for Leaders”, The Analytic Hierarchy Process for Decisions in a Complex World, Belmont, CA, Lifetime Learning Publications.
16. Tummala, V.M.R., Chin, K.S., Ho, S.H.; (1997) “Assessing success factors for implementing CE: A case study in Hong Kong electronics industry by AHP”, International Journal of Production Economics, 49, 265-283.
17. Werner, H.P., Feltgen, M., Schmitt, O.; (2001) “Quality of surgical drapes and gowns”, Hospital, 3, 11-14.
18. Zeigler, J.P.; (2002) “Comfort performance of protective apparel”, Nonwovens World, 11, 123.