SU DERGİSİ BİBLİYOGRAFYASI

Öz

Yerel dergiler yahut diğer bir deyişle taşra dergileri, mahallî dergiler, genelde Türk basın hayatının özelde ise Türk dergiciliğinin uç beyleri, kültür emperyalizmine direnen birer güç ve yerel değerlerin koruyucusu olmasının yanı sıra Türkiye fikir hayatının sadece Ankara ve İstanbul’dan değil taşradan da yönlendirilebileceğinin birer tepkisel hareketidir. Yerel dergiler, yayın hayatına girişinden son sayısına kadar bir yandan çeşitli baskı, reklam geliri ve dağıtım zorluklarıyla uğraşırken diğer yandan yerelde halkın nabzını tutup ulusala seslenmeyi amaçlamaktadırlar. Böyle bir ortamda yayın hayatına Sivas’ta adım atan Su dergisi; Sadettin Çekinmez, Kadim Şahin ve Hazım Zeyrek tarafından kurulmuş olup toplamda 78 sayı yayımlanmıştır. 1 Şubat 1961 tarihinde ilk sayısı yayımlanan dergi, 1967 yılı Ağustos ayında yayımlanan son sayısıyla 7 yıl Sivas basınında yer almış ve onlarca yazar, çizere sayfalarını emanet etmiştir. Ceyhun Atuf Kansu, Fazıl Hüsnü Dağlarca, Mustafa Necati Sepetçioğlu, Cemal Süreya, Oktay Akbal ve İlhan Geçer gibi Türkiye çapında isimlere kapısını açan Su, dönemin Sivas’ında yaşayan ve söz sahibi olmak isteyen herkese de bu hakkı tanımıştır. Su, 7 yıllık koleksiyonunda binin üzerinde manzume-mensure karışık metinle ciddi bir arşive sahiptir. Dergi, şiir olarak yüzünü her ne kadar yeni tarzda kaleme alınan manzumelere dönmüş olsa da sayfalarında halk şiirinden parçalara da yer vermiştir. Nesirde ise tür ve konu zenginliği görülür. Öykü, hikâye, röportaj, söyleşi gibi türlerin yanı sıra eğitim, müzik, tiyatro ve resim konularında teorik yazılar da derginin sayfalarında dikkat çekmektedir. Bu çalışmada, Sadettin Çekinmez, Kadim Şahin ve Hazım Zeyrek tarafından kurulup toplamda 78 sayı olarak yayımlanarak 1967 yılı Ağustos ayında yayın hayatından çekilen Su dergisi, Türklük bilimine tanıtılarak sayılarına göre künyesi çıkarılmıştır. Genel hatlarıyla tanıtımı yapılan derginin bibliyografyası ile ilerleyen süreçte gerek dergi hakkında gerek Sivas basını gerekse de yazar kadrosunda yer alan isimler üzerine yapılacak çalışmalara öncülük edeceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Yerel dergiler
• taşra dergileri
• Sivas basın hayatı
• Sivas dergileri
• Su dergisi

Su Journal Bibliography

Öz

Local journals, as the frontiers of Turkish press life in general and Turkish journal publishing in particular, are not only a force of resisting cultural imperialism but also as protectors of local values, besides this feature, it is also a reactional movement that Turkey's intellectual life that can be directed not only from Ankara and Istanbul, but also from the rural. While local journals are dealing with various press, advertiement revenues and distributional difficulties from the beginning of their publication until their last issue, they also aim to take the pulse of the local people by appealing to the nation. In such an environment, the Su journal, which started its publication life in Sivas and published 78 issues in total, was founded by Sadettin Çekinmez, Kadim Şahin and Hazım Zeyrek. The journal, whose first issue was published on 1st February of 1961, was took a part in the Sivas press for 7 years, within its last issue that was published in August 1967, entrusted its pages to dozens of writers and illustrators. The Su journal, which opened its doors to names from all over Türkiye such as Ceyhun Atuf Kansu, Fazıl Hüsnü Dağlarca, Mustafa Necati Sepetçioğlu, Cemal Süreya, Oktay Akbal and İlhan Geçer, gave a right to say everyone whom they wanted to have that living in Sivas at the time. Su has a broad archive with over a thousand mixed written in poem - prose texts in its 7 years of collection. Although the journal turned its head to poems written in a new style, but also give a place to pieces from the folk poetry in its pages. In its prose, there is a richness of genres and subjects is seen. In addition to genres such as stories, tales, interviews and conversations, there are theoretical articles on education, music, theater and painting that catch attention in the pages of the magazine. In this study, The Su journal, founded by Sadettin Çekinmez, Kadim Şahin and Hazım Zeyrek that was published within 78 issues in total and was withdrawn from its publication in August 1967, has been introduced to the Turkology by indexed according to its numbers. It is thought that the journal, which has been introduced in general, within its bibliography, would guide to future studies on journals, the Sivas press, and as well as the names of the writers.

Anahtar Kelimeler

• Local journal
• rural journal
• Sivas press life
• Sivas journals
• The Su journal

Kaynakça

1. Adanır, H. (2002). Yerel Dergicilik. Azize Aktaş Yasa vd. (Haz.), Kültür Hayatımızda Yerel Dergiler ve Yerel Dergi Yayımcılığı Bilgi Şöleni Bildiriler Kitabı (ss 87-89) içinde. Ankara.
2. Alkan, A. T. (1992). Sivas’ta İlk Özel Türk Gazetesi: Vicdan. Revak, 68-75.
3. Birinci, M. (2009). Su Dergisi. İdris Ekinci (Ed.), Cumhuriyet Döneminde Sivas Sempozyumu Bildiri-ler Kitabı (ss 539-548) içinde. Sivas.
4. Bozdoğan, A. (2006). Türkocağının Taşra Dergileri. Ankara: Türk Ocakları Ankara Şubesi Yayınları.
5. Bozdoğan, A. (2007). Atatürk Döneminin Dil, Kültür ve Edebiyat Politikalarını Yansıtan Bir Halkevi Dergisi: Ortayayla. Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 31(2): 147-156.
6. Çağdaş, H. (2018). Misyonuna Yaraşır Bir Sanat ve Kültür Dergisi “SU”. Hayat Ağacı, 34: 8-17.
7. Erdal, D. (2022). 1960-1971 Arası Türk Romanında Hukuki Mevzuat. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sivas.
8. Gerçel, A. (2002). Sosyal ve Kültürel Bakımdan Mahallî Dergiler. Azize Aktaş Yasa vd. (Haz.), Kültür Hayatımızda Yerel Dergiler ve Yerel Dergi Yayımcılığı Bilgi Şöleni Bildiriler Kitabı (ss 37-40) içinde. Ankara.

9. Işıldak, S. (2014). R. 1330/M. 1914 Tarihli Sivas Kızılırmak Gazetesinin 52-77. Sayıları (Günümüz Türkçesine Aktarımı ve Değerlendirmesi). Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Cumhuri-yet Üniversitesi, Sivas.
10. Karataş Ülger, E. (2023). Edebiyatın Kılcal Damarları: Taşrada Edebiyat Dergiciliği/Sivas Örneği: Sühan Dergisi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 34, 143-157.
11. Kösedağ, M. S. (2016). Türk Basın Kanununda Yapılan Değişikliklerin Yazılı Basında Temsili. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi. 9(43): 2023-2051.
12. Nair, G. (1999). 1878-1999 Sivas Basını. Sivas: Dilek Ofset Matbaacılık.
13. Payam, N. (2002). Yerel Dergilerin Çok Engelli Müşterekleri ve Öneriler. Azize Aktaş Yasa vd. (Haz.), Kültür Hayatımızda Yerel Dergiler ve Yerel Dergi Yayımcılığı Bilgi Şöleni Bildiriler Kitabı (ss 83-86) içinde. Ankara.
14. Polat, N. H. (2001). Dilek Mecmuası. TÜBAR, 10, 37-55.
15. Polat, N. H. (2002). Türkiye’de Yerel Basının Gelişimine Kısa Bir Bakış. Azize Aktaş Yasa vd. (Haz.), Kültür Hayatımızda Yerel Dergiler ve Yerel Dergi Yayımcılığı Bilgi Şöleni Bildiriler Kitabı (ss 17-32) içinde. Ankara.
16. Polat, N. H., Bozdoğan, A., Ayata, Y. ve Haykır, T. (2014). Birlik Sivas Türk Ocağının Mecmuası. Sivas: Es-Form Ofset.
17. Pürlü, K. (2019). 1914’ten Günümüze Sivas Dergileri. Erciyes Aylık Fikir ve Sanat Dergisi, 500, 59-71.
18. Tekin, M. (2002). Dergilerin Fikir Hayatımızdaki Rolü ve “Güneyde Kültür” Örneği. Azize Aktaş Yasa vd. (Haz.), Kültür Hayatımızda Yerel Dergiler ve Yerel Dergi Yayımcılığı Bilgi Şöleni Bildiriler Kitabı (ss 103-112) içinde. Ankara.
19. Paçacıoğlu, B. (2003). Cumhuriyete Kadar Sivas Basını ve İrade-i Milliye’nin Yeri. TÜBAR, 14, 77-102.
20. Unbehaun, H. (2001). Sivas Vilayetinde Basının Doğuşu. TÜBAR, 10, 9-36.
21. Yasak, İ. (2023). Sivas Basın Tarihi (1878-2022). Sivas: Sivas Belediyesi Yayınları.