A COMPARATIVE VIEW OF BIRSEY WUMAR'S AND IVAN KRILOV'S FABLES

Öz

This study aims to analyze first Circassian fable author Bersey Wumar and İvan Krilov's fables comparatively in the context of interlinking. The analysis will be based on the “motive” from the comparative studies. The literary, cultural and social characteristics of the two different societies will be determined with the fables we are addressing. The strong and weak animal groups take place together in the analyzed fables. Weak animals are gentle, sensitive, helping each other, while strong predators are given negative qualities. Birsey's fables end with a moral end. Therefore, the similarities and differences of the messages that these two writers who have an important place in both Circassian literature and Russian literature are trying to convey through the heroes will be compared. Therefore, this study is important in terms of being the first research to be done in the context of interlinking about Bersey Wumar and İvan Krilov. The creative process of Bersey Wumar, who is on his way to becoming a fable master, the place and importance of his fables in the writing world of the period referring to elements such as the message İvan Krilov wants to give with his fables will constitute the scope of our study. In our study were introduced the fables of Bersey Wumar who played an important role in Circassian Literature but weren't recognized enough in our country.

Anahtar Kelimeler

• Fable
• Bersey Wumar
• Ivan Krilov
• Comparative Literature
• Satire

BIRSEY WUMAR VE İVAN KRİLOV'UN FABLLARINA KARŞILAŞTIRMALI BİR BAKIŞ

Öz

Bu çalışmanın amacı, ilk Çerkez fabl yazarı olan Bırsey Wumar ve Rus fabl yazarı İvan Krilov'un fabllarının metinlerarasılık bağlamında karşılaştırmalı yöntemle incelemektir. Yapılan analiz komparatistik çalışmalardan "motif" ağırlıklı yapılmıştır. Ele aldığımız fabllar ile farklı iki toplumun edebi, kültürel ve toplumsal özellikleri belirlenecektir. Yapılan inceleme ile hem Çerkez edebiyatında hem de Rus edebiyatında önemli bir yere sahip olan bu iki yazarın fabllarında kahramanları üzerinden vermeye çalıştığı ahlaki derslerin benzerlikleri ve farklılıkları karşılaştırılacaktır. İncelenen fabllarda güçlü ve zayıf hayvan grupları birlikte yer almaktadır. Zayıf hayvanlar nazik, duyarlı, birbirine yardım ederken, güçlü yırtıcılara olumsuz nitelikler verilmektedir. Bırsey'in fablları ahlaki sonla sona erer. Bu durum İvan Krilov'un fablları ile Bırsey Wumar'ın fabllarının benzerlikleri olduğunun bir göstergesidir. Dolayısıyla bu çalışma, Bırsey Wumar ve İvan Krilov hakkında metinlerarasılık bağlamında yapılacak ilk araştırma olması açısından önemlidir. Fabl ustası olma yolunda ilerleyen Bırsey Wumar'ın yaratıcılık süreci, fabllarının dönemin yazım dünyasındaki yeri ve önemi, İvan Krilov'un fablları ile vermek istediği mesaj gibi unsurlara değinilmesi çalışmamızın kapsamını oluşturmaktadır. Çalışmamızda, Çerkez Edebiyatında önemli bir rol oynayan fakat ülkemizde yeterince tanınmayan Bırsey Wumar'ın fablları tanıtılmıştır. 

Anahtar Kelimeler

• Fabl
• Bırsey Wumar
• İvan Krilov
• Karşılaştırılmalı Edebiyat
• Hiciv

Kaynakça

1. Anikin, A. (2017). Russkiy etimologicheskiy slovar. Litres.
2. Artemyeva, N. A. (2012). Animalistiçeskiye obrazı v basnyah İ. A. Krilova. 15. Smolensk: Smolenskiy Gosuderstvennıy Universitet.
3. Aytaç, G. (1997). Karşılaştırmalı edebiyat. Ankara: Gündoğan Yayınları.
4. Aytaç, G. (2016). Karşılaştırmalı edebiyat bilimi. İstanbul: Doğu-Batı Yayınları.
5. Belokurova, S. P. (2006). Slovar' literaturovedcheskikh terminov. Paritet.
6. Borisovna ve Gupsesheva, B. N. (2017). Zhanr Basnı V Adygskoy Lıterature. Gramota.
7. Dal, V. (2001). Tolkovıy slovar jivogo velikorusskogo yazıka. Moskva: Olma Press.
8. Karabacak, E. (2015). Bir Fabl Ustası olrak İvan Krilov. 94, İstanbul, İstanbul Üniversitesi.

9. Krilov, I. (2014). Basni. (E. Karabacak, Çev.) St. Petersburg: Lenizdat.
10. Maksimov, P. K. (1968). Vospominaniya o Gor'kom. Rostov.
11. Mihail Mijayev, Madina Pashtova (2018).Çerkes Mitolojisi Ansiklopedisi, Metropol Yayınları, Ankara, s.64.
12. Ramazanovna ve Vladimirovna, K. F. (2013). Pedagogıcheskıy Potentsıal Lıteraturno-Tvorcheskoy Deyatel'nostı U.Kh. Berseya. Vestnik Maykopskogo gosudarstvennogo tekhnologicheskogo universiteta.
13. Rousseau ve Pichois, M. A. (1994). Karşılaştırmalı edebiyat. ((. M. Yazgan), Çev.) İstanbul: Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları.
14. Timizhev, H. T. (2013). Sovremennaya literatura i zhizn' // Istoriya adygskoy (Kabardino-cherkesskoy literatury) (Cilt II). Nalçik: OOO Tetragraf.
15. Wellek-Warren, R. A. (1993). Edebiyat Teorisi. (Ö. F. Huyugüzel, Çev.) İzmir:Akademi kitapevi.
16. https://sozluk.tdk.gov.tr/ (Erişim Tarihi: 05.10.2020)