Sivil İtaatsizlik ve Erdem: Sokrates Odağında Bir İrdeleme
Öz
Bu çalışmada sivil itaatsizlik ve erdem kavramları, ilk sivil itaatsiz olduğu öne sürülen ve erdem kavramını felsefenin alanına taşıyan ilk düşünür olarak bilinen Sokrates aracılığıyla ilişkilendirilerek tartışılmaktadır. Bu kapsamda: Sokrates’in duruşu ya da tutumu erdem, itaat, itaatsizlik ve sivil itaatsizlik bakımından yorumlanmaktadır. Erdem kavramının içeriği ve Sokrates için anlamı çerçevesinde adalet üzerine bir sorgulama yapılmaktadır. Buna ek olarak, sivil itaatsizlik literatüründe hatırı sayılır bir yeri olan “adaleti yerine getirebilen hukuk” arayışının izleği doğrultusunda doğal hukuk-hukuki pozitivizm üzerinden hukuk-ahlak tartışmasına değinilmektedir. Çalışma boyunca yürütülen kavramsal ilişkilendirmeler ve tartışma sonucunda erdem kavramının hukukun adalete yaklaşmasını sağlamak bakımından anahtar role sahip bir kavram olduğu ileri sürülmüştür.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akı, E. İ. (2015). Hukukun İç Ahlakı: Lon L. Fuller’in Görüşleri Çerçevesinde Bir İnceleme. AÜHFD: Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 64(1), 1-35.
- Bal, Metin. (2016). Otoriteyi Sorgulayan Bir Kimse Arayışında Sokrates: Platon’un Kriton Diyaloğu Üzerine. Özne, 24, 131-144.
- Cevizci, A. (2002). Etiğe Giriş. İstanbul: Paradigma Yayınları.
- Çankaya, A. (2015). “Yasa” Üzerine İki Farklı Perspektif: Antigone ve Sokrates. FLSF (Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi), 19, 237-248.
- Delmas, C., Kimberley B. (2021). "Civil Disobedience". In The Stanford Encyclopedia of Philosophy, Edward N. Zalta (Ed.). URL =
- Ehrenberg, V. (2011). From Solon to Socrates. London and Newyork: Routledge.
- Eyüboğlu, S., Cimcoz, M. A. (2010). Önsöz. Platon. İçinde Devlet, (s.v-xix). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
- Fromm, E. (1994). Erdem ve Mutluluk. Ayda Yörükan (Çev.). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
- Gros, F. (2020). İtaat Etmemek. Zeynep Büşra Bölükbaşı (Çev.). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
- Güriz, A. (2004). Adalet Kavramı Üzerine. H. Ökçesiz (Ed.), Hukuk Felsefesi ve Sosyolojisi Arkivi, 9 içinde (s.19-33). İstanbul: İstanbul Barosu Yayınları.