An Evaluation of Social Incidents in 1930s Turkey Through Case Examples from Bilecik and Usak

Yıl 2025, Cilt: 23 Sayı: 2, 337 - 354, 27.06.2025

İlker Bayram

https://doi.org/10.18026/cbayarsos.1613696

Öz

In this study, the social cases that occurred in Bilecik and Uşak in the early times of Türkiye and that could be determined as a result of their reflection in the courts of the provinces where they were located, were examined. It was understood that the cases seen in the mentioned provinces between 1931-1940 included quite remarkable issues such as becoming a man through surgery, return of belongings as a result of separation of spouses, and conversion. Since similar cases to today's cases were seen about a hundred years ago, it is understood that the Ottoman social structure was inherited from the Turkish social structure and that it was not possible to separate the peoples from each other with sharp lines. The fact that the documents used as the main source in this study were evaluated for the first time adds originality to this article.

Anahtar Kelimeler

Bilecik , History of the Republic of Türkiye , Turkish Social Life , Uşak

1930’lar Türkiye’sinde Bilecik’te ve Uşak’ta Yaşanan Sosyal Vakaların Örnekler Üzerinden Değerlendirilmesi

Öz

Bu çalışmada Türkiye’nin erken zamanlarında Bilecik’te ve Uşak’ta yaşanan toplumsal vakalardan, bulundukları ildeki mahkemelere yansıması sonucu tespit edilebilenlerin incelenmesi yapılmıştır. 1931-1940 yılları arasında bahsi geçen illerde görülen vakaların; ameliyatla erkek olma, eşlerin ayrılması sonucu eşyaların iadesi, gaipliğin tespiti, iflas sonucu alacakların temini, ihtida, ispat-ı rüşt, işlenen suç sebebiyle yaş büyütme, malullük sebebiyle tazminat, nüfusta ebeveyn kaydının düzeltilmesi, nüfus kaydının tashihi gibi oldukça dikkat çekici konuları içerdiği anlaşılmıştır. Günümüzdeki davaların benzerlerinin yaklaşık yüz sene önce de görülmesinden, zamanın farklı olmasına rağmen insan unsurunun ortaklığı sebebiyle yaşananların da birbirlerine benzediği sonucuna ulaşılmaktadır. Bununla birlikte Türkiye’nin, yaklaşık altı yüz yıl varlığını devam ettirmiş Osmanlı Devleti sonrası ortak coğrafyada kurulması sebebiyle Osmanlı toplum yapısının, miras olarak Türkiye toplum yapısına devredildiği gerçeği de anlaşılmaktadır. Bu doğrultuda, iki farklı devlet olmasına rağmen halkının keskin çizgilerle birbirlerinden ayrılmasının mümkün olmadığı görülmektedir. Bu çalışmada temel kaynak olarak kullanılan belgelerin ilk kez değerlendirilmesi bu makaleye özgünlük katmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Bilecik , Türkiye Cumhuriyeti Tarihi , Türk Sosyal Yaşamı , Uşak

Kaynakça

• Özdeğer, M. (2012). Uşak , TDV İslâm Ansiklopedisi, 42, İstanbul: TDV İSAM Yayınları, 222-226.
• Özteke, H.İ. (2022). Mekân-İnsan-Bellek İlişkisi: Uşak İli Örneği (Yüksek Lisans Tezi, Pamukkale Üniversitesi, Denizli). Erişim adresi: http://tez2.yok.gov.tr/
• Özturan, N.C. (2023). Osmanlı Devleti’nin Son Asrında İhtida Hareketleri – ABCFM Propagandası ve Gerçekler , Bartın Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 8 (1), 3-19.
• Özturan, S.S. (2018). 19. Yüzyılın Son Çeyreğinde Osmanlı Mahkemelerinde Vasi Tayini , Vakanüvis - Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi, 3 (1), 238-255. DOI: 10.24186/vakanuvis.415880