Bilişsel Yük Çalışmalarının Evrimi: Ağ Çözümleme Yöntemleriyle Kavramsal Bir Haritalama

Öz

Bu çalışmanın amacı bilişsel yük kavramına ilişkin alanyazının mevcut durumunun ve tarihsel gelişiminin ortaya konulmasıdır. Bu amacı gerçekleştirmek için Web of Science veri tabanından 2005-2024 yılları arasında yayımlanmış 8.262 bilimsel yayın Ortak Sözcük Çözümlemesi (Co-Word Analysis) ve Ana Yol Çözümlemesi (Main Path Analysis) yöntemleri kullanılarak incelenmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular, bilişsel yük araştırmalarının 2005-2009 döneminde daha çok temel kavramlara odaklanırken 2010-2014 döneminde etkileşimli öğrenme ortamları ve çoklu ortam alanındaki anahtar kavramlar olduğunu göstermiştir. Bilişsel yük alanına ilişkin çalışmalar 2015-2019 döneminde EEG ve e-öğrenme kavramlarında, 2020-2024 döneminde ise sanal gerçeklik ve artırılmış gerçeklik alanlarında yoğunlaşmıştır. Alandaki çalışmalar Ana Yol Çözümlemesi ile daha geniş bir tarihsel süreçte incelendiğinde, bilişsel yük alanının zamanla teknolojik çeşitlenmeye odaklanarak daha karmaşık bir yapıya dönüştüğünü göstermiştir. Araştırma, bilişsel yük kavramına ilişkin çalışmaların evrimini ve gelecekteki yönelimlerini anlamak için yol haritası sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Bilişsel Yük
• Bilişsel Yük Kuramı
• Ortak Sözcük Çözümlemesi
• Ana Yol Çözümlemesi.

The Evolution of Cognitive Load Studies: A Conceptual Mapping with Network Analysis Methods

Öz

The aim of this study is to reveal the current status and historical development of the literature on the concept of cognitive load. To achieve this aim, 8,262 scientific publications published between 2005 and 2024 from the Web of Science database were analyzed using Co-Word Analysis and Main Path Analysis methods. The findings of the research showed that while cognitive load research focused more on basic concepts in the 2005-2009 period, key concepts in the field of interactive learning environments and multimedia were the key concepts in the 2010-2014 period. Studies in the field of cognitive load focused on EEG and e-learning concepts in the 2015-2019 period, and on virtual reality and augmented reality in the 2020-2024 period. When the studies in the field were analyzed in a broader historical process with Main Path Analysis, it was shown that the cognitive load field has transformed into a more complex structure by focusing on technological diversification over time. The research provides a roadmap for understanding the evolution and future directions of cognitive load studies.

Anahtar Kelimeler

• Cognitive Load
• Cognitive Load Theory
• Co-Word Analysis
• Main Path Analysis.

Kaynakça

1. Mayer, R. E., & Moreno, R. (2003). Nine ways to reduce cognitive load in multimedia learning. Educational Psychologist, 38(1), 43–52.
2. Mayer, R. E., Heiser, J., & Lonn, S. (2001). Cognitive constraints on multimedia learning: When presenting more material results in less understanding. Journal of Educational Psychology, 93(1), 187.
3. Miller, G. A. (1956). The magical number seven, plus or minus two: Some limits on our capacity for processing information. Psychological Review, 63(2), 81–97.
4. Moreno, R., & Mayer, R. E. (2005). Role of guidance, reflection, and interactivity in an agent-based multimedia game. Journal of Educational Psychology, 97(1), 117–128.