Türkiye’de Eko-Politik Baskı Altındaki Emekli Aylığı

Öz

2024 yılının sonunda Türkiye’de emekli aylığı alan dosya sayısı yaklaşık 16 milyona ulaşmıştır. Emekli aylığı; emekli sayılarının giderek artması ve yapılan ödemelerin bir kamu harcaması sayılması nedeniyle hem bireylerin refahı hem de kamu maliyesi açısından önemli hale gelmektedir. Çalışmada Türkiye’de son yıllarda artan enflasyonun ve Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) olarak isimlendirilen baskı grubunun bir kamu harcaması olan emekli aylıkları üzerindeki etkisi araştırılmaktadır. Artan enflasyonun ekonomik açıdan, baskı gruplarının talepleri ise politik açıdan emekli aylığı üzerinde baskı unsuru olarak düşünülmüş, bu husus Sosyal Güvenlik Kurumu verileri ile irdelenmiştir. Yapılan inceleme sonucunda 2024 yılında yaşanan yüksek enflasyon nedeniyle memur emeklilerinin yaklaşık %8, işçi ve BAĞ-KUR emeklilerinin yaklaşık %6’lık gelir kaybı yaşadıkları tespit edilmiştir. Ayrıca EYT yasasının yürürlüğe girmediği ve sosyal güvenlik sisteminden yapılan emekli aylığı ödemesinin aynı kaldığı bir senaryoda ortalama emekli aylığının yaklaşık %15 daha yüksek olabileceği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Emekli Aylığı
• Emeklilikte Yaşa Takılanlar
• Enflasyon
• Yaşlılık Aylığı

Pensions Under Eco-Political Pressure in Türkiye

Öz

By the end of 2024, the number of pension beneficiaries in Türkiye has reached approximately 16 million. Pensions have become increasingly significant for both individual welfare and public finance, as the number of retirees continues to rise and pension payments are categorized as public expenditures. This study investigates the impact of rising inflation in recent years and the influence of the interest group known as EYT (those hindered from retirement due to age) on pension payments, which constitute a significant portion of public spending. While rising inflation is considered an economic pressure factor, the demands of interest groups are analyzed as political pressure elements on pensions; these factors are examined through Social Security Institution (SGK) data. The analysis reveals that due to high inflation in 2024, retired civil servants experienced a real income loss of approximately 8%, while blue-collar (Sosyal Sigortalar Kurumu - SSK) and self-employed (BAĞ-KUR) retirees suffered a loss of about 6%. Furthermore, it is concluded that in a scenario where the EYT law had not been enacted and the total pension expenditure from the social security system remained constant, the average pension could have been approximately 15% higher.

Anahtar Kelimeler

• Pension
• EYT
• Inflation
• Old age pension

Kaynakça

1. 5510 Sayılı Kanun. (2006). Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu.
2. 7161 Sayılı Kanun. (2019). Vergi Kanunları ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun.
3. Aktaş, A. (2024, Ekim 28). Memur, emekli ve asgari ücretli enflasyona ezdirilmiyor diyenler burada mı?. Ekonomim. https://www.ekonomim.com/kose-yazisi/memur-emekli-ve-asgari-ucretli-enflasyona-ezdirilmiyor-diyenler-burada-mi/776169
4. Aslan, H. (2024). Emeklilikte yaşa takılanlar problemi: kuşakiçi dayanışma ve çatışma perspektifinden bir içerik analizi. Çalışma ve Toplum, 3(82), 1127-1165.