Araştırma Makalesi

Cam Tavan Sendromunun İş Performansına Etkisi: Erkek ve Kadın Akademisyenlere Yönelik Fenomenolojik Bir Araştırma

Cilt: 24 Sayı: 3 30 Eylül 2026
PDF İndir
EN TR

Cam Tavan Sendromunun İş Performansına Etkisi: Erkek ve Kadın Akademisyenlere Yönelik Fenomenolojik Bir Araştırma

Öz

Bu çalışma, cam tavan sendromunun akademisyenlerin iş performansı üzerindeki etkilerini, kadın ve erkek akademisyenlerin deneyimleri üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, nitel araştırma desenlerinden fenomenolojik yaklaşım temelinde yürütülmüş; veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Çalışma grubunu, bir vakıf üniversitesinde görev yapan 14 akademisyen oluşturmaktadır. Elde edilen veriler betimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırmanın bulguları, cam tavan sendromunun yalnızca kadın akademisyenlerle sınırlı olmadığını, erkek akademisyenlerin de kariyerlerinin belirli aşamalarında benzer engellerle karşılaştıklarını ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, kadın akademisyenlerin terfi süreçleri, yönetsel pozisyonlara erişim ve akademik görünürlük konularında daha yoğun yapısal ve algısal engeller deneyimledikleri belirlenmiştir. Cam tavan algısının, motivasyon kaybı, iş doyumunda azalma ve akademik verimlilikte düşüş gibi sonuçlar doğurarak iş performansını olumsuz etkilediği saptanmıştır. Çalışma, cam tavan sendromunun akademik kurumlarda iş performansını biçimlendiren önemli bir unsur olduğunu ortaya koymakta; toplumsal cinsiyet temelli farklılıkların performans algıları üzerindeki etkisine dikkat çekerek literatüre katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Cam Tavan Sendromu, İş Performansı, Akademisyen, Toplumsal Cinsiyet

Etik Beyan

Bu çalışma için Kapadokya Üniversitesi Etik Komisyonu’ndan 24/12/2024 tarih ve E-64577500-050.99-96534 sayılı kararı ile etik kurul onayı alınmıştır.

Kaynakça

  1. Atay, Ö., Gürgen, N. E., & İmamoğlu, E. (2022). Türkiye'de kadın akademisyenlerde algılanan cam tavan sendromu araştırması. *Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13*(2), 170-182.
  2. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2012). *Bilimsel araştırma yöntemleri* (Geliştirilmiş 11. baskı). Ankara: Pegem Akademi.
  3. Candar, P., & Aksöz, E. O. (2025). İş yerinde dışlanmanın, iş performansı ve işten ayrılma niyetine etkisi: Alanya’daki otel çalışanlarına yönelik bir araştırma. *Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 8*(2), 312-323.
  4. Cotter, D. A., Hermsen, J. M., Ovadia, S., & Vanneman, R. (2001). The glass ceiling effect. *Social Forces, 80*(2), 655–681. https://doi.org/10.1353/sof.2001.0091
  5. Creswell, J. W. (2013). *Nitel araştırma yöntemleri: Beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni* (Çev. M. Bütün & S. B. Demir). Ankara: Siyasal Kitabevi.
  6. Çelik, H. (2025). Akademide görünmez bariyerler: Cam tavan sendromu üzerine sistematik bir inceleme. *Eğitim Yönetimi ve Politikaları Dergisi, 6*(1), 32-51.
  7. Çoban, M. S., & Yılmaz, A. B. (2025). Dijital liderliğe yönelik algılamanın iş performansı ile işe yabancılaşma üzerindeki etkisinin incelenmesi. *Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi*, (67), 94-107.
  8. Eagly, A. H. (1987). *Sex differences in social behavior: A social-role interpretation*. Lawrence Erlbaum Associates, Inc.
  9. Eagly, A. H., & Karau, S. J. (2002). Role congruity theory of prejudice toward female leaders. *Psychological Review, 109*(3), 573-598. https://doi.org/10.1037/0033-295X.109.3.573
  10. Eagly, A. H., & Carli, L. L. (2007). *Through the labyrinth: The truth about how women become leaders*. Boston, MA: Harvard Business School Press.

Kaynak Göster

APA
İmadoğlu Kalkan, T., & Güven, G. (2026). Cam Tavan Sendromunun İş Performansına Etkisi: Erkek ve Kadın Akademisyenlere Yönelik Fenomenolojik Bir Araştırma. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(3), 1167-1185. https://doi.org/10.18026/cbayarsos.1878812
AMA
1.İmadoğlu Kalkan T, Güven G. Cam Tavan Sendromunun İş Performansına Etkisi: Erkek ve Kadın Akademisyenlere Yönelik Fenomenolojik Bir Araştırma. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;24(3):1167-1185. doi:10.18026/cbayarsos.1878812
Chicago
İmadoğlu Kalkan, Tuğba, ve Gözde Güven. 2026. “Cam Tavan Sendromunun İş Performansına Etkisi: Erkek ve Kadın Akademisyenlere Yönelik Fenomenolojik Bir Araştırma”. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 24 (3): 1167-85. https://doi.org/10.18026/cbayarsos.1878812.
EndNote
İmadoğlu Kalkan T, Güven G (01 Eylül 2026) Cam Tavan Sendromunun İş Performansına Etkisi: Erkek ve Kadın Akademisyenlere Yönelik Fenomenolojik Bir Araştırma. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 24 3 1167–1185.
IEEE
[1]T. İmadoğlu Kalkan ve G. Güven, “Cam Tavan Sendromunun İş Performansına Etkisi: Erkek ve Kadın Akademisyenlere Yönelik Fenomenolojik Bir Araştırma”, Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 24, sy 3, ss. 1167–1185, Eyl. 2026, doi: 10.18026/cbayarsos.1878812.
ISNAD
İmadoğlu Kalkan, Tuğba - Güven, Gözde. “Cam Tavan Sendromunun İş Performansına Etkisi: Erkek ve Kadın Akademisyenlere Yönelik Fenomenolojik Bir Araştırma”. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 24/3 (01 Eylül 2026): 1167-1185. https://doi.org/10.18026/cbayarsos.1878812.
JAMA
1.İmadoğlu Kalkan T, Güven G. Cam Tavan Sendromunun İş Performansına Etkisi: Erkek ve Kadın Akademisyenlere Yönelik Fenomenolojik Bir Araştırma. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;24:1167–1185.
MLA
İmadoğlu Kalkan, Tuğba, ve Gözde Güven. “Cam Tavan Sendromunun İş Performansına Etkisi: Erkek ve Kadın Akademisyenlere Yönelik Fenomenolojik Bir Araştırma”. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 24, sy 3, Eylül 2026, ss. 1167-85, doi:10.18026/cbayarsos.1878812.
Vancouver
1.Tuğba İmadoğlu Kalkan, Gözde Güven. Cam Tavan Sendromunun İş Performansına Etkisi: Erkek ve Kadın Akademisyenlere Yönelik Fenomenolojik Bir Araştırma. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Eylül 2026;24(3):1167-85. doi:10.18026/cbayarsos.1878812