Basel-II Kapsamında Kredi Derecelendirmesi ve Kurumsal Kredilerde Sermaye Yükümlülüğü: Karşılaştırmalı Analiz

Basel-II standartları ile getirilen kredi derecelendirmesinin bankaların sermaye yükümlülüğü hesaplamasına ve kaldıraç oranlarının (sermaye/aktif toplamı) yükselmesine önemli etkisi olmuştur. Çabukel (2006) tarafından Borsa İstanbul’da işlem gören hisse senetleri için Kealhofer, McQuown ve Vasicek (KMV) modeli kullanılarak, temerrüt olasılıkları hesaplanmış, kredi dereceleri tanmış ve varsayımsal bir portföy üzerinde Basel-II standart yaklaşım ve temel gösterge yaklaşımına göre, bankalar için sermaye yükümlülüğü hesaplanmıştır. Böylece aşağıdan yukarı (bottom-up) bir yaklaşımla, firmaların kredi derecelendirmesi yapılmış ve Basel-II sermaye yükümlülüğünün arttığı görülmüştür (BDDK, 2011). Buna standartlarına göre kurumsal krediler için sermaye yükümlülüğünün düşebileceği tespit edilmiştir. Bankacılık Denetleme ve Düzenleme Kurumu tarafından yapılan Basel-II’ye ilişkin sayısal etki çalışmasında karşın, Basel Bankacılık Denetim Komitesi tarafından yapılan sayısal etki çalışmasına katılan bankaların ortalama sermaye yükümlülüğündeki düşüşün %20,7 olduğu görülmüştür (BCBS, 2006). Bu çalışmada, yukarıdan aşağıya (top-down) bir yaklaşımla benzer ülkeler tespit edilmiş ve kredi derecelendirmesinin kurumsal kredilerde sermaye yükümlülüğüne etkisi karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Daha sonra, belli varsayımlar dâhilinde kurumsal krediler açısından sermaye yükümlülüğü hesaplanmıştır. Sonuç olarak, ulusal kredi derecelendirmesinin yapılması halinde, bu yaklaşımla sermaye yükümlülüklerinde %29 oranında bir azalma sağlayacağı tespit edilmiştir.