Türkiye – Avrupa Birliği Geri Kabul Anlaşmasının Uygulanmasında Suriyelilerin Etkisi ve Rolü

The readmission agreement between Turkey and the EU came into force for the contracting parties’ citizens on 1 October 2014. The readmission of third country nationals and stateless people would start 3 years after it was signed. The Syrian migration movements brought a new dimension to the implementation of this agreement. Humanitarian tragedies in 2015 brought considerable change in EU’s security oriented migration policies and increased collaboration with Turkey in the migration management process. This situation required the EU to find a solution, including regulations on fighting against irregular migration and providing international protection along with cooperation with Turkey as a host country for the highest number of Syrians worldwide. As a result, 18 March Statement provides two pillar solution; the return of Syrian irregular migrants to Turkey, in exchange for the acceptance of Syrians under temporary protection in Turkey to the EU. In this study, the efficiency of this solution will be evaluated within the framework of statistical data and the interviews conducted with different demographic groups of Syrians in Turkey.

Tarafların kendi vatandaşlarının geri kabulü açısından 1 Ekim 2014’te yürürlüğe giren, üçüncü ülke vatandaşları ile vatansızların geri kabulü açısından 3 yıl sonra yürürlüğe gireceği düzenlenen Türkiye-AB geri kabul anlaşmasının uygulanmasına, Suriyelilerin göç hareketi farklı bir boyut kazandırmıştır. 2015 yılında, yaşanan insani dramlarla birlikte, AB’nin güvenlik odaklı göç politikasında kayda değer değişiklikler olmuş, göç yönetimi sürecinde Türkiye ile işbirliği daha da artmıştır. Bu durum, AB’nin, dünyada en fazla sayıda Suriyeliye ev sahipliği yapan Türkiye’nin de içinde bulunduğu ve hem düzensiz göçle mücadele, hem de uluslararası korumaya ilişkin düzenlemeler içeren bir çözüm üretmesini gerektirmiştir. Bunun sonucunda imzalanan 18 Mart Mutabakatı, Türkiye üzerinden AB ülkelerine geçen Suriyeli düzensiz göçmenlerin Türkiye’ye iadesini; karşılığında ise Türkiye’de geçici koruma kapsamındaki Suriyelilerin AB ülkelerine yerleştirilmelerini içeren iki boyutlu bir çözüm sunmaktadır. Bu çalışmada, sözkonusu çözümün etkinliği; istatistiki veriler ve Türkiye’de yaşayan farklı demografik gruplardan Suriyelilerle yapılan görüşmeler çerçevesinde değerlendirilmektedir.