Türkiye'de Kalkınma Ajanslarının Yerel Ekonomi Üzerine Etkileri: Zafer Kalkınma Ajansı Örneği
Öz
Bölgeler arası gelişmişlik farklılıkları, değişik ölçülerde olsa da her ülkede karşılaşılan önemli bir sorundur. Günümüzde pek çok ülke, geneli kapsayan dengeli bir büyüme performansı gösteremediğinden bölgesel gelişme farklılıklarının yol açtığı sorunlarla karşı karşıya kalmışlardır. Bu nedenle ülkeler, dengeli büyümeyi sağlarken bölgeler arası gelişmişlik farklarını gidermek amacıyla yeni arayışlar içine girmişlerdir. Bu konuda üzerinde yoğun bir şekilde durulan yaklaşım ise Bölgesel Kalkınma Ajansları (BKA)‟dır. Özellikle 1980‟li yıllardan sonra küreselleşmenin de etkisi ile bölgesel kalkınmaya olan ilgi artmış ve bölgesel kalkınma ajanslarının kurulması düşüncesi ön plana çıkmıştır. Avrupa Birliği ülkelerinin yanı sıra pek çok ülkede uygulama örneği bulunan BKA‟lar, kurulduğu bölgenin avantajlı ve dezavantajlı olduğu alanları belirleyerek sahip olunan potansiyelin harekete geçirilmesi yoluyla kalkınmayı sağlamada önemli bir itici güç olmuştur. Bölgeler arası gelişmişlik farklılıklarının önemli boyutlarda olduğu ülkemizde bu sorun, 1960‟lı yıllardan sonra merkezi planlama yoluyla giderilmeye çalışılmış ancak beklenen etki yaratılamamıştır. Ülkemiz, AB‟ye uyum sürecinde bölgesel kalkınma politikalarında bazı değişikler yapmış ve geri kalmış bölgelerin kalkındırılması amacıyla BKA modelini uygulamaya başlamıştır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye‟de 1990‟lı yıllardan sonra uygulamaya konulan bölgesel kalkınma ajanslarının yerel ekonomi üzerinde olan etkilerini TR 33 Bölgesinde faaliyet gösteren Zafer Kalkınma Ajansı özelinde ele almaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- AKIN, N., (2006), “Bölgesel Kalkınma Araçları ile Kalkınma Ajanslarının Uyum, ĠĢbirliği ve Koordinasyonu”, Bölgesel Kalkınma ve Yönetişim Sempozyumu Bildiriler Kitabı, ODTÜ Yayınları, Ankara.
- ARSLAN, Ö,. (2005), Bölgesel Kalkınma Ajanslarının Kırsal Kalkınmadaki Rolü ve Etkileri: İngiltere Örneği, YayınlanmamıĢ Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü ġehir ve Bölge Ana Bilim Dalı, Konya.
- AVANER, T., (2005), BKA Siyasal Rejim Sorunu Yaratır mı?, Der. Menaf TURAN, Paragraf Yayınevi, Ankara.
- BAL, E., (2007), Küresel Rekabette Yeni Yerel Duraklar: Kalkınma Ajansları, 12. Ulusal Bölge Bilimi/Bölge Planlama Kongresi, ĠTÜ Mimarlık Fakültesi, Ġstanbul, 25-26 Ekim.
- BAġAK, L., (2006), “Ġktisadi Kalkınma ve Kalkınma Ajansları ile Türkiye'nin Kalkınması Hususunda Yapılması Gerekenler ve Öneriler-I”, Vergici ve Muhasebeciyle Diyalog Dergisi, Kasım, Ġstanbul.
- BEER, A., MAUDE, A., (1996). Local and Regional Economic Development Agencies in Australia, Report Prepared fort he Local Government Association of South Australia, Flinders University.
- BERBER M., CELEPÇĠ, E., (2005). “Türk Bölgesel Kalkınma Politikalarında Yeni ArayıĢlar: Kalkınma Ajansları ve Türkiye‟de Uygulanabilirliği”, Doğu Karadeniz Bölgesel Kalkınma Sempozyumu, 13-14Ekim.
- BLAZYCA vd., (2002), Akt: HASANOĞLU, M., ALĠYEV, Z., “Avrupa Birliği Ġle BütünleĢme Sürecinde Türkiye‟de Bölgesel Kalkınma Ajansları”, Sayıştay Dergisi, Ankara, Sayı: 60.
- CAN, E., SAYLAN, S. ve KÖSEOĞLU, D., (2007). “Türkiye „de Bölgesel Kalkınma Politikası Olarak Kalkınma Ajanslarının Rolü ve Önemi”, 12. Ulusal Bölge Bilimi/Bölge Planlama Kongresi, ĠTÜ Mimarlık Fakültesi, Ġstanbul, 25-26 Ekim.
- CLOWER, T. at all, (2004), Multinational Lessons from Local and Regional Economic Development Agencies, Annual Meeting of the European Regional Science Association, Porto, Portugal.