Üniversite Öğrencilerinde Umutsuzluk ve Akılcı Olmayan İnanışlar Arasındaki İlişkinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi

Öz

In this study, the relationship between irrational beliefs and hopelessness among the university studens was examined. The participants in this study included 202 students from university in Bayburt, Turkey. Data were collected by Irrational Beliefs Scale, Beck Hopelessness Scale and Individual Knowledge Form. Data were analysed of Pearson correlation coefficient, t-test, Kruskal Wallis and Dunnett’s T3. The findings of the study indicated that although there was significant relation between levels of hopelessness and sex, education section, perceived quality of life among the university students, there was no relation between perceived socio-economic and parents’ education level. In addition, there was significant relation between levels of irrational beliefs and sex, education section, perceived quality of life among the university students. However there was no significant relationship between perceived socio economic and parents’ education level.

Anahtar Kelimeler

• Irrational beliefs, hopelessness, university students’ family

Üniversite Öğrencilerinde Umutsuzluk ve Akılcı Olmayan İnanışlar Arasındaki İlişkinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi

Öz

Bu araştırma üniversite öğrencilerinin umutsuzluk ve akılcı olmayan inançlarını çeşitli açılardan incelemek amacıyla yapılmıştır. Üniversite öğrencilerinin umutsuzluk ve akılcı olmayan inançları cinsiyet, öğrenim gördükleri anabilim dalı, algılanan yaşam kalitesi, algılanan sosyo ekonomik düzey ve anne-baba eğitim düzeyleri gibi çeşitli değişkenler açısından ele alınmıştır. Araştırmanın örneklemini Bayburt üniversitesinde fen bilgisi ve sınıf öğretmenliği anabilim dallarında öğrenim gören 202 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Örneklemi oluşturan üniversite öğrencilerine kişisel bilgi formu, Beck Umutsuzluk Ölçeği (BUÖ) ve Akılcı Olmayan İnançlar Ölçeği (AOİÖ) uygulanmıştır. Verilerin analizinde Pearson korelasyon analizi, t testi, Kruskal Wallis ve Dunnett’s T3 kullanılmıştır. Araştırma bulguları sonucunda umutsuzluk ile akılcı olmayan inançlar arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Üniversite öğrencilerinin cinsiyetlerine göre umutsuzluk ve akılcı olmayan inançlara ait puan ortalamaları arasında erkekler lehine anlamlı bir farklılaşma bulunmuştur. Üniversite öğrencilerinin öğrenim gördükleri bilim dalına göre akılcı olmayan inançlara ait puan ortalamaları arasında fen bilgisi öğretmenliği bölümünde okuyanlar lehine anlamlı bir farklılaşma bulunmuştur. Üniversite öğrencilerinin algılanan yaşam kalitesine göre umutsuzluk düzeylerine ait puan ortalamaları arasında ise kötü ve iyi olanlar lehine anlamlı bir farklılaşma bulunmuştur. Ancak algıladıkları sosyo ekonomik düzey, annebaba eğitim düzeylerine göre anlamlı bir farklılaşma bulunmamıştır.

Anahtar Kelimeler

• Akılcı olmayan inançlar, umutsuzluk, üniversite öğrenciler

Kaynakça

1. ALTINTAŞ, Gökhan (2006). Liseli Ergenlerin Kişiler Arası Iletişim Becerileri Ile Akılcı Olmayan Inançları Arasındaki Ilişkinin Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi, Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara.
2. AĞIR, Meral (2007). Üniversite Öğrencilerinin Bilişsel Çarpıtma Düzeyleri Ile Problem Çözme Becerileri Ve Umutsuzluk Düzeyleri Arasındaki İlişki.Yayınlanmamış Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
3. BURGER, Jerry, M (2006), Kişilik (Çev. İ. D. Erguvan Sarıoğlu), Kaknüs Yayınları, İstanbul.
4. COREY, Gerald (2008), Psikolojik Danışma, Psikoterapi Kuram Ve Uygulamaları. (Yedinci baskı). (Çev. T.Ergene), Mentis Yayıncılık, Ankara (Orijinal çalışma basım tarihi 2005).
5. ÇELİKEL-ÇAM, Feryal; ERKORKMAZ, Ünal (2008). “Üniversite Öğrencilerinde Depresif Belirtiler Ve Umutsuzluk Düzeyleri Ile Etkili Etmenler”, Nöropsikiyatri Arşivi, Cilt 45, Sayı 4.
6. ÇİVİTCİ, Asım (2006), “Ergenlerde Mantıkdışı Inançlar: SosyoDemografik Değişkenlere Göre Bir Inceleme”, Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19, s.9-19.
7. DEVECİ, Süleyman Erhan., ULUTAŞDEMİR, Nilgün., AÇIK, Yasemin (2011), “Bir Mesleki Eğitim Merkezi Öğrencilerinde Umutsuzluk Düzeyi Ve Etkileyen Faktörler”, Dicle Tıp Dergisi, Cilt 38, Sayı 3, s.312-317.
8. DURAK, Ayşegül., PALABIYIKOĞLU, Refia (1994),“ Beck Umutsuzluk Ölçeği Geçerlilik Çalışması”, Kriz Dergisi, Cilt 2, Sayı 2, s.311- 319.

9. ERKAN, Serdar, ÖZBAY, Yaşar, CİHANGİR-ÇANKAYA, Zeynep, TERZİ, Şerife (2012), “Üniversite öğrencilerinin yaşadıkları problemler ve psikolojik yardım arama gönüllülükleri”, Eğitim ve Bilim, Cilt 37, Sayı 164, s.95-107.
10. FROMM, Eric (1995), Sevgi Ve Şiddetin Kaynağı (Çev. S. Budak), Öteki Yayınevi, Ankara.
11. HAMARTA, Erdal, ARSLAN, Çoşkun., SAYGIN, Yeliz. ve ÖZYEŞİL, Zümra (2009). “Benlik Saygısı Ve Akılcı Olmayan Inançlar Bakımından Üniversite Öğrencilerinin Stresle Başaçıkma Yaklaşımlarının Analizi”, Değerler Eğitimi Dergisi, Cilt 7, Sayı 18, s.25-42.
12. HARAN, Seda., AYDIN, Orhan (1995), “Depresyon, Umutsuzluk, Sosyal Beğenirlik Ve Kendini Kurgulama Düzeyinin Intihar Fikirleri Ile Ilişkisi”, Kriz Dergisi, Cilt 3, Sayı 1-2, s. 218-222.
13. KÜÇÜK, Yazgül., ARIKAN, Duygu (2006), “ İşitme Engelli Çocukların Topluma Uyum Sağlama Sorunlarının İncelenmesi”, Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, Cilt 9, Sayı 4, s.22-30.
14. ÖZGÜVEN, İ. Ethem (1992), “Üniversite Öğrencilerinin Sorunları Ve Baş Etme Yolları”, H.Ü. Eğitim Fakültesi Dergisi,Sayı 7, s.5-13.
15. ÖZMEN, Dilek, DÜNDAR-ERBAY, Pınar, ÇETINKAYA, Aynur Ç., TAŞKIN, Oryal ve ÖZMEN, Erol (2008),“Lise Öğrencilerinde Umutsuzluk ve Umutsuzluk Düzeyini Etkileyen Etkenler”, Anadolu Psikiyatri Dergisi, 9, s.8- 15.
16. SEBER, Gülten, DİLBAZ, Nesrin, KAPTANOĞLU, Cem, TEKİN, Durmuş (1993), “Umutsuzluk Ölçeği: Geçerlilik ve Güvenirliği”, Kriz Dergisi,1, s.139-142.
17. STEINBERG, Laurence (2007), Ergenlikte Psikososyal Sorunlar (Çev. E.G.Kapçı), İmge Kitabevi Yayıncılık, Ankara.
18. STEINBERG, Laurence (2007), Ergenlikte Psikososyal Sorunlar (Çev. F. Çok), İmge Kitabevi Yayıncılık, Ankara.
19. ŞAHİN, Cengiz (2009) “Eğitim Fakültesinde Öğrenim Gören Öğrencilerin Umutsuzluk Düzeyleri”, Selçuk Üniversitesi Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi, Sayı 27, s.271 -286.
20. TEKİN, Murat, FİLİZ, Kemal (2008), “Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokullarının Antrenörlük Eğitimi ve Spor Yöneticiliği Bölümlerinde Öğrenim Gören Öğrencilerin Umutsuzluk ve Boyun Eğici Davranış Düzeylerinin Çeşitli Değişkenlere Göre İncelenmesi”, SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, Cilt 6, Sayı 1, s.27-37.
21. TURAN, Ahmet Fırat (2010), Üniversite Öğrencilerinin Ilişkilerle Ilgili Bilişsel Çarpıtmalarını Yordamada Yalnızlık, Benlik Saygısı, Yaşı, Cinsiyet ve Romantik Ilişki Yaşama Durumunun Rolü, Yüksek lisans tezi, Anadolu Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
22. TÜMKAYA, Songül (2005). “Ailesi Yanında ve Yetiştirme Yurdunda Kalan Ergenlerin Umutsuzluk Düzeylerinin Karşılaştırılması”, Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, Cilt 3, Sayı 4, s.445-457.
23. TÜMKAYA, Songül, AYBEK, Birsel, ÇELİK, Metehan (2010), “Yoksul ailelerden gelen ergenlerde psiko-sosyal bir olgu olarak umutsuzluk ve boyun eğici davranışların incelenmesi”,Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi. http://www.insanbilimleri.com.
24. TÜRKÇAPAR, M.Hakan (2011), Bilişsel Terapi, HYP Yayın, Ankara. ÜNGÜREN, Engin, EHTİYAR, Rüya (2009), “Türk Ve Alman Öğrencilerin Umutsuzluk Düzeylerinin Karşılaştırılması Ve Umutsuzluk Düzeylerini Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi: Turizm Eğitimi Alan Öğrenciler Üzerinde Bir Araştırma”, Journal of Yasar University, Cilt 4, Sayı 14, s.2093-2127.
25. YURTAL-DİNÇ, Filiz (1999). “Üniversite Öğrencilerinin Akılcı Olmayan Inançlarının Bazı Değişkenlere Göre Incelenmesi”, Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara. www.tdk.gov.tr (2 Temmuz 2012).