Maliye Politikasının Sosyal Amacı: Vergi Yükünün Adaletli ve Dengeli Dağılımı Üzerine Türkiye Geneli Anket Çalışması
Öz
Bir ülkenin vergi sisteminin toplum tarafından başarılı kabul edilmesi, vergi yükünün adaletli ve dengeli dağılımına bağlıdır. Bu öneminden dolayı, Türkiye’de vergi adaletinin sağlanması anayasal düzeyde dikkate alınan bir olgudur ve maliye politikasının en önemli sosyal amacı olarak kabul edilmektedir. Bu araştırma, vergi adaletinin Türkiye’de hangi düzeyde sağlandığını belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırma sonuçlarına göre, vergi mükelleflerinin yaklaşık üçte ikisi vergi yükünün adaletli ve dengeli bir şekilde dağılmadığına inanmaktadır. Regresyon analizlerinin sonuçlarına göre vergi yükü, kurumsal kalite, kayıtdışı ekonomi, vergi bilinci, vergi ahlâkı, rekabet, kamusal harcamalar, vergi cezaları ve diğer mükellefler böyle bir algının oluşumunda etken olan en önemli faktörlerdir.
Anahtar Kelimeler
Vergi adaleti, vergi yükü, vergileme ilkeleri, kurumsal kalite
Kaynakça
- AKDOĞAN, Abdurrahman (2011), Kamu Maliyesi, Gazi Kitabevi, Ankara.
- AKSOY, ġerafettin (1998), Kamu Maliyesi, Filiz Kitabevi, Ġstanbul.
- ALTUĞ, Osman (1994), “KayıtdıĢı Ekonomi: Vergiye KarĢı BaĢkaldırı”, Görüş, 14, s.56-68.
- BAYRAKLI, Hasan Hüseyin, SARUÇ, Naci Tolga ve SAĞBAġ, Ġsa (2004), “Vergi Kaçakçılığını Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi ve Vergi Kaçakçılığını Önleme Yöntemleri”, 19. Ulusal Maliye Sempozyumu, Antalya.
- CLOTFELTER, Charles (1983), “Tax Evasion and Rates: An Analysis of Indivudual Returns”, The Review of Economic and Statistic, 65/3, s.363-373.
- DEMĠR, Ġhsan Cemil (2008), “Vergi Ahlâkı ve Belirleyenleri, Ege Bölgesi Örneği”, BasılmamıĢ Doktora Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, SBE, Maliye Bölümü, Ġzmir.
- DERDĠYOK, Türkmen (1993), “Türkiye’nin KayıtdıĢı Ekonomisinin Tahmini”, Türkiye İktisat Dergisi, 14, s.54-63.
- FELTSTEIN, Martin (2008), “Effects of Taxes on Economic Behavior”, Crema Working Papers, No: 13745.
- FREY, Bruno (1994), “Supreme Auditing Institutions: A PoliticoEconomic Analysis”, Europen Journal of Law and Economics, 1, s.169-176.
- GELĠR ĠDARESĠ BAġKANLIĞI (2010), Vergi İstatistikleri. http://www.gib.gov.tr/fileadmin/user_upload/VI/AIGMS/2010/TABLO_2.xls.ht m (EriĢim: 18.01.2011).