-

Öz

The emphasis on the individual and rational mind appeared in the age of Enlightenment. However, today in our world there are fundamental social challenges suppressing the individual which can be observed along with the growing restlessness, the damaging of spiritual coherence of the individuals through forcing them to take risk in their working life and loss of universal values and meanings. Modernity and new forms of capitalism create such corrosive effects on the individual, while remedies are inherent in the same dynamics. Hence, these dynamics can be seen through a life coaching profession, which is an effort of neoliberalism in building up homo economicus. Life coaching as a new profession appeared in the United States and Europe within the last 10-15 years and also has been expanded in Turkey with the effect of the globalization. Intended for the training of this profession, a new market has come into existence which is supported by international life coaching certificate programs which exceed nation-state. This study tries to evaluate life coaching as a new profession in response to societal changes and individuals’ expectation

Anahtar Kelimeler

• New capitalism, life coaching, professionals, flexibility, risk society, neoliberalism, managerialism

YENİ KAPİTALİZMİN ÇELİŞKİLERİ BAĞLAMINDA YAŞAM KOÇLUĞU MESLEĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Bireye ve rasyonel düşünceye yapılan vurgu Aydınlanma dönemiyle birlikte ortaya çıkmıştır. Fakat günümüzün dünyasında yapısal sosyal engeller karşısında birey baskı altında kalmaktadır. Nitekim bunlar evrensel değerler ve anlamların kayboluşu, iş yaşamında risk almaya zorunlu kalmak yoluyla artan huzursuzluk, bireylerin ruhsal bütünlüğünün zarar görmesi şeklinde gözlenebilir. Modernite ve kapitalizmin yeni biçimleri bireyler üzerinde aşındırıcı etkiler yaratırken, aynı zamanda çözümler de yine aynı dinamiklere içkindir. Nitekim bu dinamikler, neoliberalizmin homo economicus’u inşa etme çabası olarak yaşam koçluğu mesleğinde de görülebilir. Yaşam koçluğu yeni bir meslek olarak Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa’da son 10-15 yılda ortaya çıkmış ve Türkiye’ye de küreselleşmenin etkisiyle yayılmıştır. Bu mesleğin eğitimine yönelik ulus-devleti aşan uluslararası yaşam koçluğu sertifika programlarıyla desteklenen yeni bir piyasa oluşmuştur. Bu çalışma, sosyal değişmeler ve bireylerin beklentisine karşılık yeni bir meslek olan yaşam koçluğunu değerlendirmeye çalışmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Yeni kapitalizm, yaşam koçluğu, profesyoneller, esneklik, risk toplumu, neoliberalizm, işletmecilik

Kaynakça

1. BECK, Ulrich (2011), Risk Toplumu: Başka Bir Modernliğe Doğru, (çev. B. Doğan-K. Özdoğan), İthaki, İstanbul.
2. BERARDİ, Franco, Bifo (2012), Ruh İşbaşında: Yabancılaşmadan Otonomiye, (çev. F.Genç), Metis, İstanbul.
3. BISSELL, P. ve TARULSEN, J. Morgall (2005), Sociology and Pharmacy Practice, London: Pharmaceutical Press.
4. BOZOK, Nihan (2011), “Biyoiktidara Özgü Bir Özne(l)leşme Pratiği Olarak Popüler Sağlıklı Yaşam Söylemi”, Toplum ve Bilim, 2011, Sayı:122, 37- 52.
5. EVETTS, Julia (2003), “The Sociological Analysis of Professionalism: Occupational Change in the Modern World, International Sociology, Vol: 18, No:2, pp.395-415.
6. FAULCONBRIDGE, James, R. ve MUZIO, Daniel (2011), “Professions in a Globalizing World: Towards a Transnational Sociology of the Professions”, International Sociology, Vol.27, No:1, pp.136-152.
7. FREIDSON, Eliot (2000) [1984], “Mesleksel Kontrolün Değişen Doğası”, Cirhinlioğlu, Z. (der.), Meslekler ve Sosyolojisi, Gündoğan Yayınları, İstanbul, ss. 99-128.
8. HAUG, M. Marie (2000) [1973], “Profesyonelleşmeme: Gelecek için Alternatif Bir Hipotez”, Cirhinlioğlu, Z. (der.) Meslekler ve Sosyolojisi, Gündoğan Yayınları, İstanbul, ss.129-150.

9. HALL, Stuart (1995), “Yeni Zamanların Anlamı”, Hall S. ve Jacques M. (der.) Yeni Zamanlar: 1990’larda Politikanın Değişen Çehresi, (çev. A.Yılmaz), Ayrıntı, İstanbul, ss.105-118.
10. GRANT, Anthony, M. (2005), “What is Evidence-Based Executive, Workplace and Life Coaching?”, Cavanagh, M; Grant, A. M. ve Travis, K. (der.) evidence based coaching, Volume:1: Theory, research and practice from the behavioural sciences, Brisbane: Australian Academic Press, pp.1-12.
11. GRANT, Anthony, M. (2006), “A personal perspective on Professional coaching and the development of coaching psychology”, International Coaching Psychology Review, Vol:1, No:1, 12-22.
12. ILLICH, Ivan (2010) [1978], İşsizlik Hakkı, (çev. D.Keskin), Yeni İnsan, İstanbul.
13. KANT, Immanuel, (1984), “ ‘Aydınlanma Nedir’ Sorusuna Yanıt (1784), (çev. N. Bozkurt) Immanuel Kant: Seçilmiş Yazılar, Remzi Kitabevi, İstanbul, (s.213-221).
14. GAULEJAC, de Vincent (2013), İşletme Hastalığına Tutulmuş Toplum, (çev. Ö. Erbek), Ayrıntı, İstanbul.
15. LEMKE, Thomas (2013), Biyopolitika, (çev. U.Özmakas), İletişim, İstanbul.
16. MACDONALD, M. Keith (1999) [1995], The Sociology of Professions, London, California, New Delhi: Sage Publications.
17. M.LO, Ming- Cheng (2005), “The Professions: Prodigal Daughters of Modernity”, Adams, J. Ve Clemens,E. ve Orloff A.S (der.) Remaking Modernity: Politics, History, and Sociology, Duke University Press. (s. 381- 406).
18. SENNETT, Richard (2011) [1998], Karakter Aşınması: Yeni Kapitalizmde İşin Kişilik Üzerindeki Etkileri, (çev. B. Yıldırım), Ayrıntı, İstanbul.
19. SWINGEWOOD, Alan (1998) Sosyolojik Düşüncenin Kısa Tarihi, (çev. O. Akınhay), Bilim ve Sanat, Ankara.
20. ŞENTÜRK, Yıldırım (2013) “İstanbul’da Şirketler Dünyasının Profesyonelleri”, Toplum ve Bilim, Sayı:126, 64-97.
21. TURNER, Bryan S. (2011) [1995] Tıbbi Güç ve Toplumsal Bilgi, (çev. Ü.Tatlıcan), Sentez Yayıncılık, Bursa.
22. YUNA, Melin Levent (2013), “21. Yüzyıl İstanbul’unda Bir Kadınlık Hali: Bir Sembol Olarak Tango”, Toplum ve Bilim, Sayı:126, 162-191.