YENİ KAPİTALİZMİN ÇELİŞKİLERİ BAĞLAMINDA YAŞAM KOÇLUĞU MESLEĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Öz
Bireye ve rasyonel düşünceye yapılan vurgu Aydınlanma dönemiyle birlikte ortaya çıkmıştır. Fakat günümüzün dünyasında yapısal sosyal engeller karşısında birey baskı altında kalmaktadır. Nitekim bunlar evrensel değerler ve anlamların kayboluşu, iş yaşamında risk almaya zorunlu kalmak yoluyla artan huzursuzluk, bireylerin ruhsal bütünlüğünün zarar görmesi şeklinde gözlenebilir. Modernite ve kapitalizmin yeni biçimleri bireyler üzerinde aşındırıcı etkiler yaratırken, aynı zamanda çözümler de yine aynı dinamiklere içkindir. Nitekim bu dinamikler, neoliberalizmin homo economicus’u inşa etme çabası olarak yaşam koçluğu mesleğinde de görülebilir. Yaşam koçluğu yeni bir meslek olarak Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa’da son 10-15 yılda ortaya çıkmış ve Türkiye’ye de küreselleşmenin etkisiyle yayılmıştır. Bu mesleğin eğitimine yönelik ulus-devleti aşan uluslararası yaşam koçluğu sertifika programlarıyla desteklenen yeni bir piyasa oluşmuştur. Bu çalışma, sosyal değişmeler ve bireylerin beklentisine karşılık yeni bir meslek olan yaşam koçluğunu değerlendirmeye çalışmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Yeni kapitalizm, yaşam koçluğu, profesyoneller, esneklik, risk toplumu, neoliberalizm, işletmecilik
Kaynakça
- BECK, Ulrich (2011), Risk Toplumu: Başka Bir Modernliğe Doğru, (çev. B. Doğan-K. Özdoğan), İthaki, İstanbul.
- BERARDİ, Franco, Bifo (2012), Ruh İşbaşında: Yabancılaşmadan Otonomiye, (çev. F.Genç), Metis, İstanbul.
- BISSELL, P. ve TARULSEN, J. Morgall (2005), Sociology and Pharmacy Practice, London: Pharmaceutical Press.
- BOZOK, Nihan (2011), “Biyoiktidara Özgü Bir Özne(l)leşme Pratiği Olarak Popüler Sağlıklı Yaşam Söylemi”, Toplum ve Bilim, 2011, Sayı:122, 37- 52.
- EVETTS, Julia (2003), “The Sociological Analysis of Professionalism: Occupational Change in the Modern World, International Sociology, Vol: 18, No:2, pp.395-415.
- FAULCONBRIDGE, James, R. ve MUZIO, Daniel (2011), “Professions in a Globalizing World: Towards a Transnational Sociology of the Professions”, International Sociology, Vol.27, No:1, pp.136-152.
- FREIDSON, Eliot (2000) [1984], “Mesleksel Kontrolün Değişen Doğası”, Cirhinlioğlu, Z. (der.), Meslekler ve Sosyolojisi, Gündoğan Yayınları, İstanbul, ss. 99-128.
- HAUG, M. Marie (2000) [1973], “Profesyonelleşmeme: Gelecek için Alternatif Bir Hipotez”, Cirhinlioğlu, Z. (der.) Meslekler ve Sosyolojisi, Gündoğan Yayınları, İstanbul, ss.129-150.
- HALL, Stuart (1995), “Yeni Zamanların Anlamı”, Hall S. ve Jacques M. (der.) Yeni Zamanlar: 1990’larda Politikanın Değişen Çehresi, (çev. A.Yılmaz), Ayrıntı, İstanbul, ss.105-118.
- GRANT, Anthony, M. (2005), “What is Evidence-Based Executive, Workplace and Life Coaching?”, Cavanagh, M; Grant, A. M. ve Travis, K. (der.) evidence based coaching, Volume:1: Theory, research and practice from the behavioural sciences, Brisbane: Australian Academic Press, pp.1-12.