Turizm Sektöründe Kadın İstihdamı: Mevcut Duruma İlişkin Bir Değerlendirme

Öz

Her geçen yıl kadın istihdam oranı artmasına rağmen, hala dünyada ve Türkiye’de kadınların çeşitli sebeplerle istihdama katılımlarının erkeklere oranla daha az olduğu bilinmektedir. Bu nedenle, özellikle gelişmemiş ve gelişmekte olan ülkelerde işgücü piyasasının dezavantajlı gruplarından birini oluşturan kadınların istihdama katılımlarının kolaylaştırılması ve teşvik edilmesi amacıyla çeşitli politika ve uygulamalar yürütülmekte, turizm gibi bazı sektörler ise kadın istihdamının artırılmasında ön plana çıkarılmaktadır. Bu bağlamda, çalışmada ekonomik, politik ve toplumsal yapılanmalar sonucunda işgücü piyasasında hala yeterli düzeyde istihdam edilemeyen kadın işgücünün hem genel, hem de turizm sektöründeki yeri mevcut istatistikler aracılığıyla incelenmiş ve turizm sektörünün sahip olduğu olumlu ve olumsuz özellikler temel alınarak, sektörün kadın işgücü istihdamı için sunduğu fırsat ve zorluklar değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda, 2019 yılında dünya genelinde toplam turizm istihdamının %54,2’sini kadın işgücünün oluşturduğu, buna karşın Türkiye’nin turizm sektöründeki kadın istihdam oranının dünya ortalamasının çok gerisinde olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Turizm
• Kadın İşgücü
• Cinsiyet Eşitsizliği

FEMALE EMPLOYMENT IN TOURISM SECTOR: AN ASSESSMENT OF THE CURRENT SITUATION

Öz

In spite of increasing in female employment rate with each year, it is still known to be less likely to participate in the employment of women than men in Turkey and the world for various reasons. Therefore, various policies and practices are implemented in order to facilitate and encourage the participation of women in work life, who constitute one of the disadvantaged groups of the labor market, especially in the underdeveloped and developing countries, and some sectors such as tourism are emphasized in increasing female employment. In this context, in this study, the place of the female labor force, which is still not adequately employed in the labor market as a result of economic, political and social structures, has been examined through the available statistics. Later on the study, based on the positive and negative characteristics of the tourism sector, the opportunities and challenges offered by the sector for the employment of female labor force were evaluated and solution proposals were developed.

Anahtar Kelimeler

• Tourism
• Female Labor
• Gender Inequality

Kaynakça

1. Akoğlan, M. (1996). Positions women hold in the accommodations industry. Anatolia, 16-23 (September -December).
2. Aşkın, E. Ö. ve Aşkın, U. (2017). Toplum yararına programların kadın işsizliği ile mücadeledeki etkinliği: Tokat ili araştırması. İş, Güç, Endüstri İlişkileri ve İnsan Kaynakları Dergisi, 19(1), 23-48.
3. Aynalem S, Birhanu K, Tesefay S (2016) Employment Opportunities and Challenges in Tourism and Hospitality Sectors. Journal of Tourism & Hospitality 5(6), 1-5.
4. Baum, T. (2013). International perspectives on women and work in hotels, catering and tourism. Geneva: International Labour Organization.
5. Burgess, C. (2003). Gender and salaries in hotel financial management: It’s ttill a man’s world, Women in Management Review, 18 (1/2), 50-59.
6. Cave, P. ve Kilic, S. (2010). The role of women in tourism employment with special reference to Antalya, Turkey. Journal of Hospitality Marketing & Management, 19(3), 280-292.
7. Chhabra, D., Andereck, K., Yamanoi, K. ve Plunkett, D. (2011). Gender equity and social marketing: An analysis of tourism advertisements. Journal of Travel & Tourism Marketing, 28(2), 111-128.
8. Chant, S. (1997). Gender and tourism employment. M. T. Sinclair (Ed.), Gender, work and tourism (120-180). London: Routledge.

9. Cheong, W. M. (2009). Employment characteristics and trends of tourism-related industries. Macao Monetary Research Bulletin, 13, 67-89.
10. Cooper, C., Fletcher, J., Gilbert, D., Fyall, A. ve Wanhill, S. (2005). Tourism: Principles and practice. UK: Pearson Education.
11. Costa, C., Carvalho, I. ve Breda, Z. 2011. Gender Inequalities in Tourism Employment: The Portuguese case”, Revista Turismo & Desenvolvimento, 15, 39-54.
12. Çelik Uğuz, S. ve Topbaş F. (2016). Turizmde kadın istihdamı ve ücret ayrımcılığı: Karşılaştırmalı bir analiz. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 27 (1), 62-78.
13. Dinçer, F. İ., Akova, A. Muğan Ertuğral S. ve, Aydoğan Çifçi, M. (2016). Türkiye’de turizm sektöründe kadın istihdamı: İmkanlar ve engeller. Eurasian Academy of Sciences Social Sciences Journal, 1, 379-395.
14. Elmas, S. (2007). Gender and tourism development: A case study of the Cappadocia Region of Turkey, A. Pritchard, N., Morgan, I. Atelyevic (Ed.), Tourism and gender: Embodiment, sensuality and experience (302-314). CABI Publishing.
15. Eurostat, (2019). Tourism statistics. https://ec.europa.eu/eurostat/data/database Erişim Tarihi:13.06.2019.
16. Goldin C. (1995).The U-shaped female labor force function in economic development and economic history. T.P. Schultz (Ed.) Investment in women’s human capital and economic development (61-90). University of Chicago Press.
17. Ferguson, L. (2011). Promoting gender equality and empowering women? Tourism and the third millennium development goal. Current Issues in Tourism, 14(3), 235-249.
18. Fernández, M., Pena-Boquete, Y. ve Pereira, X. (2009). Labor conditions in the Spanish hotels and restaurants industry. Tourism Analysis, 14(3), 293-312.
19. International Labour Office (ILO), (2019). ILOSTAT, Database. https://ilostat.ilo.org/data/ Erişim Tarihi: 05.06.2019.
20. International Labour Office (ILO), (2018). World employment social outlook: Trends 2018.Geneva: ILO.
21. Kaya, İ. ve Atçı, D. (2015). Türk turizm sektöründe çalışma saatlerinin analizi ve değerlendirilmesi. Cag University Journal of Social Sciences, 12(2), 23-47.
22. Khatiwada, L. K. ve Silva, J. A. (2015). Mitigating gender inequality in rural regions: The effects of tourism employment in Namibia. International Journal of Tourism Research, 17(5), 442-450.
23. Lee, C. ve Kang, S. (1998). Measuring earnings inequality and median earnings in the tourism industry, Tourism Management, 19 (4), 341-348.
24. Li, L. ve Leung, R.W. (2001). Female managers in Asian hotels: Profile and career challenges, International Journal of Contemporary Hospitality Management, 13 (4), 189-196.
25. Pritchard, A. (2001). Tourism and representation: A scale for measuring gendered portrayals. Leisure studies, 20(2), 79-94.
26. Riley, M., Ladkin, A. ve Szivas, E. (2002). Tourism employment: Analysis and planning. UK: Channel View Publications.
27. Qin, J. ve Yang, Z. (2015). Perception of gender equality among female employees in Beijing five-star hotel. Tourism Tribune, 30(9), 63-71.
28. Sinclair, M. T. (1997). Gendered work in tourism: Comparative perspectives. M. T. Sinclair (Ed.), Gender, work and tourism (219-233). London: Routledge.
29. Skalpe, O. (2007). The CEO gender pay gap in the tourism industry-evidence from Norway, Tourism Management, 28 (3), 845-853.
30. Tansel, A., (2000), Kadın istihdamı. T. Bulutay (Ed.), İktisadi kalkınma ve kadınların işgücüne katılımı: Türkiye’den zaman-serisi kanıtları ve illere göre yatay kesit kestirimleri (111-151). Ankara: Devlet İstatistik Enstitüsü.
31. Tansel, A. (2012). 2050’ye doğru nüfusbilim ve yönetim: İşgücü piyasasına bakış. Türkiye Sanayicileri ve İşadamları Derneği (TÜSİAD) ve Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu (UNFPA): İstanbul. Yayın No: TÜSİAD-T/2012-11/536.
32. Thrane, C. (2008). Earnings differentiation in the tourism industry: Gender, human capital and socio-demographic effects. Tourism Management, 29(3), 514-524.
33. Tsani, S., Paroussos, L., Fragiadakis, C., Charalambidis, I. ve Capros, P. (2013). Female labour force participation and economic growth in the South Mediterranean countries. Economics Letters, 120(2), 323-328.
34. Tuncel, I., (2011). Turizmin cinsiyeti ya da kadın gölgesinde turizm, Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 2, 140-164.
35. Türkiye İstatistik Kurumu (TUİK), İşgücü İstatistikleri. http://www.tuik.gov.tr/ Erişim Tarihi: 12.07.2019.
36. Tüzünkan, D. (2015). Düzgün İş’in hedefleri açısından Türk turizm sektörünün genel özellikleri. Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 15(29), 241-251.
37. Uğuz, S. Ç. ve Topbaş, F. (2016). Turizmde Kadın İstihdamı ve Ücret Ayrımcılığı: Karşılaştırmalı Bir Analiz. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 27(1), 62-78.
38. World Bank (2017). Women and tourism: Designing for inclusion. Washington, DC: World Bank Group.
39. World Travel &Tourism Council, (2019). Travel & Tourism: Economic impact, 2019. London: WTTC.
40. World Tourism Organization (UNWTO), (2010). Global Report on women in tourism. UNWTO ve UN Women.
41. World Tourism Organization (UNWTO) and International Labour Organization (ILO), (2014). Measuring Employment in the tourism industries– Guide with best practices. Madrid:UNWTO.