Comparative Analysis of Sectoral Impacts to BIST Companies in Transition From IAS 17 Leasing Standard to IFRS 16

Öz

IFRS 16 (TFRS 16), prepared by the International Accounting Standards Board (IASB) to replace the IAS 17 (TMS 17) leases standard as part of the project to improve financial reporting for leases, has been effective as of January 1, 2019. With the renewed standard, the distinction between financial leasing and operating leases has been eliminated, allowing information users to make more accurate decisions and allow financial statements to reflect the current situation of the businesses more realistically. With the implementation of the standard, significant changes are expected to occur in the financial statements of companies with operating lease transactions. With this study, the level of impact of financial statements after the new leases are classified on a sectoral basis by the companies operating in Borsa Istanbul in Turkey with the sector averages included in the impact report published by the IASB compared. Consequently, it was found that retail, aviation and health were the most affected sectors, while sectoral impact levels in Turkey differed from time to time with the IASB study.

TMS 17 Kiralama İşlemleri Standardından TFRS 16 Kiralamalar Standardına Geçişte BİST Şirketlerine Yönelik Sektörel Etkilerin Karşılaştırmalı Analizi

Öz

Uluslararası Muhasebe Standartları Kurulu (IASB) tarafından kiralamalar için finansal raporlamanın geliştirilmesi projesi kapsamında IAS 17 (TMS 17) kiralamalar standardının yerini almak üzere hazırlanan IFRS 16 (TFRS 16), 1 Ocak 2019 itibariyle yürürlüğe girmiştir. Yenilenen standartla birlikte kiracılar açısından finansal kiralama ve faaliyet kiralaması ayrımı ortadan kaldırılarak bilgi kullanıcılarının daha doğru karar alması ve finansal tabloların işletmelerin mevcut durumunu daha gerçeğe uygun yansıtması imkanı sağlanmıştır. Standardın uygulamaya geçişiyle birlikte, özellikle faaliyet kiralaması işlemleri bulunan şirketlerin finansal tablolarında önemli değişikliklerin yaşanması beklenmektedir. Bu çalışmayla, Türkiye’de Borsa İstanbul’da faaliyet gösteren işletmeler sektörel bazda sınıflandırılarak yeni kiralamalar standardından finansal tablolarının etkilenme seviyesi IASB tarafından yayımlanan etki raporunda yer alan sektör ortalamalarıyla karşılaştırılmıştır. Sonuç olarak, en fazla etkilenen sektörlerin perakende, havacılık ve sağlık olduğu tespit edilirken Türkiye’deki sektörel etki seviyelerinin IASB çalışmasıyla zaman zaman farklılık gösterdiği ortaya konmuştur.

Anahtar Kelimeler

• TMS 17,TFRS 16,Kiralamalar Standardı

Kaynakça

1. Akdoğan, H. N. (2019). UFRS 16 No’lu kiralama işlemleri standardının, UMS 17 No’lu finansal kiralama standardı ile karşılaştırılması, getirdiği yenilikler ve türkiye’deki halka açık perakende şirketlerinin finansal durumlarına etkisi üzerine örnek uygulama. (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Ankara: Başkent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
2. Aktaş, R., Karğın, S., Arıcı, N. D. (2017). Yeni kiralamalar standardı UFRS 16’nın getirdiği yenilikler ve işletmelerin finansal tablolarına ve finansal oranlarına olası etkilerinin değerlendirilmesi. İşletme Araştırmaları Dergisi. 9(4): 858-881.
3. Beattie, V., Edwards, K., Goodacre, A. (1998). The ımpact of constructive operating lease capitalisation on key accounting ratios. Accounting and Business Research. 28(4):233-254
4. Beattie, V., Goodacre, A., Thomson:J. (2006). International lease-accounting reform and economic consequences: the views of U.K. users and preparers. The International Journal of Accounting. 41(2006): 75– 103.
5. Gritta, R., Lippman, E. (2010). Aircraft leasing and ıts effect on air carriers debt burdens: A comparison over the past several decades. Journal of the Transportation Research Forum. 49(3): 101-110.
6. Hazır, Ç. A. (2019). TFRS 16-kiralamalar’ın grup içi muhasebe politikaları çerçevesinde değerlendirilmesi. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (82).
7. Hazir, Ç. A. (2018). Kiralama işlemlerinin TFRS 16'ya göre muhasebeleştirilmesi ve ölçülmesi. Mali Cözüm Dergisi, 28, 85-122.
8. IASB. (2016). IFRS 16 effects analysis. London: IFRS Foundation Publications Department.

9. Kaval, H. (2018). IFRS 16: kiralamalar standardının getirdikleri, ilk uygulama ve dönem sonu dönüştürme çalışmaları. Mali Çözüm Dergisi, 28, 11-43.
10. Marşap, B., & Yanık, S. (2018). IFRS 16 kapsamında kiralama işlemlerinin finansal raporlamaya etkisinin incelenmesi. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (80).
11. MARŞAP, B., & YANIK, S. (2018). Satış ve geri kiralama işlemlerinin IFRS 16 ve BOBI FRS çerçevesinde değerlendirilmesi. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 21(1), 1-15.
12. Öztürk, C. (2016). UFRS 16 kiralama işlemleri standardının eski UMS 17 standardı ile karşılaştırılması ve Almanya ve Türkiye'de hisse senetleri halka açık olan hava yolu şirketlerinin finansal durumuna etkisi. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi. 18(1): 1-50.
13. Parlak, N. (2018). Kiralama işlemlerinin UMS 17 ve UFRS 16 standartlarına göre karşılaştırılmalı olarak incelenmesi ve şirketlerin finansal durumuna etkisi. (Yayınlanmamış Doktora Tezi): Çorum: Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
14. Sari, E. S., & Güngör, N. UFRS 16’nın BİST 100 şirketlerinin finansal göstergelerine etkisi üzerine bir inceleme. PressAcademia Procedia, 9(1), 90-94.
15. Şenyiğit, Y. B. (2014). Finansal kiralama işlemlerinin muhasebeleştirilmesinde ve raporlanmasında beklenen değişiklikler: bir havayolu işletmesinde vak’a çalışması. Ç.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 23(1):288-299.
16. Tang, O., Fiedler, B. (2011). Lease accounting and US transportation ındustry. https://lms.polyu.edu.hk/media/13312/16_42.pdf
17. TFRS 16, https://www.kgk.gov.tr/Portalv2Uploads/files/Duyurular/v2/TFRS/TFRS_16.pdf
18. TMS 17, https://kgk.gov.tr/Portalv2Uploads/files/DynamicContentFiles/T%C3%BCrkiye%20Muhasebe%20Standartlar%C4%B1/TMSTFRS2011Seti/TMS17.pdf