Yıl 2019, Cilt 17 , Sayı 3, Sayfalar 18 - 42 2019-09-27

MİLLÎ MÜCADELE KONULU ROMANLARDA CELÂL BAYAR, ŞÜKRÜ SARACOĞLU VE ADNAN MENDERES

BETÜL ÖZTOPRAK [1]


16. yüzyılda en ihtişamlı dönemini yaşayan fakat yüzyılın sonlarına gelindiğinde duraklamaya başlayan Osmanlı Devleti, 20. yy’ın ilk yıllarında aldığı büyük kayıplarla zor duruma düşer. İlk önce Trablusgarp Savaşı (1912) ardından Rusya’nın kışkırtması sonucunda Balkan uluslarının Osmanlı Devleti’ne karşı ayaklanması ve sonrasında yaşanan Balkan Savaşları (1912-1913), daha sonra 1. Dünya Savaşı’nda (1914-1918) alınan yenilginin ardından 30 Ekim 1918 tarihinde imzalanan Mondros Mütarekesi ile Osmanlı Devleti yıkımına bir adım daha yaklaşır. Ordusu terhis edilen, silahlarına el konulan devletin, savunma gücü tamamen kırılır. Halk ise, üst üste girilen savaşlardan yorgun düşmüş, devlete olan güvenleri sarsılmış ve geleceğe dair ümitlerini kaybetmiştir. Onları tekrar harekete geçirecek güç ise, Mustafa Kemal Atatürk’ün önderliğinde efelerdedir. Halkın içinden çıkan ve ezilenin, mazlumun yanında yer alan efeler, halkı bir araya getirmede öncülük ederler. Mütarekeden sonra Anadolu işgal edilince ülkenin çeşitli yerlerinde kurulmaya başlayan Kuva-yı Milli’nin başına başta Yörük Ali Efe olmak üzere; Demirci Mehmet Efe, Gökçen Efe, Kıllıoğlu Hüseyin Efe vb. getirilir. Efeleri bu yola sevkeden ise, dağılan ordunun gönüllü subayları ve vatan aşkı ile dolu İttihat ve Terakki mensuplarıdır. Bir zamanlar İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin içinde bulunan fakat daha sonra ülkenin işgali karşısında vatan savunmasında gönüllü olarak yer alan, Türkiye Cumhuriyeti’nde cumhurbaşkanlığı, başbakan ve çeşitli bakanlıklarda görev yapan Mahmut Celal Bayar, Adnan Menderes, Şükrü Saracoğlu, Mahmut Esat Bozkurt vb. siyaset adamları da milli davada ön saftadır. Bu makalede bahsi geçen siyaset adamlarının, Milli Mücadele yıllarındaki vaziyetleri, ülkenin işgali karşısında aldıkları kararlar, vermiş oldukları mücadeleler ve bu yaşananların Türk romanlarına nasıl yansıdığı konusu ele alınacak, ülkeyi sadece masa başında değil yeri geldiğinde elde silah düşman karşısında da savunan bu Milli Mücadele önderlerine karşı yazarların bakış açıları ortaya koyulacaktır.   


Türk Romanı, Milli Mücadele, Celal Bayar, Adnan Menderes, Şükrü Saracoğlu
  • ARSLAN, Gürbüz (2017). Şükrü Saraçoğlu’nun Hayatı ve Siyasi Faaliyetleri (1886-1953), Atatürk Araştırma Merkezi Yayınları, Ankara. ATATÜRK, Gazi M. Kemal (2014). Nutuk (Söylev), İnkılâp Kitabevi, İstanbul. BAYAR, Celâl (1997). Ben de Yazdım Milli Mücadeleye Gidiş 6, Sabah Kitapları, İstanbul. BAYAR, Celâl (1997). Ben de Yazdım Milli Mücadeleye Gidiş 7, Sabah Kitapları, İstanbul. BİLDİK, Cemaleddin, “Siyaset Adamlarımızın Hususî Hayatları:1”, Akşam, 20-21 Mart 1950. BURHAN, Sabahattin (2009). Çete Ayşe 1, 3. Baskı, Nesil Yayınları, İstanbul. BURHAN, Sabahattin (1999). Çete Ayşe 2, Bilge Kültür Sanat, İstanbul. BURHAN, Sabahattin (2009). Ege’nin Kurtuluş Destanı Yörük Ali Efe 2, 11. Baskı, Nesil Yayınları, İstanbul.BURHAN, Sabahattin (2009). Ege’nin Kurtuluş Destanı Yörük Ali Efe 3, 11. Baskı, Nesil Yayınları, İstanbul. BURHAN, Sabahattin (2014). Kurtuluş Savaşı’nda Gökçen Efe Destanı, Bilge Kültür Sanat, İstanbul. CEBESOY, Ali Fuat (2010). Milli Mücadele Hatıraları, 2. Baskı, Temel Yayınları, İstanbul. DİNAMO, Hasan İzzettin (2012). Kutsal İsyan Milli Kurtuluş Savaşının Gerçek Hikâyesi 2, Tekin Yayınevi, İstanbul. DİNAMO, Hasan İzzettin (2013). Kutsal İsyan Milli Kurtuluş Savaşının Gerçek Hikâyesi 4, Tekin Yayınevi, İstanbul. ERTEKİN, A. Levent (2001). Kuvayi Milliye Tacının İri Pırlantası Gökçen Efe, Yeni Asya Matbaacılık. GÖKBEL, Asâf (2005). Milli Mücadele’de Aydın, Sadeleştiren: Hüseyin Kuruüzüm, Kolalı Matbaası, Aydın. HACIR, Gürkan (2006). Efe Başvekil Şükrü Saracoğlu’nun Romanı, Remzi Kitabevi, İstanbul. http://www.biyografya.com/biyografi/6469, Erişim Tarihi: 30.08.2018. http://gazeteler.ankara.edu.tr/detail.php?id=2399&sayi_id=171308, Erişim Tarihi: 19.09.2018. http://www.mfa.gov.tr/sayin-sukru-saracoglu_nun-ozgecmisi.tr.mfa, Erişim Tarihi: 30.07.2018. https://www.tccb.gov.tr/cumhurbaskanlarimiz/celal_bayar/ Erişim Tarihi: 25.07.2018. İNALCIK, Halil (2016). Devlet-i Aliyye Osmanlı İmparatorluğu Üzerine Araştırmalar-IV, 2. Baskı, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul. KİRAZ, İbrahim (2009). Milli Mücadele’de Bir Destan Demirci Mehmet Efe 3, BRC Matbaası, Ankara. KİRAZ, İbrahim (2013). Milli Mücadele’de Bir Destan Demirci Mehmet Efe 4, BRC Matbaası, Ankara. MUSLU, Ahmet Zeki (2015). Mor Cepkenliler, Ülke Yayınları, İstanbul. MUSLU, Ahmet Zeki (2016). Menderes’in İki Yakası, Ülke Yayınları, İstanbul. SARITAŞ, Tuğrul (2013). Arka Bahçede Neler Oldu? Adnan Menderes, Kültür Ajans Yayınları, Ankara.SELEK, Sabahattin (2002). Milli Mücadele (Ulusal Kurtuluş Savaşı 1), 3. Baskı, Örgün Yayınevi, İstanbul. USTA, Ali İhsan (belirtilmemiş). Efelerin Efesi Yörük Ali Efe, Hürefe Matbaacılık, İzmir. ÜNSAL, İbrahim (2014). Dağların Kartalı Gökçen Efe, Hayat Yayın Grubu, İstanbul.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Yayımlanma Tarihi Eylül
Bölüm Beşeri Bilimler Sayısı
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-0630-8239
Yazar: BETÜL ÖZTOPRAK
Kurum: ÇANKIRI KARATEKİN ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 27 Eylül 2019

APA ÖZTOPRAK, B . (2019). MİLLÎ MÜCADELE KONULU ROMANLARDA CELÂL BAYAR, ŞÜKRÜ SARACOĞLU VE ADNAN MENDERES. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi , 17 (3) , 18-42 . DOI: 10.18026/cbayarsos.473982