Yıl 2020, Cilt 18 , Sayı 1, Sayfalar 47 - 63 2020-03-24

İlköğretim Matematik Öğretmeni Adaylarının Etkinlik Kavramına Yönelik Algılarının İncelenmesi
Investigation of the Perceptions of Prospective Primary Mathematics Teachers on the Concept of Activity

Ferhat ÖZTÜRK [1] , Ahmet IŞIK [2]


Bu araştırmanın amacı; ilköğretim matematik öğretmeni adaylarının etkinlik kavramına yönelik algılarını incelemektir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, Türkiye’nin doğusunda yer alan bir devlet üniversitesindeki ilköğretim matematik öğretmenliği lisans programının dördüncü sınıfında öğrenim gören 12 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama amacıyla görüşme yönteminden yararlanılmıştır. Bu doğrultuda veri toplama aracı olarak, öğretmen adaylarının etkinlik kavramına ilişkin algılarını incelemeye yönelik yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Görüşmelerden elde edilen verilerin analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin analizi sonucunda öğretmen adayları etkinlik kavramını; materyal kullanılan, oyun oynatılan, aktif katılımı sağlayan, daha iyi öğrenmeyi sağlayan, dersi sevdiren, grup çalışması yapılan, öğrenmeyi kolaylaştıran, şarkı söyletilen ve günlük yaşamdan örneklerin kullanıldığı uygulamalar ve öğretim yöntemi olarak algıladıkları görülmüştür. Ayrıca öğretmen adaylarının neredeyse yarısı lisans öğrenimleri süresince etkinlik kavramına yönelik ders almadıklarını ifade etmişlerdir. Ders aldığını belirten öğretmen adaylarının büyük çoğunluğu ise bu derslerin, etkinlik kavramına yönelik olarak yetersiz bilgi sağladığını dile getirmişlerdir.

The purpose of this study is to investigate the perceptions of prospective primary mathematics teachers on the concept of activity. The case study design among qualitative methods was followed in this study. The participants were 12 prospective teachers who were fourth graders in the department of primary mathematics teacher training at a state university located in the east of Turkey. For data collection, interview was used. Accordingly, separate semi-structured interview form was developed as data collection tool to investigate the perceptions of prospective teachers on the concept of activity. Content analysis was used as a qualitative research analysis technique for the data gathered through interviews. As a result of the analysis of the data obtained from the study, prospective teachers were able to understand the concept of activity; materials used, games played, active participation, provide better learning, the course is popularized, group work, learning is made, singing and everyday life as examples of applications and teaching methods were seen. In addition, almost half of the prospective teachers stated that they did not take lessons for the concept of activity during their undergraduate education. The majority of the prospective teachers who stated that they took lessons stated that these lessons provided insufficient information for the concept of activity.

  • Açıl, E. (2011). İlköğretim öğretmenlerinin etkinlik algısı ve uygulanışına ilişkin görüşleri. Yüksek lisans tezi. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Gaziantep.
  • Arı, K., Çavuş, H. ve Sağlık, N. (2010). İlköğretim 6. sınıflarda geometrik kavramların öğretiminde etkinlik temelli öğrenimin öğrenci başarısına etkisi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 27, 99-112.
  • Atatürk Üniversitesi (t.y.). Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi ilköğretim matematik öğretmenliği lisans programı ders bilgi paketi. http://eobs.atauni.edu.tr/Courses/Course.aspx?Course=f0sRhi4jTdI%3d adresinden 13 Haziran 2016 tarihinde edinilmiştir.
  • Aykaç, N. (2007). İlköğretim programında yer alan etkinliklerin öğretmen görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesi (Sinop ili örneği). Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 8(2), 19-35.
  • Baki, A. (2008). Kuramdan uygulamaya matematik eğitimi (4. Baskı). Ankara: Harf Eğitim Yayıncılık.
  • Baki, A. ve Gökçek, T. (2005). Türkiye ve Amerika Birleşik Devletlerindeki ilköğretim matematik (1-5) program geliştirme çalışmalarının karşılaştırılması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(2), 587-588.
  • Becker, J. P. and Shimada, S. (1997). The open-ended approach: A new proposal for teaching mathematics. Reston, VA: National Council of Teachers of Mathematics.
  • Bozkurt, A. (2012). Matematik öğretmenlerinin matematiksel etkinlik kavramına dair algıları. Eğitim ve Bilim, 37(166), 101-115.
  • Brousseau, G. (2002). Theory of didactical situations in mathematics 1970-1990 (19th ed.). (Translated by N. Balacheff, M. Cooper, R. Sutherland and V. Warfield). Dordrecht: Kluwer Academic Publishers.
  • Bukova-Güzel, E. ve Alkan, H. (2005). Yeniden yapılandırılan ilköğretim programı pilot uygulamasının değerlendirilmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(2), 385-420.
  • Castro, C. S. (1998). Teaching probability for conceptual change. Educational Studies in Mathematic, 35, 233-254.
  • Christiansen, B. and Walther, G. (1986). Task and activity. In B. Christiansen, A.G. Howson and M. Otte (Eds.), Perspectives on mathematics education (pp. 243-307). The Netherlands: Reidel.
  • Clements, D. H. and McMillen, S. (1996). Rethinking concrete manipulatives. Teaching Children Mathematics, 2(5), 270-279.
  • Coşkun, E. (2005). İlköğretim dördüncü ve beşinci sınıf öğretmen ve öğrencilerinin yeni Türkçe dersi öğretim programıyla ilgili görüşleri üzerine nitel bir araştırma. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(2), 421-476.
  • Crespo, S. (2003). Learning to pose mathematical problems: Exploring changes in preservice teachers' practices. Educational Studies in Mathematics, 52, 243-270.
  • Creswell, J. W. (2007). Qualitative inquiry & research design: Choosing among five approaches (2nd ed.). London: Sage Publications.
  • Darling-Hammond, L. (2000). How teacher education matters. Journal of Teacher Education, 51(3), 166-173.
  • Doyle, W. (1984). Effective classroom practices for secondary schools (Tech. Rep. No. 6191). Austin: The University of Texas.
  • Doyle, W. (1988). Work in matehematics classes: The context of students’ thinking during instruction. Educational Psychologist, 23(2), 167-180.
  • Doyle, W. and Carter, K. (1984). Academic tasks in classrooms. Curriculum Inquiry. 14(2), 129-149.
  • Duru, A. ve Korkmaz, H. (2010). Öğretmenlerin yeni matematik programı hakkındaki görüşleri ve program değişim sürecinde karşılaşılan zorluklar. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 38, 67-81.
  • Dündar, S. ve Şenol, A. (2011, Ekim). İlköğretim matematik dersi öğretim programında etkinliklerin tasarımı ile ilgili öğretmen görüşleri. I. Uluslararası Eğitim Programları ve Öğretim Kongresinde sunulan bildiri. Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
  • Elbers, E. (2003). Classroom interaction as reflection: Learning and teaching mathematics in acommunity of inquiry. Educational Studies in Mathematics, 54, 77-99.
  • Eraslan, A. (2011). İlköğretim matematik öğretmen adaylarının model oluşturma etkinlikleri ve bunların matematik öğrenimine etkisi hakkındaki görüşleri. İlköğretim Online, 10(1), 364-377.
  • Gömleksiz, M. N. (2005). Yeni ilköğretim programının uygulamadaki etkililiğinin değerlendirilmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(2), 339-384.
  • Gürbüz, R. (2011). Çoklu zekâ kuramına göre tasarlanan öğrenme ortamında gerçekleştirilen matematik öğretiminin olumlu ve olumsuz yansımaları. International Online Journal of Educational Sciences, 3(3), 1195-1223.
  • Gürbüz, R. ve Toprak, Z. (2014). Aritmetikten cebire geçişi sağlayacak etkinliklerin tasarlanması, uygulanması ve değerlendirilmesi. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi (NEF-EFMED), 8(1), 178-203.
  • Hallinan, M. T. and Khmelkov, V. T. (2001). Recent developments in teacher education in the Unated States of America. Journal of Education for Teaching, 27(2), 175-185.
  • Henningsen, M. and Stein, M. K. (1997). Mathematical tasks and student cognition: Classroom-based factors that support and inhibit high-level mathematical thinking and reasoning. Journal for Research in Mathematics Education, 28(5), 524-549.
  • Herbst, P. (2008). The teacher and the task. Paper presented at the 32nd Annual Meeting of the North American Chapter of the International Group for the Psychology of Mathematics Education, Morelia, Michoacán, Mexico.
  • Hiebert, J. and Wearne, D. (1993). Insructional tasks, classroom discourse and students’ learning in second grade artihmetic. American Educational Research Journal, 30(2), 393-425.
  • Horoks, J. and Robert, A. (2007). Task designed to highlight task-activity relationships. Journal of Mathematics Teacher Education, 10, 279-287.
  • Jones, I. and Pratt, D. (2006). Connecting the equals sign. International Journal Computer for Mathematical Learning, 11(3), 301–325.
  • Jones, K. and Pepin, B. (2016). Research on mathematics teachers as partners in task design. Journal of Mathematics Teacher Education, 19(2), 105-121.
  • Kalender, A. (2006). Sınıf öğretmenlerinin yapılandırmacı yaklaşım temelli yeni matematik programının uygulanması sürecinde karşılaştığı sorunlar ve bu sorunların çözümüne yönelik önerileri. Yüksek lisans tezi. Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
  • Karakuş, M. ve Yeşilpınar, M. (2013). İlköğretim altıncı sınıf matematik dersinde uygulanan etkinliklerin ve ölçme-değerlendirme sürecinin incelenmesi: Bir durum çalışması. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 3(1), 35-54.
  • Küpcü, A. R. (2012). Etkinlik temelli öğretim yaklaşımının ortaokul öğrencilerinin orantısal problemleri çözme başarısına etkisi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD),13(3), 175-206.
  • MacDonald, J. (2008). Blended learning and online tutoring: Planning learner support and activity design (2nd ed.). Burlington, USA: Gower Publishing Company.
  • Mason, J. and Johnston-Wilder, S. (2006). Designing and using mathematical tasks. York, UK: QED Press.
  • McMillan, J. H. and Schumacher, S. (2010). Research in education: evidence-based inquiry (7th ed.). New York: Pearson Publishing.
  • Milli Eğitim Bakanlığı [MEB] (2009). İlköğretim Matematik Dersi 6-8. Sınıflar Öğretim Programı ve Kılavuzu. Ankara.
  • Moyer, P. S. and Jones, M. G. (2004). Controlling choice: Teachers, students and manipulatives in mathematics classrooms. School Science and Mathematics, 104, 16-31.
  • Ocak, G. ve Dönmez, S. (2010). İlköğretim 4. ve 5. sınıf öğrencilerinin matematik etkinliklerine yönelik tutum ölçeği geliştirme. Afyon Kocatepe Üniversitesi Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 3(2), 69-82.
  • Olkun, S. ve Toluk-Uçar, Z. (2007). İlköğretimde etkinlik temelli matematik öğretimi (3. Baskı). Ankara: Maya Akademi.
  • Özden, Y. (2009). Öğrenme ve öğretme (9.Baskı). Ankara: Pegem Yayınları.
  • Özgen, K. ve Alkan, H. (2011). Matematik öğretmen adaylarının öğrenme stillerine göre etkinliklere yönelik tercih ve görüşlerinin incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 41, 325-338.
  • Özmantar, M. F. ve Bingölbali, E. (2010). Etkinlik tasarımı ve temel tasarım prensipleri. E. Bingölbali ve M. F. Özmantar (Ed.), İlköğretimde karşılaşılan matematiksel zorluklar ve çözüm önerileri (2. Baskı) içinde (s. 313-348). Ankara: Pegem Akdemi.
  • Özmantar, M. F., Bozkurt, A., Demir, S., Bingölbali, E. ve Açıl, E. (2010). Sınıf öğretmenlerinin etkinlik kavramına ilişkin algıları. Selçuk Üniversitesi Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi 30, 379-398.
  • Öztürk, F., Işık, A. ve Öztürk, B. (2014, Haziran). Preservice elementary mathematics teachers’ written views on the concept of instructional activity. Paper presented at the International Conference on New Horizons in Education. Paris, France.
  • Öztürk, F. ve Öztürk, B. (2014, Ekim). Fen bilgisi öğretmeni adaylarının etkinlik kavramına ilişkin görüşleri. 9. Uluslararası Balkan Eğitim ve Bilim Kongresi’nde sunulan bildiri. Trakya Üniversitesi, Edirne.
  • Patton, M. Q. (2002). Qualitative research and evaluation methods (3rd ed.). London: Sage Publications.
  • Saiz, M. and Figueras, O. (2009). A research-based workshop design for volume tasks. In B. Blarke, B. Grevholm and R. Millman (Eds.), Tasks in primary mathematics teacher education (pp. 197-214). New York, USA: Springer Science+Business Media, LLC.
  • Sarpkaya, G. (2011). İlköğretim ikinci kademe cebir öğrenme alanı ile ilgili matematiksel görevlerin bilişsel istemler açısından incelenmesi: matematik ders kitapları ve sınıf uygulamaları. Doktora tezi. Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  • Simon, M. A. and Tzur, R. (2004). Explicating the role of mathematical tasks in conceptual learning: An elaboration of the hypothetical learning trajectory. Mathematical Thinking and Learning, 6(2), 91-104.
  • Stein, M. K., Grover, B. W. and Henningsen, M. (1996). Building student capacity for mathematical thinking and reasoning: An analysis of mathematical tasks used in reform classrooms. American Educational Research Journal Summer, 33(2), 455-488.
  • Stein, M. K., Smith, M. S., Henningsen, M. A. and Silver, E. A. (2009). Implementing standards-based mathematics instruction: A casebook for professional development (2nd ed.). New York: Teachers College Press.
  • Stylianides, A. J. and Stylianides, G. J. (2008). Studying the classroom implementation of tasks: High-level mathematical tasks embedded in ‘real-life’ contexts. Teaching and Teacher Education, 24(4), 859-875.
  • Sullivan, P., Clarke, D. and Clarke, B. (2013). Teaching with tasks for effective mathematics learning. New York: Springer Science+Business Media.
  • Suzuki, K. and Harnisch, D. L. (1995, April). Measuring cognitive complexity: an analysis of performance-based assessment ın mathematics. Paper presented at the 1995 Annual Meeting of the American Educational Research Association, San Francisco, CA.
  • Tatsis, K., Kafoussi, S. and Skoumpourdi, C. (2008). Kindergarten children discussing the fairness of probabilistic games: The creation of a primary discursive community. Early Chilhood Education Journal, 36, 221-226.
  • Thompson, P. W. (1992). Notations, conventions and constraints: Contributions to eff ective uses of concrete materials in elementary mathematics. Journal for Research in Mathematics Education, 23(2), 123-147.
  • Toprak, Ç., Uğurel, I. ve Tuncer, G. (2014). Öğretmen adaylarının geliştirdikleri matematik öğrenme etkinliklerinin seçilen konu, amaç, uygulama şekli bileşenleri açısından analizi. Turkish Journal of Computer and Mathematics Education, 5(1), 39-59.
  • Toptaş, V. (2009). İlköğretimde etkinlikler ve geometri öğretimi. İlköğretmen Eğitimci Dergisi, 26, 40-44.
  • Tzur, R., Zaslavsky, O. and Sullivan, P. (2008). Examining teachers’ use of (nonroutine) mathematical tasks in classrooms from three complementary perspectives: teacher, teacher educator, researcher. Paper presented at the 32nd Annual Meeting of the North American Chapter of the International Group for the Psychology of Mathematics Education, Morelia, Michoacán, Mexico.
  • Uğurel, I. ve Bukova-Güzel, E. (2010). Matematiksel öğrenme etkinlikleri üzerine bir araştırma ve kavramsal bir çerçeve önerisi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 39, 333-347.
  • Uğurel, I., Bukova-Güzel, E. ve Kula, S. (2010). Matematik öğretmenlerinin öğrenme etkinlikleri hakkındaki görüş ve deneyimleri. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 28, 103-123.
  • Watson, A. (2008). Task transformation is the teacher’s responsibility. Paper presented at the 32nd Annual Meeting of the North American Chapter of the International Group for the Psychology of Mathematics Education, Morelia, Michoacán, Mexico.
  • Watson, A. and Mason, J. (2007). Taken-as-shared: A review of common assumptions about mathematical task in teacher education. Journal of Matmematics Teacher Education, 10(4), 205-215.
  • Watson, A., Ohtani, M., Ainley, J., Frant, J. B., Doorman, M., Kieran, C. vd. (2013). Introduction. In C. Margolinas (Ed.), ICMI Study 22. Task design in mathematics education (pp. 9-16). Oxford.
  • Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (6. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
  • Yükseköğretim Kurulu [YÖK] (2007). Eğitim fakültesi öğretmen yetiştirme lisans programları, ilköğretim matematik öğretmenliği lisans programları. Ankara.
  • Zaslavsky, O. and Sullivan, P. (2011). Constructing knowledge for teaching secondary mathematics. New York, USA: Springer Science+Business Media, LLC.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Bölüm Beşeri Bilimler Sayısı
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-2743-4285
Yazar: Ferhat ÖZTÜRK (Sorumlu Yazar)
Kurum: KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM FAKÜLTESİ, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ BÖLÜMÜ, MATEMATİK EĞİTİMİ ANABİLİM DALI
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0002-1055-2330
Yazar: Ahmet IŞIK
Kurum: KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM FAKÜLTESİ, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ BÖLÜMÜ, MATEMATİK EĞİTİMİ ANABİLİM DALI
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 24 Mart 2020

APA ÖZTÜRK, F , IŞIK, A . (2020). İlköğretim Matematik Öğretmeni Adaylarının Etkinlik Kavramına Yönelik Algılarının İncelenmesi. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi , 18 (1) , 47-63 . DOI: 10.18026/cbayarsos.522307