Araştırma Makalesi

Reaksiyon Hızı için Kafein Ağızda Çalkalama Yöntemi Sonrası En Etkili Süre Nedir?

Cilt: 18 Sayı: 2 31 Aralık 2023
PDF İndir
EN TR

Reaksiyon Hızı için Kafein Ağızda Çalkalama Yöntemi Sonrası En Etkili Süre Nedir?

Öz

Çeşitli dozlarda kafein (KAF) tüketiminin, sportif performansın önemli bir bileşeni olan reaksiyon hızına (RH) etkisini inceleyen çok sayıda çalışma olsa da etki mekanizmasının farklı olduğu iddia edilen KAF ağızda çalkalama yönteminin RH’ya etkisini inceleyen çalışmalar sınırlı sayıdadır ve uygulama sonrası en etkili süre incelenmemiştir. Bu çalışmada amaç, RH üzerinde KAF ağızda çalkalama sonrası en etkili sürenin belirlenmesidir. Tekrarlı ve tek kör dizaynında planlanan bu çalışmaya gönüllü olarak katılan 31 sağlıklı ve antrene sporcu RH testini kontrol (çalkalama yapılmadan), plasebo (su) ve KAF ağızda çalkalama seanslarında gerçekleştirmiş, KAF ağızda çalkalandıktan 0-5-10-15-20-25 dakika sonra RH testi tekrarlanmıştır. Ayrıca katılımcılar uygulanan anketler ile fiziksel aktivite (FA) seviyeleri, günlük KAF tüketim miktarları, sabahçıl-akşamcıl olma özellikleri ile uykululuk durumları değerlendirilmiş, bu özelliklerin RH test sonuçlarına etkisi araştırılmıştır. Tekrarlayan ölçümlerde Varyans Analizi sonucunda, 25 ml suya eklenen 600 mg (%2,4) KAF’ın 10 sn ağızda çalkalanması sonrası ölçülen RH, kontrol ve plasebo seanslarından, ayrıca 10-15-20. dakikalarda ölçülen RH, 5 ve 25. dakikalardan anlamlı olarak iyi bulunmuştur. Tekrarlı ölçümlerde iki yönlü Varyans Analizi sonucunda, Sabahçıl-akşamcıl tip, FA aktivite ve günlük KAF tüketim düzeyleri RH test sonuçları üzerinde etkili olmuştur. Elde edilen sonuçlar reaksiyon hızını artırmak isteyen sporcuların %2,4 KAF içeren solüsyonu ağızda çalkalama yöntemini uygulayabileceklerini ve özellikle çalkalamadan sonraki 10-20. dakikalar arasında daha iyi RH performansı gösterebileceklerini düşündürmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Antunes, H., Santos, R., Cassilhas, R., Santos, R., Bueno, O., ve Mello, M. (2006). Reviewing on physical exercise and the cognitive function. Revista Brasileira de Medicina do Esporte, 108–114. https://doi.org/10.1590/S1517-86922006000200011
  2. Aslan, C. S., Özer, U., ve Dalkıran, O. (2016). Kız çocuklarında koordinasyon ve reaksiyon özelliklerinin yaş değişkenine göre incelenmesi (Investigation of coordination and reaction characteristics of girls according to age variable). MAKÜ Saglık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 4, 27-33. https://dergipark.org.tr/tr/pub/maeusabed/issue/24655/260780
  3. Bell, D. G., ve McLellan, T. M. (2002). Exercise endurance 1, 3, and 6 h after caffeine ingestion in caffeine users and nonusers. Journal of Applied Physiology, 93(4), 1227–1234. https://doi.org/10.1152/japplphysiol.00187.2002
  4. Burke, L. M., ve Maughan, R. J. (2015). The Governor has a sweet tooth – Mouth sensing of nutrients to enhance. European Journal of Sport Science(15), 29–40. https://doi.org/10.1080/17461391.2014.971880
  5. Carvey, C. E., Thompson, L. A., Mahoney, C. R., ve Lieberman, H. R. (2012). Chapter 7 - Caffeine: Mechanism of action, genetics, and behavioral studies conducted in task simulators and the field. N. J. Wesensten içinde, Sleep Deprivation, Stimulant Medications, and Cognition (s. 93 - 107). Cambridge: Cambridge University Press.
  6. Clark, I., ve Landolt, H. P. (2017). Coffee, caffeine, and sleep: A Systematic review of epidemiological studies and randomized controlled trials. Sleep Medicine Reviews 31, 70-78. https://doi.org/10.1016/j.smrv.2016.01.006
  7. Ciucurel, M. (2012). The relation between anxiety, reaction time and performance before and after sport competitions. Procedia - Social and Behavioral Sciences 33, 885-889. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2012.01.249
  8. Davis, J., ve Green, J. M. (2009). Caffeine and anaerobic performance: Ergogenic value and mechanisms of action. Sports Medicine, 39(10), 813–832. https://doi.org/10.2165/11317770-000000000-00000

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Egzersiz ve Spor Bilimleri (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

13 Aralık 2023

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2023

Gönderilme Tarihi

13 Haziran 2023

Kabul Tarihi

29 Kasım 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 18 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Aktan Tüzer, B., & Rudarlı, G. (2023). Reaksiyon Hızı için Kafein Ağızda Çalkalama Yöntemi Sonrası En Etkili Süre Nedir? CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 18(2), 726-743. https://doi.org/10.33459/cbubesbd.1314112
AMA
1.Aktan Tüzer B, Rudarlı G. Reaksiyon Hızı için Kafein Ağızda Çalkalama Yöntemi Sonrası En Etkili Süre Nedir? CBÜ BESBD. 2023;18(2):726-743. doi:10.33459/cbubesbd.1314112
Chicago
Aktan Tüzer, Burcu, ve Gülbin Rudarlı. 2023. “Reaksiyon Hızı için Kafein Ağızda Çalkalama Yöntemi Sonrası En Etkili Süre Nedir?”. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi 18 (2): 726-43. https://doi.org/10.33459/cbubesbd.1314112.
EndNote
Aktan Tüzer B, Rudarlı G (01 Aralık 2023) Reaksiyon Hızı için Kafein Ağızda Çalkalama Yöntemi Sonrası En Etkili Süre Nedir? CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi 18 2 726–743.
IEEE
[1]B. Aktan Tüzer ve G. Rudarlı, “Reaksiyon Hızı için Kafein Ağızda Çalkalama Yöntemi Sonrası En Etkili Süre Nedir?”, CBÜ BESBD, c. 18, sy 2, ss. 726–743, Ara. 2023, doi: 10.33459/cbubesbd.1314112.
ISNAD
Aktan Tüzer, Burcu - Rudarlı, Gülbin. “Reaksiyon Hızı için Kafein Ağızda Çalkalama Yöntemi Sonrası En Etkili Süre Nedir?”. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi 18/2 (01 Aralık 2023): 726-743. https://doi.org/10.33459/cbubesbd.1314112.
JAMA
1.Aktan Tüzer B, Rudarlı G. Reaksiyon Hızı için Kafein Ağızda Çalkalama Yöntemi Sonrası En Etkili Süre Nedir? CBÜ BESBD. 2023;18:726–743.
MLA
Aktan Tüzer, Burcu, ve Gülbin Rudarlı. “Reaksiyon Hızı için Kafein Ağızda Çalkalama Yöntemi Sonrası En Etkili Süre Nedir?”. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, c. 18, sy 2, Aralık 2023, ss. 726-43, doi:10.33459/cbubesbd.1314112.
Vancouver
1.Burcu Aktan Tüzer, Gülbin Rudarlı. Reaksiyon Hızı için Kafein Ağızda Çalkalama Yöntemi Sonrası En Etkili Süre Nedir? CBÜ BESBD. 01 Aralık 2023;18(2):726-43. doi:10.33459/cbubesbd.1314112