Investigation of Leisure Literacy of Outdoor Recreation Participants in terms of Various Variables

Öz

It is controversial whether a person's inability to organize leisure activities efficiently or the manifestation of illegal leisure behaviors are symptoms of their lack of leisure literacy. But it's still unclear how complicated the connection is between leisure literacy and taking part in outdoor recreational activities. In considering this, the purpose of this descriptive survey research is to ascertain whether there are any differences in the leisure literacy processes of outdoor recreation participants according to their gender, perceived income, and method of participation. In the study, simple random sampling method with descriptive scanning design was preferred. In addition to the demographic information form created by the authors in the study, which includes information on gender, perceived income status and participation in recreational activities, Leisure Literacy Scale (SCIS) was used to determine the leisure literacy level of the participants. While a total of 332 forms were received in the study, 17 forms were excluded because they were filled incompletely and incorrectly, so a total of 315 people, 142 women and 173 men, were reached in the research. The analysis of the data was carried out with the Jamovi package program. According to the findings obtained; While there was a significant difference between some sub-dimensions of leisure literacy and income, no difference was found between gender variable and leisure literacy. In conclusion; At the point of leisure literacy, the way the individual participates in recreational activities and income status can be considered as an effective factor.

Anahtar Kelimeler

• Leisure literacy
• Outdoor recreation
• Nature clubs

Açık Alan Rekreasyon Katılımcıların Serbest Zaman Okuryazarlığının Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi

Öz

Bireylerin serbest zaman aktivitelerini etkili bir şekilde düzenlememesinin veya anormal boş zaman davranışları sergilemesinin, onların boş zaman okuryazarlığı eksikliğiyle bir ilgisi olup olmadığı konusu tartışmalıdır. Fakat serbest zaman okuryazarlığı ile açık alan rekreasyon faaliyetlerine katılımın arasındaki ilişkinin karmaşıklığı da gizemini korumaktadır. Bu noktadan hareketle oluşturulan bu betimsel tarama araştırmasının amacı; açık alan rekreasyon katılımcıların, serbest zaman okuryazarlık sürecinin cinsiyet, algılanan gelir ve rekreasyonel faaliyetlere katılım şekli değişkenleri açısından farklılaşıp farklılaşmadığının tespit edilmesidir. Araştırmada, betimsel tarama deseni ile birlikte basit tesadüfi örnekleme yöntemi tercih edilmiştir. Araştırmada yazarlar tarafından oluşturulmuş cinsiyet, algılanan gelir durumu ve rekreasyonel faaliyetlere katılım şekli bilgilerinin yer aldığı demografik bilgi formunun yanı sıra katılımcıların serbest zaman okuryazarlık düzeyini belirlemek amacıyla Serbest Zaman Okuryazarlığı Ölçeği (SZOÖ) kullanılmıştır. Araştırmada toplam 332 form teslim alınırken 17 adet form eksik ve yanlış doldurulduğu için kapsam dışı bırakılmıştır ve böylelikle araştırmada 142 kadın 173 erkek olmak üzere toplam 315 kişiye ulaşılmıştır. Verilerin analizi ise Jamovi paket programı ile gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgulara göre; serbest zaman okuryazarlığının bazı alt boyutları ile gelir arasında anlamlı farklılık bulunmakta iken cinsiyet değişkeni ile serbest zaman okuryazarlığı arasında farklılık tespit edilmemiştir. Sonuç olarak; serbest zaman okuryazarlığı noktasında bireyin rekreasyonel faaliyetlere katılım şekli ve gelir durumu etkili bir unsur olarak değerlendirilebilir.

Anahtar Kelimeler

• Serbest zaman okuryazarlığı
• Açık alan rekreasyonu
• Doğa kulüpleri

Kaynakça

1. KAYNAKLAR Andre, E. K., Williams, N., Schwartz, F., & Bullard, C. (2017). Benefits of campus outdoor recreation programs: A Review of the literature. Journal of Outdoor Recreation. Education, and Leadership, 9(1), 15–25. https://doi.org/10.18666/JOREL-2017-V9-I1-7491
2. Ardahan, F., ve Yerlisu-Lapa, T. (2010). Üniversite öğrencilerinin serbest zaman tatmin düzeylerinin cinsiyete ve gelire göre incelenmesi. Spor Bilimleri Dergisi, 21(4), 129–136. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/en/pub/sbd/issue/16387/171397
3. Arslan, S. (2018). Yetişkin eğitimi bağlamında serbest zaman okuryazarlığı ölçeği geliştirme: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(14), 101–116. Erişim adresi: https://js.sagamorepub.com/index.php/jorel/article/view/7491
4. Ayyildiz-Durhan, T. (2020). The Effect of leisure literacy on leisure exercise in university students. International Journal of Educational Methodology, 6(2), 381–392. https://doi.org/10.12973/ijem.6.2.381
5. Ayyildiz-Durhan, T., & Kurtipek S. (2021). The Predictive effect of curiosity and exploration tendencies of physical education teacher candidates on leisure literacy. International Journal of Education Technology and Scientific Researches, 6(14), 624-656. http://dx.doi.org/10.35826/ijetsar.309
6. Balaban, T. (2020). Rekreasyonel aktivitelere katılan bireylerin serbest zamanda algıladıkları özgürlük düzeyleri ile yaşam doyumları arasındaki ilişkinin belirlenmesi: Antalya İli örneği. Yüksek lisans tezi. T.C. Trakya Ünı̇versı̇tesı̇ Sosyal Bı̇lı̇mler Enstitüsü, Rekreasyon Yönetimi Anabilim Dalı, Edirne.
7. Bell, S., Tyrväinen, L., Sievänen, T., Pröbstl, U., & Simpson, M. (2007). Outdoor recreation and nature tourism: A European perspective. Living Reviews in Landscape Research, 1(2), 1–46. Erişim adresi: http://lrlr.landscapeonline.de/Articles/lrlr-2007-2/
8. Gökmen, Ü. C., ve Şentürk, A. (2022). Üniversite öğrencilerinin boş zaman katılımları ile boş zaman yönetimleri arasındaki ilişkinin analizi. Uluslararası Güncel Eğitim Araştırmaları Dergisi, 8(2), 330–345. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/en/pub/intjces/issue/74658/1197654

9. Cetinkaya, G., Neşe-Sahin, F., & Yariz, K. (2017). Leisure satisfaction level of active and passive participation in outdoor recreation activities and its relationship with public health. Acta Medica Mediterranea, 33(2), 191–196. Erişim adresi: https://doi.org/10.19193/0393-6384_2017_2_027
10. Chick, G. (2009). Culture as a variable in the study of leisure. Leisure Sciences, 31(3), 305–310. https://doi.org/10.1080/01490400902837902
11. Clarke, J., Gewirtz, S., Hughes, G., & Humphrey, J. (2000). New managerialism new welfare? Sage Publishing.
12. Cetinkaya, G., & Kaplan, M. (2020). Açık alan rekreasyon etkinliği olarak piknik yapan bireylerin çevre tutum ve davranışlarının incelenmesi. Journal of Recreation and Tourism Research, 7(4), 642-664. https://doi.org/10.31771/jrtr.2020.81
13. Çuhadar, A., Demirel, M., Er, Y., ve Serdar, E. (2019). Gençlerin serbest zaman aktivitelerine katılamama nedenleri üzerine bir inceleme. Journal of International Social Research, 12(66), 126–131. http://dx.doi.org/10.17719/jisr.2019.3689
14. Dai, Y. D., Chen, K. Y., Gong, X., Zhuang, W. L., Li, A. N., & Huan, T.-C. (2019). Developing Chinese tourist’s leisure literacy scale from the perspective of Chinese culture. Tourism Management Perspectives, 31, 109– 122. https://doi.org/10.1016/j.tmp.2019.03.012
15. Dai, Y. D., Wang, T. S., Zhuang, W. L., ve Huan, T. C. (2021). Are you an awkward tourist? Keys to enhance the cohesion between tourists and local residents from the viewpoint of leisure literacy and recreationist-environment fit. Journal of Hospitality and Tourism Management, 47(March), 312–325. https://doi.org/10.1016/j.jhtm.2021.04.002
16. Demirel, M., Er, Y., Kaya, A., ve Çuhadar, A. (2022). Dijital bağımlılık ve boş zaman yönetiminin günlük hayata etkisinin incelenmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(3), 1292–1306. https://doi.org/10.36362/gumus.1150233
17. Dirlik, R., & Köroğlu, Ö. (2021). Açık alan rekreasyon faaliyetlerinin yaşam doyumuna etkisi. Journal of Recreation and Tourism Research, 8(1), 48-72. https://doi.org/ 10.31771/jrtr.2021.91
18. Duran, B., Güler, C., ve Çavuşoğlu, S. B. (2020). Tenis oyuncularında boş zaman yönetimi ve yaşam doyumu. TURAN: Stratejik Arastirmalar Merkezi, 12(48), 302–313. http://dx.doi.org/10.15189/1308-8041
19. Durkheim, E. (1984). The Division of labour in society. The Macmillan Press.
20. Elkington, S., & Carnicelli, S. (2023). Leisure and the university: International perspectives. International Journal of the Sociology of Leisure, 6(1), 1–9. https://doi.org/10.1007/s41978-023-00131-3
21. Eraslan, G. (2017). Spor merkezi üyelerinin ciddi boş zaman etkinliklerine katılımlarının incelenmesi. Yüksek lisans tezi, T.C. Dumlupınar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı, Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı, Kütahya.
22. Eruzun, C. (2017). Kadınların spor etkinliklerine katılımlarının boş zaman tatmini ve yaşam kalitesine etkilerinin araştırılması: B-Fit spor merkezleri üyeleri örneği. Yüksek lisans tezi, T.C. Bartın Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı, Bartın.
23. Freund, A. M. (2020). The Bucket list effect: Why leisure goals are often deferred until retirement. American Psychologist, 75(4), 499–510. https://doi.org/10.1037/amp0000617
24. Gürbüz, S., & Şahin, F. (2014). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
25. Henderson, K. A., & Bialeschki, M. D. (2005). Leisure and active lifestyles: Research reflections. Leisure Sciences, 27(5), 355–365. https://doi.org/10.1080/01490400500225559
26. Hutchinson, S., & Robertson, B. (2012). Leisure education: A new goal for an old idea whose time has come. Pedagogía Social - Revista Interuniversitaria, 19, 127–139. Erişim adresi: http://hdl.handle.net/10366/116974
27. Ito, E., Walker, G. J., & Liang, H. (2014). A Systematic review of non-western and cross-cultural/national leisure research. Journal of Leisure Research, 46(2), 226–239. https://doi.org/10.1080/00222216.2014.11950322
28. Iwasaki, Y., Nishino, H., Onda, T., & Bowling, C. (2007). Research reflections leisure research in a global world: Time to reverse the western domination in leisure research? Leisure Sciences, 29(1), 113–117. https://doi.org/10.1080/01490400600983453
29. Karagöz, Ş., Dinç, H., & Kaya, D. G. (2022). Self-Leadership and leisure management of sports science students in the online education process. International Journal of Technology in Education, 5(2), 206–220. https://doi.org/10.46328/ijte.282
30. Karaküçük, S. (2008). Rekreasyon: Boş zamanları değerlendirme (6. Baskı). Gazi Kitabevi.
31. Koshar, R. (2002). Histories of leisure choice reviews online. Bloomsbury Publishing.
32. Köylü, A. Ü. (2022). Üniversite öğrencilerinin yaşam doyumu ve serbest zaman doyumlarının incelenmesi. Yüksek lisans tezi. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Rekreasyon Yönetimi Anabilim Dalı, Karaman.
33. Lackey, N. Q., Tysor, D. A., McNay, G. D., Joyner, L., Baker, K. H., & Hodge, C. (2021). Mental health benefits of nature- based recreation: A Systematic review. Annals of Leisure Research, 24(3), 379–393. https://doi.org/10.1080/11745398.2019.1655459
34. Lee, K. J. J., Casper, J., Powell, R., & Floyd, M. F. (2022). African Americans’ outdoor recreation involvement, leisure satisfaction, and subjective well-being. Current Psychology, 1, 1–11. https://doi.org/10.1007/s12144-022-03905-2
35. Mahoney, J. L., & Stattin, H. (2000). Leisure activities and adolescent antisocial behavior: The Role of structure and social context. Journal of Adolescence, 23(2), 113–127. https://doi.org/10.1006/jado.2000.0302
36. Mantie, R. (2022). Music, leisure, education. Oxford University Press.
37. Özkan, S. (2018). Kamu personelinin serbest zaman etkinliklerine katılımlarına engel teşkil eden faktörler ile serbest zaman etkinliklerine katılımı kolaylaştıran faktörlerin incelenmesi. Yüksek lisans tezi, T.C. Dumlupınar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı, Kütahya.
38. Petrović, J., & Dimitrijević, D. (2020). Family influence on leisure time of schoolchildren. Revista romaneasca pentru Educatie Multidimensionala, 12(4), 172–188. https://doi.org/10.18662/rrem/12.4/340
39. Pomfret, G., Sand, M., & May, C. (2023). Conceptualising the power of outdoor adventure activities for subjective well-being: A systematic literature review. Journal of Outdoor Recreation and Tourism, 42(1), Article 100641. https://doi.org/10.1016/j.jort.2023.100641
40. Pondé, M. P., & Santana, V. S. (2000). Participation in leisure activities: Is it a protective factor for women’s mental health? Journal of Leisure Research, 32(4), 457–472. https://doi.org/10.1080/00222216.2000.11949927
41. Puhakka, R. (2021). University students’ participation in outdoor recreation and the perceived well-being effects of nature. Journal of Outdoor Recreation and Tourism, 36, Article 100425. https://doi.org/10.1016/j.jort.2021.100425
42. Rehman, L. A. (2002). Recognizing the significance of culture and ethnicity: Exploring hidden assumptions of homogeneity. Leisure Sciences, 24(1), 43–57. https://doi.org/10.1080/01490400252772827
43. Rojek, C. (1997). Leisure theory: Retrospect and prospect. Loisir et Société / Society and Leisure, 20(2), 383–400. https://doi.org/10.1080/07053436.1997.10715549
44. Sakar, F., Güzel-Gürbüz, P., Esentaş, M., ve Yavaş-Tez, Ö. (2021). Covid-19 salgın sürecinde bireylerin serbest zamanlarına ilişkin okuryazarlık ve zaman yönetimlerinin demografik değişkenler açısından incelenmesi. Uluslararası Beşeri ve Sosyal Bilimler İnceleme Dergisi, 5(1), 81–91. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/en/pub/ihssr/issue/58048/923349
45. Sasidharan, V. (2002). Understanding recreation and the environment within the context of culture. Leisure Sciences, 24(1), 1–11. https://doi.org/10.1080/01490400252772809
46. Serdar, E., ve Mungan Ay, S. (2016). Üniversite öğrencilerinin katıldıkları serbest zaman etkinliklerinden tatmin olma ve algılanan özgürlük düzeylerinin incelenmesi. İstanbul Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 6(2), 1303–1414. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/en/pub/iuspor/issue/31112/337671
47. Serdar, E., Demirel, M., Harmandar Demirel, D., ve Çakır, V. O. (2017). Üniversite öğrencilerinin serbest zaman algı düzeyleri ile problem çözme becerileri arasındaki ilişki. The Journal of Social Sciences, 4(18), 549-560. http://dx.doi.org/10.16990/SOBIDER.3967
48. Serdar, E., ve Demirel, D. H. (2022). Üniversite öğrencilerinin serbest zaman tutumları ile serbest zamanda sıkılma algıları arasındaki ilişki. Gençlik Araştırmaları Dergisi, 10(27), 1-14. https://doi.org/10.52528/genclikarastirmalari.939150
49. Sivan, A. (1997). Recent development in leisure education research and implementation. World Leisure & Recreation, 39(2), 41–44. https://doi.org/10.1080/10261133.1997.9674066
50. Stokmans, M. J. W. (1999). Reading attitude and its effect on leisure time reading. Poetics, 26(4), 245–261. https://doi.org/10.1016/S0304-422X(99)00005-4
51. Sunay, H. (2023). Kamu spor yatırımları ve özel spor işletmeleri. Şura Akademi Dergisi, 2(3), 11–23. Erişim adresi: https://avesis.ankara.edu.tr/yayin/d384afc8-d662-46ed-9a1e-ed8c69e1a57d/kamu-spor-yatirimlari-ve-ozel-spor- işletmeleri
52. Sümbül, S., Asma, M., & Yildiz, K. (2019). Doğa sporcularının merak ve keşfetme eğilimlerinin yaşam doyum düzeylerini yordayıcı etkisi. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 4(2), 229-242. https://doi.org/10.31680/gaunjss.566576
53. Svagzdiene, B., & Pupkis, A. (2020). Problems of organizing physical activity events in the work of leisure time organisers: Why and how? Humanities Studies, 3(9), 112–121. https://doi.org/10.26661/hst-2019-3-80-08
54. Uzun, M., ve İmamoğlu, O. (2020). Boş Zaman yolu ile stresle baş edebilme stratejilerinin incelenmesi: Halı sahada futbol oynayanlar üzerinde bir araştırma. Turkish Studies-Social Sciences, 15(4), 2187–2198. http://dx.doi.org/10.29228/TurkishStudies.42974
55. Walker, G. J., & Wang, X. (2008). The Meaning of leisure for Chinese/Canadians. Leisure Sciences, 31(1), 1–18. https://doi.org/10.1080/01490400802557907
56. Walker, G. J., Deng, J., ve Dieser, R. B. (2001). Ethnicity, acculturation, self-construal, and motivations for outdoor recreation. Leisure Sciences, 23(4), 263–283. https://doi.org/10.1080/01490400152809115
57. Yaşartürk, F., Akyüz, H., ve Karataş, İ. (2018). Rekreasyon bölümü öğrencilerinin boş zaman yönetimi ile akademik başarılarını etkileyen örgütsel faktörler arasındaki ilişkinin incelenmesi. Spor Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 3(2), 233–243. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/en/pub/jssr/issue/38367/485859
58. Yetim, G. (2014). Boş zaman ilgileniminin boş zaman tatmini ve sadakati üzerine etkisi: Eskişehir’deki fitness merkezleri üzerine araştırma. Yüksek lisans tezi, T.C. Anadolu Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı, Eskişehir.
59. Yumuk, E. D. (2023). Açık alan rekreasyonu etkinlikleri katılımcılarında macera davranışı, psikolojik sağlamlık ve öznel iyi oluş ilişkisinin belirlenmesi. Doktora tezi, T.C. Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Rekreasyon Anabilim Dalı, Antalya.
60. Yildiz, K. (2022). Experiential learning from the perspective of outdoor education leaders. Journal of Hospitality, Leisure, Sport & Tourism Education, 30, Article 100343, 1-13. https://doi.org/10.1016/j.jhlste.2021.100343
61. Yildiz, K., Eroglu, Y., & Besikci, T. (2022). A Bibliometric Analysis of Outdoor Education. Revista Românească pentru Educaţie Multidimensională,14(1Sup1), 275-288. https://doi.org/10.18662/rrem/14.1Sup1/550
62. Yıldız, K., Güzel, P., Çetinöz, F., & Beşikçi, T. (2017). Outdoor camp effects on athletes: Orienteering example. Baltic Journal of Sport and Health Sciences, 1(104), 55-64. https://doi.org/10.33607/bjshs.v1i104.18