EN
TR
Kolanjiyokarsinom ve Hepatoselüler Karsinom Hastalarında Farklı Genler Tarafından Tetiklenen Ortak Biyolojik Yolaklar
Öz
Kolanjiyokarsinom (CHOL) erken teşhis edilmesi zor olan ve oldukça yüksek düzeyde öldürücü bir kanser türüdür. CHOL tanısında radyolojik görüntülemede kısıtlılıklar mevcuttur ve biyopsi ile tanı yöntemi gibi invaziv tanı yöntemleri dışında genetik tabanlı ve özgün biyobelirteçlerin belirlenmesi zorunlu hale gelmektedir. Literatürde bu amaçlar gerçekleştirilen çalışmalar çalışmalardan farklı olarak bizim çalışmamızda öncelikle intrahepatik (iCHOL) ve ekstrahepatik (eCHOL) kolanjiyokarsinom hastalarında ortak upregüle olan genler belirlenmiştir. Ayrıca çalışmamızda klinikte CHOL kanserlerinin LIHC kanserinden ayırt edici tanısının zor olması sebebiyle CHOL hastalarında hepatoselüler karsinomdan (LICH) farklı olarak ve LIHC hastaları ile ortak olarak upregüle edilen genlerin tespit edilmesi de amaçlanmıştır. Hastaların gen yoğunluk verileri NCBI Gene Expression Omnibus (GEO) veri tabanından (GSE121248, GSE132305 ve GSE45001) sağlanmıştır. Çalışmada R LIMMA paketinde yer alan lineer modelleme yöntemi kullanılarak kanserli olan ve olmayan örnekler arasında upregüle genler (differentially expressed genes-DEGs) tespit edilmiştir. Tespit edilen genlerin hangi biyolojik yolaklara etki ettiğini belirlemek için Gen seti zenginleştirme analizi (Fonksiyonel zenginleştirme analizi) (GSEA) ShinyGO 0.80 webtool kullanılarak yapılmıştır. Sonuçlarımıza göre CHOL hastalarında LIHC hastalarından farklı olarak upregüle edilen 4 gene (F2R, ITGA11, LAMC2 ve LAMB3) odaklanılmıştır. CHOL ve LIHC hastalarında ise ortak olarak upregüle edilen 2 gen (COL1A1, ITGA2) tespit edilmiştir. Söz konusu genlerinin ortak olarak işaret ettiği biyolojik yolaklar PI3K-Akt sinyal yolağı ve ekstraselüler matriks (ECM)-reseptör etkileşimi süreçleridir. Belirlenen genler ile protein-protein ve ilaç etkileşim çalışmaları sonuçları klinik denemeler ile desteklenip CHOL ile LIHC kanserlerinin ayırt edilmesinde etkin bir şekilde hedeflenebilecektir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Maddi destek mevcut değildir.
Etik Beyan
Bu çalışmada kullanılan kanseri hastalarının gen yoğunluklarına ait bilgiler herkesin kullanımına açık olan NCBI Gene Expression Omnibus (GEO) veri tabanından alındığından dolayı etik kurul onayı gerekli olmamaktadır.
Kaynakça
- 1. Bray F., Ferlay J., Soerjomataram I., Siegel R.L., Torre L.A., Jemal A. Global cancer statistics 2018: globocan estimates of incidence and mortality worldwide for 36 cancers in 185 countries. CA. A Cancer Journal for Clinicians, 2018, 68(6):394–424. https://doi.org/10.3322/caac.21492
- 2. Aloia T., Pawlik T.M., Taouli B., et al. Intrahepatic bile ducts. In: AJCC Cancer Staging Manual, 8th ed, Amin MB (Ed), AJCC, Chicago. 2017, p.295.
- 3. Khan S.A., Tavolari S., Brandi G. Cholangiocarcinoma: Epidemiology and risk factors. Liver Int. 2019, 39 Suppl 1:19-31. doi: 10.1111/liv.14095.
- 4. Shin D.W., Moon S.H., Kim J.H. Diagnosis of Cholangiocarcinoma. Diagnostics (Basel). 2023, 8;13(2):233. doi: 10.3390/diagnostics13020233.
- 5. Panjala, C., Sénécal, D., Bridges, M.D., Kim, G.P., Nakhleh, R.E., Nguyen, J.H., ve ark. The Diagnostic Conundrum and Liver Transplantation Outcome for Combined Hepatocellular‐Cholangiocarcinoma. American Journal of Transplantation 2010, 10: 1263–126. doi:10.1111/j.1600-6143.2010.03062.x
- 6. Choi J.H., Ro J.Y. Combined Hepatocellular-Cholangiocarcinoma: An Update on Pathology and Diagnostic Approach. Biomedicines. 2022, 10(8):1826. doi: 10.3390/biomedicines10081826.
- 7. Huang J.L., Sun Y., Wu Z.H., Zhu H.J., Xia G.J., Zhu X.S., ve ark. Differential diagnosis of hepatocellular carcinoma and intrahepatic cholangiocarcinoma based on spatial and channel attention mechanisms. J Cancer Res Clin Oncol. 2023, 149(12):10161-10168. doi: 10.1007/s00432-023-04935-4.
- 8. Ponnoprat D., Inkeaw P., Chaijaruwanich J., Traisathit P., Sripan P., Inmutto N., et al. Classification of hepatocellular carcinoma and intrahepatic cholangiocarcinoma based on multi-phase CT scans. Med Biol Eng Comput. 2020, 58(10):2497-2515. doi: 10.1007/s11517-020-02229-2.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Biyokimya ve Hücre Biyolojisi (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
27 Mart 2024
Gönderilme Tarihi
17 Aralık 2023
Kabul Tarihi
6 Mart 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 11 Sayı: 1
APA
Ayna Duran, G. (2024). Kolanjiyokarsinom ve Hepatoselüler Karsinom Hastalarında Farklı Genler Tarafından Tetiklenen Ortak Biyolojik Yolaklar. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 11(1), 141-149. https://doi.org/10.34087/cbusbed.1405966
AMA
1.Ayna Duran G. Kolanjiyokarsinom ve Hepatoselüler Karsinom Hastalarında Farklı Genler Tarafından Tetiklenen Ortak Biyolojik Yolaklar. CBU-SBED. 2024;11(1):141-149. doi:10.34087/cbusbed.1405966
Chicago
Ayna Duran, Gizem. 2024. “Kolanjiyokarsinom ve Hepatoselüler Karsinom Hastalarında Farklı Genler Tarafından Tetiklenen Ortak Biyolojik Yolaklar”. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 11 (1): 141-49. https://doi.org/10.34087/cbusbed.1405966.
EndNote
Ayna Duran G (01 Mart 2024) Kolanjiyokarsinom ve Hepatoselüler Karsinom Hastalarında Farklı Genler Tarafından Tetiklenen Ortak Biyolojik Yolaklar. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 11 1 141–149.
IEEE
[1]G. Ayna Duran, “Kolanjiyokarsinom ve Hepatoselüler Karsinom Hastalarında Farklı Genler Tarafından Tetiklenen Ortak Biyolojik Yolaklar”, CBU-SBED, c. 11, sy 1, ss. 141–149, Mar. 2024, doi: 10.34087/cbusbed.1405966.
ISNAD
Ayna Duran, Gizem. “Kolanjiyokarsinom ve Hepatoselüler Karsinom Hastalarında Farklı Genler Tarafından Tetiklenen Ortak Biyolojik Yolaklar”. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 11/1 (01 Mart 2024): 141-149. https://doi.org/10.34087/cbusbed.1405966.
JAMA
1.Ayna Duran G. Kolanjiyokarsinom ve Hepatoselüler Karsinom Hastalarında Farklı Genler Tarafından Tetiklenen Ortak Biyolojik Yolaklar. CBU-SBED. 2024;11:141–149.
MLA
Ayna Duran, Gizem. “Kolanjiyokarsinom ve Hepatoselüler Karsinom Hastalarında Farklı Genler Tarafından Tetiklenen Ortak Biyolojik Yolaklar”. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 11, sy 1, Mart 2024, ss. 141-9, doi:10.34087/cbusbed.1405966.
Vancouver
1.Gizem Ayna Duran. Kolanjiyokarsinom ve Hepatoselüler Karsinom Hastalarında Farklı Genler Tarafından Tetiklenen Ortak Biyolojik Yolaklar. CBU-SBED. 01 Mart 2024;11(1):141-9. doi:10.34087/cbusbed.1405966