Ceramic Assemblage from the Southwestern Sondage at Konya Karahöyük: Stratigraphic Evidence, Typological Analysis, and the Anatolian Context

Öz

This study examines the ceramic assemblage recovered from a stratigraphically continuous sondage excavated in the southwestern sector of Konya Karahöyük, where excavations resumed in 2022. The approximately 3 × 3m sondage, reaching a depth of 3.20 m, yielded 597 ceramic sherds, which were classified into four groups corresponding to successive occupational phases dating from the late Middle Bronze Age to the beginning of the Late Bronze Age I. Typological analysis indicates an assemblage dominated by bowls, including simple-rimmed, carinated, and inward-turned forms, together with long-necked jars, cups, beakers, and cooking pots with double-crescent handles. The deepest level also produced distinctive prestige vessels, including a trefoil jug and a wheel-made chalice. The assemblage has been evaluated through comparison with ceramic repertoires from Central and Southern Anatolia. This material is significant not only because it belongs to a period corresponding to the decline of major Middle Bronze Age centres but also because it demonstrates the urban continuity of Konya Karahöyük. Moreover, it represents the first systematically excavated ceramic assemblage of this period from the Konya Plain. The ceramic repertoire presented here provides an important reference for establishing the ceramic chronology of southern Central Anatolia from the late Middle Bronze Age to the early phases of the Late Bronze Age I.

Anahtar Kelimeler

• Konya Karahöyük
• Central-South Anatolia
• Middle Bronze Age
• Old Hittite Kingdom
• Late Bronze Age I
• Ceramic Seriation

Etik Beyan

We hereby declare that scientific and ethical principles were adhered to during the preparation of this study and that all works cited are listed in the references (Onur Kaya).

Teşekkür

We would like to express our gratitude to the Ministry of Culture and Tourism of the Republic of Türkiye, the Konya Museum Directorate, the museum specialists, and the Konya Metropolitan Municipality for their support of the Karahöyük excavations in Konya. We would also like to thank Yalçın Kamış, Zehra Ceylancı, and Merve Beşel Demir for their assistance with this study. We are grateful to all members of the excavation team for their dedicated efforts during and after the excavation seasons. This article includes findings and materials obtained during the author Kaya’s doctoral dissertation.

Konya Karahöyük Güneybatı Sondajı Seramikleri: Stratigrafik Veriler, Tipolojik Analiz ve Anadolu Bağlamı

Öz

Bu çalışma, Konya Karahöyük'te 2022 yılında yeniden başlatılan kazılarda höyüğün güneybatı alanında açılan ve tabakaları kesintisiz devam eden sondajdan çıkarılan seramik buluntularını değerlendirmekte­dir. Yaklaşık 3 × 3m boyutlarında ve 3.20 m derinliğe ulaşan sondajdan, Orta Tunç Çağı'nın sonlarından Geç Tunç Çağı I'in başlangıcına kadar uzanan  ardışık katmanlara karşılık gelen dört ayrı gruba ayrılmış, 597 adet seramik parçası elde edilmiştir. Tipolojik analizler, basit kenarlı, omurgalı ve ağzı içe dönük formlar dahil olmak üzere çanakların hâkim olduğu bir repertuarın yanı sıra, uzun boyunlu çömlekler, fincanlar, bardaklar ve çift hilal kulplu tencereler ve en derin seviyede bulunan yonca ağızlı testi ve çarkta yapılmış kadeh gibi tanımlanabilir prestij formlarını ortaya koymaktadır. Buluntular, Orta ve Güney Anadolu'nun seramik repertuarı ile karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Bu seramik topluluğu, Orta Tunç Çağı'nın önemli merkezlerinin gerileme dönemine denk gelen ancak Konya Karahöyük’ün kentsel sürekliliğini yansıtan bir döneme ait olmasının yanı sıra Konya Ovası’nda bu döneme ait sistematik olarak kazılmış ilk koleksiyon olması bakımından da önemlidir. Bu çalışmada sunulan seramik repertuarı, Orta Tunç Çağı'nın geç dönemlerinden Geç Tunç Çağı I'in erken evrelerine kadar Orta Anadolu'nun güneyine dair seramik kronolojisini anlamada bir referans noktası oluşturacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Konya Karahöyük
• Orta-Güney Anadolu
• Orta Tunç Çağı
• Eski Hitit Krallık
• Geç Tunç Çağı I
• Seramik Serileme

Etik Beyan

Bu çalışmanın hazırlanma sürecinde bilimsel ve etik ilkelere uyulduğu ve yararlanılan tüm çalışmaların kaynakçada belirtildiği beyan ederiz. (Onur Kaya)

Teşekkür

Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı’na, Konya Müze Müdürlüğü’ne, müze uzmanlarına ve Konya Büyükşehir Belediyesi’ne, Konya Karahöyük kazılarına verdikleri destekten dolayı şükranlarımızı sunarız. Ayrıca, bu çalışmada bize yardımcı olan Yalçın Kamış, Zehra Ceylancı ve Merve Beşel Demir’e de teşekkür ederiz. Kazı sezonları sırasında ve sonrasında gösterdikleri özverili çalışmalarından dolayı tüm kazı ekibi üyelerine minnettarız. Bu makale, yazar Kaya’nın doktora tezi sırasında elde edilen bulguları ve materyalleri içermektedir.

Kaynakça

1. Alp S. 1994, Konya Civarında Karahöyük Kazılarında Bulunan Silindir ve Damga Mühürleri. Ankara. Alp S. 2000, Hitit Çağında Anadolu. Ankara.
2. Barjamovic G. 2011, A Historical Geography of Anatolia in the Old Assyrian Colony Period. Copenhagen.
3. Başkın S. 2022, LBA I ceramics from Kinet Höyük Period 15: A statistical assessment of the cross-regional standardisation of Hittite ceramics in late Bronze Age Anatolia. Unpublished Masters Thesis, İhsan Doğramacı Bilkent University. Ankara.
4. Beşel Demir M. (in prep.), Konya Karhöyük Geç Tunç Çağı Çanak Çömlek Repertuarının Tipolojik ve İşlevsel Analizi. Unpublished MA Thesis, Istanbul University. İstanbul.
5. Dardeniz G. 2024a, “Konya Karahöyük Kazıları Prof. Dr. Sedat Alp Dönemi (1953-1992) Çalışmalarının Bir Özeti ve Yeni Dönem Kazılarının Başlangıcı (2022-) Dönem Kazılarının Başlangıcı (2022-)”. Arkeoloji ve Sanat, 175, 37-56.
6. Dardeniz G. 2024b, “Konya Karahöyük Kazıları 2022 Sezonu”. KST 43/1, 471-479.
7. Dardeniz G., Özcan O. & Yazıcı D. 2024, “Integrating thermal and optical models with legacy excavation data for spatial inventories Integrating thermal and optical models with legacy excavation data for spatial inventories”. Digital Applications in Archaeology and Cultural Heritage 35, 1-11.
8. Dardeniz G., Güzey T., Kaya O., Beşel M. & Kuru E. 2025, “Konya Karahöyük Kazıları 2023 Sezonu”. KST 44/2, 137-143.

9. Dardeniz G. & Kuru E. 2026, “Konya Karahöyük’te Bulunan Geç Tunç Çağı İdol ve Figürinleri”. Eds. Z. N. Kırçıl, T. Pelvanoğlu & B. Özer, Oğuz Soysal’a Armağan, Agade’den Šamuḫa’ya / From Agade to Šamuḫa, Studies in Honour of Oğuz Soysal on the Occasion of His 65th Birthday. Ankara, 100-114.
10. Efe T. 1988, Demircihöyük III, 2. Die Keramik 2 C: Die Frühbronzezeitliche Keramik der Jüngeren Phasen (ab Phase H). Mainz am Rhein.
11. Emre K. 1989, “Pottery of Levels III and IV at the Karum of Kanesh”. Eds. K. Emre & M. Mellink & B. Hrouda & N. Özgüç, Anatolia and the Ancient Near East Studies in Honor of Tahsin Özgüç. Ankara, 111-128.
12. Fischer F. 1963, Die hethitische Keramik von Boğazköy (Boğazköy-Hattuša IV, WVDOG 75). Berlin.
13. Gates M. H. 2013, “The Hittite seaport Izziya at Late Bronze Age Kinet Höyük (Cilicia)”. Near Eastern Archaeology 76, 4, 223-234.
14. Gruber M. 2017, “Hethitische Keramik vom Mittleren Plateau”. Eds. A. Schachner, Ausgrabungen und Forschungen in der westlichen Oberstadt von Hattuša (Boğazköy-Hattuša 25). Berlin & Boston, 63-216.
15. Kamış Y. 2012, Acemhöyük Erken Tunç Çağı Seramiği. Yayımlanmamış Doktora tezi, Gazi Üniversitesi. Ankara.
16. Kamış Y. 2022, “Acemhöyük ve Erken Tunç Çağı ticaret Anadolu Ticaret Ağları”. Belleten 86, 307, 779-825.
17. Kamış Y. & Şener T. 2024, “Eminler Höyük Erken Tunç Çağı III Seramik Buluntuları ve MÖ III. Binyıl Sonlarında Karaman Ovası”. Seleucia, XIV, 187-216.
18. Kulakoğlu F. 1996, “Ferzant-Type Bowls from Kültepe”. Bulletin of the Middle Eastern Culture Center in Japan 9, 69-86.
19. Kulakoğlu F. 1997, Orta Anadolu Bölgesi’nde Bulunan Eski Hitit Krallık Çağı Seramiği. Yayımlanmamış Doktora tezi, Ankara Üniversitesi. Ankara.
20. Lloyd, S. & Mellaart, J. 1965, Beycesultan 2. Middle Bronze Age Architecture and Pottery (Vol. 8). British Institute at Ankara.
21. Mellaart J. & Murray A. 1995, Beycesultan III, II. Late Bronze Age and Phrygian Pottery and Middle and Late Bronze Age Small Objects (Vol. 12). British Institute at Ankara.
22. Mielke D. P. 2006, Die Keramik von Kuşaklı-Šarrišša 1: Ware, Typologie, stratigraphische Einordnung (Kuşaklı-Šarrišša 2). Leidorf.
23. Mühlenbruch T. 2014, Hethitische Keramik im Kontext. Das Gebaude B von Kayalıpınar und die Nutzung institutioneller Gebaude des 2. Jt.s. v. Chr. In ostmediterranen Raum (Marburger Studien zur vor und- Frühgeschichte Band 26 / Kayalıpınar Band 1). Verlag Marie Leidorf GmbH, Rahden/Westfalen.
24. Müller-Karpe A. 1988, Hethitische Töpferei der Oberstadt von Hattuša. Vorgeschichtliches Seminar der Universität Marburg. Marburg/Lahn.
25. Orthmann W. 1963, Die Keramik der Frühen Bronzezeit aus Inneranatolian. Berlin.
26. Özgüç T. 1986, Kültepe-Kaniş II: Eski Yakındoğu'nun Ticaret Merkezinde Yeni Araştırmalar. Ankara.
27. Özgüç T. 2005, Kültepe-Kaniš/Neša. İstanbul.
28. Öztürk G. 2023, “Cultural continuity from the Kārum Period to the Hittite Empire Period in light of stamp seals and impressions”. Adalya 26, 1-35.
29. Parzinger H. & Sanz R. 1992, Die Oberstadt von Hattuša: Hethitische Keramik aus dem zentralen Tempelviertel (Boğazköy-Hattuša XIV). Gebr. Mann.
30. Postgate J. N. (Ed.). 2007, Excavations at Kilise Tepe 1994-98: From Bronze Age to Byzantine in Western Cilicia. British Institute at Ankara.
31. Postgate J. N. (Ed.). 2016, Kilise Tepe excavations volume II: The later prehistoric sequence. British Institute at Ankara.
32. Sagona A. & Zimansky P. 2009, Ancient Turkey. Routledge, London.
33. Schachner A. 2008, “Ausgrabungen in Boğazköy-Hattuša 2007”. Archäologischer Anzeiger, 1, 83136.
34. Schachner A., Hollenstein D., Middea G. & Seeher, J. 2016, Ausgrabungen und Forschungen in der westlichen Oberstadt von Ḫattuša I. de Gruyter. Berlin & Boston.
35. Schachner, A. 2024, “Boğazköy-Hattuša 2023 yılı çalışmaları”. KST 46/2, 141–166.
36. Schoop U. D. 2006, “Hethitische Keramik: Quellen, Methoden, Ergebnisse”. Eds. D. P. Mielke, U. D. Schoop & J. Seeher, Strukturierung und Datierung in der hethitischen Archäologie (Byzas 4). İstanbul, 175-210.
37. Schoop U. D. 2011, “Hittite pottery: A summary”. Eds. H. Genz & D. P. Mielke, Insights into Hittite history and archaeology. Leuven, 241-274.
38. Süssenguth R. 2024, Die hethitische Keramik des Gebäudes A in Kayalıpınar/Samuha (Marburger Schriften aus dem Vorgeschichtlichen Seminar 66 / Kayalıpınar 2). Vorgeschichtliches Seminar. VOAW. Malburg.
39. Şahin F. 2013, Küllüoba Höyüğü Orta Tunç Çağı’na Geçiş Dönemi (Übergangsperiode): Mimari ve Çanak Çömlek. Yayımlanmamış Doktora tezi, İstanbul Üniversitesi. İstanbul.
40. Şener T. 2023, Yeni Veriler Işığında Orta Anadolu Bölgesi’nde MÖ 3. Binyılın Sonu-MÖ 2. Binyılın Başlangıç Evresi Seramiği. Yayımlanmamış Doktora tezi, Hacettepe Üniversitesi. Ankara.
41. Taşkıran E. 2023, Eminler Höyük yüzey araştırması MÖ. II. binyıl seramikleri. Yayımlanmamış Mastır tezi, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi. Nevşehir.
42. Türker A. 2008, Assur Ticaret Kolonileri Çağında Acemhöyük Çanak Çömleği. Yayımlanmamış Doktora tezi, Ankara Üniversitesi. Ankara.
43. Veenhof K. R. 2003, The Old Assyrian List of Year Eponyms from Karum Kanish and Its Chronological Implications. Ankara.