Araştırma Makalesi

I. Hüsrev’in Hükümdarlığı ve Bir Kurgu Olarak “Anušag-Ruwān Adaleti”nin İcadı

Cilt: 8 30 Haziran 2020
  • Muhammet Yücel
PDF İndir
EN TR

I. Hüsrev’in Hükümdarlığı ve Bir Kurgu Olarak “Anušag-Ruwān Adaleti”nin İcadı

Öz

Sasani hükümdarı I. Hüsrev’in (MS 531-579) şöhreti, Zerdüşti din adamlarının gözünden İslami dönem metinlerine yansıdığı biçimiyle bilinir. Onun hakkında belli bir kurgu etrafında yeniden üretilen pek çok hikaye ve rivayet günümüze ulaşmıştır. Bu hikaye veya rivayetler arasında onun gerçek kişiliği ile kurmaca kişiliğini birbirinden ayırd etmek oldukça güçtür. Zerdüşti ve İslami kaynaklar daha çok onun kişiliği ve kişisel merakıyla ilgilenirken Hristiyan ve Doğu Roma kaynakları onun özellikle Hristiyan ahalinin ikamet ettiği mahallerde yaptığı savaşlarda gösterdiği tavırla ilgilenmişlerdi. Bundan hareketle bu çalışma temel kaynakların neden I. Hüsrev’in kendi tarihsel kişiliğinden farklı kişilikler ürettiğini anlamayı amaçlamaktadır. Bu bağlamda, I. Hüsrev’in neden meşhur ve ideal bir hükümdar olarak kutsandığı ve Doğu Roma ile Sasani imparatorlukları arasındaki çatışmalarda nasıl algılandığı tartışılmaktadır. Bu çalışmada temel olarak, I. Hüsrev’e tahmil edilen “adil” veya “filozof” ve en meşhur unvanı olan “ölümsüz ruh” (anušag-ruwān) gibi olumlu vasıfların, gerek Zerdüşti gerekse İslami tarih yazımı tarafından belli politik kaygılarla bilinçli bir şekilde üretildiği ileri sürülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adontz – Garsoïan 1970 N. Adontz – N. Garsoïan, Armenia in the Period of Justinian: The Political Conditions Based on the Naxarar System. Lisbon 1970.
  2. Canepa 2009 M. Canepa, The Two Eyes of the Earth. Art and ritual of kingship between Rome and Sasanian Iran. Berkeley, Los Angeles, London 2009.
  3. Comfort 2009 A. Comfort, “Ancient Roads of Arzanene and the Conflict Between Rome and Persia”. Ed. S. Cöhce ve A. Çevik, I. Uluslararası Batman ve Çevresi Tarihi ve Kültürü Sempozyumu: Bildiriler, Cilt I, 15-17 Nisan 2008 (2009)190-211.
  4. Daryaee 2010 T. Daryaee, “Ardaxşir and the Sasanians’ Rise to Power”. Anabasis; Studia Classica et Orientalia I (2010) 236-255.
  5. Daryaee 2009 T. Daryaee, Sasanian Persia: The Rise and Fall of an Empire. London; New York 2009.
  6. Daryaee 2003 T. Daryaee, “The Ideal King in the Sasanian World: Ardaxšīr ī Pābagān or Xusrō Anōšagruwān?”. Nāme-ye Irān-e Bāstān, The International Journal of Ancient Iranian Studies 3/1 (2003) 33 45.
  7. Daryaee 2002 T. Daryaee, A Middle Persian Text on Late Antique Geography, Epic, and History. With English and Persian Translations and Commentary by T. Daryaee, California, 2002.
  8. Dodgeon – Lieu 2002 M.H. Dodgeon – S. N. Lieu, The Roman Eastern Frontier and the Persian Wars AD 226-363: A Documentary History. Routledge 2002.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2020

Gönderilme Tarihi

27 Şubat 2020

Kabul Tarihi

5 Mart 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 8

Kaynak Göster

APA
Yücel, M. (2020). I. Hüsrev’in Hükümdarlığı ve Bir Kurgu Olarak “Anušag-Ruwān Adaleti”nin İcadı. Cedrus, 8, 593-612. https://doi.org/10.13113/CEDRUS.202030
AMA
1.Yücel M. I. Hüsrev’in Hükümdarlığı ve Bir Kurgu Olarak “Anušag-Ruwān Adaleti”nin İcadı. Cedrus. 2020;8:593-612. doi:10.13113/CEDRUS.202030
Chicago
Yücel, Muhammet. 2020. “I. Hüsrev’in Hükümdarlığı ve Bir Kurgu Olarak ‘Anušag-Ruwān Adaleti’nin İcadı”. Cedrus 8 (Haziran): 593-612. https://doi.org/10.13113/CEDRUS.202030.
EndNote
Yücel M (01 Haziran 2020) I. Hüsrev’in Hükümdarlığı ve Bir Kurgu Olarak “Anušag-Ruwān Adaleti”nin İcadı. Cedrus 8 593–612.
IEEE
[1]M. Yücel, “I. Hüsrev’in Hükümdarlığı ve Bir Kurgu Olarak ‘Anušag-Ruwān Adaleti’nin İcadı”, Cedrus, c. 8, ss. 593–612, Haz. 2020, doi: 10.13113/CEDRUS.202030.
ISNAD
Yücel, Muhammet. “I. Hüsrev’in Hükümdarlığı ve Bir Kurgu Olarak ‘Anušag-Ruwān Adaleti’nin İcadı”. Cedrus 8 (01 Haziran 2020): 593-612. https://doi.org/10.13113/CEDRUS.202030.
JAMA
1.Yücel M. I. Hüsrev’in Hükümdarlığı ve Bir Kurgu Olarak “Anušag-Ruwān Adaleti”nin İcadı. Cedrus. 2020;8:593–612.
MLA
Yücel, Muhammet. “I. Hüsrev’in Hükümdarlığı ve Bir Kurgu Olarak ‘Anušag-Ruwān Adaleti’nin İcadı”. Cedrus, c. 8, Haziran 2020, ss. 593-12, doi:10.13113/CEDRUS.202030.
Vancouver
1.Muhammet Yücel. I. Hüsrev’in Hükümdarlığı ve Bir Kurgu Olarak “Anušag-Ruwān Adaleti”nin İcadı. Cedrus. 01 Haziran 2020;8:593-612. doi:10.13113/CEDRUS.202030

Dergimiz 01.01.2026  tarihi itibariyle yayın hayatına Sürekli Yayın Modeli ile devam edecektir.  İlgili yılın sayısında en fazla 15 makale yayımlanacak olup  2024 yılı Ekim ayı itibariyle Cedrus sadece yabancı dilde makale kabul edecektir.