Çeviri Eğitiminde Proje Temelli Bir Uygulama: Barış İçin Müzik Vakfı ve Altyazı Çevirisi

Öz

Yıldız Teknik Üniversitesi Fransızca Mütercim ve Tercümanlık Anabilim Dalı’nda MTF2391 kodlu Teknik Metin Yazarlığı dersi kapsamında, 2020-2021 akademik yılı güz yarıyılında, Barış İçin Müzik Vakfıyla birlikte altyazı çevirisi projesi yürütülmüştür. Proje kapsamında, Leonard Bernstein’ın “Young People’s Concert” adlı video serisinin ilki olan “How Does Music Mean?” adlı videonun Türkçe altyazı çevrisi, Teknik Metin Yazarlığı dersi öğrencileri tarafından yapılmıştır. Bu çalışmada, çeviri eğitiminde sosyal yapılandırmacı yaklaşıma (Kiraly, 2000) dayanan proje tabanlı çeviri eğitimi yaklaşımları ve altyazı çevirisi yaklaşımları yol gösterici olmaktadır. Söz konusu projenin aşamaları, öğrencilerin görevlendirilmeleri ve görev tanımları, altyazı çevirisine yönelik alınan kararlar ve altyazı çevirisi uygulaması olarak sunulmaktadır. Proje kapsamında, öğrenciler, proje koordinatörü, editör, redaktör, çevirmen ve altyazı sorumlusu gibi farklı görevler almaktadır. Buna göre, dört adet çeviri grubu oluşturulmuştur. Her çeviri grubunda üç adet çevirmen ve bir adet redaktör yer almaktadır. İki editörün her biri iki tane çeviri grubundan sorumludur. Projenin genel olarak yürütülmesinden sorumlu iki proje koordinatörünün her biri, iki çeviri grubu ve onlarla bağlantılı bir editörle daha yakından çalışmaktadır. Çeviri gruplarının gerçekleştirdiği ve kontrol aşamaları tamamlanan çeviriler, altyazı formatına aktarılması amacıyla altyazı sorumlularına teslim edilmektedir. Öğrenciler farklı görevler alarak çeviriye yönelik farklı becerileri kazanmakta ve ekip çalışmasında, etkileşimli bir ortamda, gerçek bir çeviri sürecini deneyimlemektedir. Öğrenciler altyazı çevirisine yönelik olarak ise temel ilkeleri kazanırken teknolojiyle entegre bir şekilde çalışarak altyazı çevirisi programlarında çalışma becerisini de elde etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• çeviri eğitimi
• sosyal yapılandırmacı yaklaşım
• proje tabanlı çeviri eğitimi
• altyazı çevirisi
• çeviri projesi

A Project Based Practice in Translation Education: Music for Peace Foundation and Subtitling

Öz

In the fall semester of the 2020-2021 academic year, a subtitling project was carried out with the Music for Peace Foundation within the scope of the MTF2391 Technical Writing course at Yıldız Technical University, Department of French Translation and Interpretation. As part of the project, the students of the Technical Writing course subtitled into Turkish the first video, "How Does Music Mean?" of Leonard Bernstein's "Young People's Concert" video series. In this study, project-based translation training approaches, which are based upon social constructivist translation education, (Kiraly, 2000), and subtitling approaches are employed. The phases of this project, in this article, are presented as the assignments and job descriptions of students, subtitling decisions, and subtitling practice. In the project, students take on different tasks such as being the project coordinator, editor, proofreader, translator, and subtitler. Accordingly, four translation groups were constituted. There are three translators and one proofreader in each translation group. Each of the two editors is responsible for two translation groups, and each of the two project coordinators is responsible for the overall process of the project and work more closely with the two translation groups and an associated editor. After the translations and revisions are completed, translated texts are delivered to the subtitler to be converted to the subtitle format. Working in a teamwork, students gain different translation skills by taking on different tasks, and experience a real translation process in an interactive environment. While students gain the basic principles for subtitling, they also take up the opportunity to work with subtitling programs with a technology integrated learning approach.

Anahtar Kelimeler

• translation training
• social constructivist approach
• project-based translation training
• subtitling
• translation project

Kaynakça

1. Ak, B. (01 Ekim 2021). Tarihçe ve Anlayış. https://www.barisicinmuzik.org/tarihce.
2. Barış İçin Müzik Vakfı. (01 Ekim 2021). Aylık E-bültenler. https://www.barisicinmuzik.org/aylik-e-bulten.
3. Bernstein, L. (04 Aralık 2020). Young People´s Concerts - 1.1 What Does Music Mean [Video]. https://www.youtube.com/watch?v=_2OisC_XfF4.
4. Bogenç Demirel, E. & Sabaz, M. O. (2021). Teknik Çeviri Alanında Yaratıcı Pratik Yöntemler: YÜci-TA Projesi. Frankofoni, 38, 37-48.
5. Bogenç Demirel, E. & Görgüler, Z. (2015). Pratique réflexive sur la traduction collaborative en ligne en Turquie. 100 % User-made translation. Revue Parallèles, 27 (1), 137-148. Université de Genève.
6. Canım Alkan, S. (2020). Çeviri Eğitiminde Teknoloji Destekli Proje Tabanlı Simülasyon Yöntemi: İstanbul Üniversitesi Örneği. Turkish Studies - Education, 15(6), 3919-3937. https://dx.doi.org/10.47423/TurkishStudies.45977.
7. Carroll, M. & Ivarsson, J. (1998). Code of Good Subtitling Practice. ESIST European Association for Studies in Screen Translation. https://www.esist.org/wp-content/uploads/2016/06/Code-of-Good-Subtitling-Practice.PDF.pdf.
8. Chaume, F. (2013). The turn of audiovisual translation: New audiences and new Technologies. Translation Spaces, 2, 105-123. John Benjamins Publishing Company.

9. Chiaro, D. (2013). Audiovisual Translation. C. A. Chapelle (Ed.), The Encyclopedia of Applied Linguistics (ss. 1050-1060). Wiley-Blackwell.
10. Diaz-Cintas, J. & Anderman, G. (Eds.) (2009). Audiovisual Translation Language Transfer on Screen. Palgrave Macmillan.
11. Galán-Mañas, A. (2011). Translating authentic technical documents in specialised translation classes. The Journal of Specialised Translation, 16, 109-125. https://www.jostrans.org/issue16/art_manas.pdf.
12. Gambier, Y. (2006). Multimodality and Audiovisual Translation. EU-High-Level Scientific Confer-ence Series. MuTra 2006 – Audiovisual Translation Scenarios: Conference Proceedings. https://www.euroconferences.info/proceedings/2006_Proceedings/2006_Gambier_Yves.pdf.
13. Gambier, Y. (2007). Réseaux de traducteurs/interprètes bénévoles. Meta 52 (4), 658-672.
14. Gambier, Y. (2008). Recent developments and challenges in audiovisual translation research. D. Chiaro, C. Heiss & C. Bucaria (Eds.), Between Text and Image: Updating research in screen translation (ss. 11-33). John Benjamins Publishing Company.
15. Gambier, Y. (2012). Traduction : Des métiers différents, un processus commun. http://docplayer.fr/1838018-Traduction-des-metiers-differents-un-processus-commun.html.
16. Gerald, A., Brusaw, C. & Oliu, W. (2015). Handbook of Technical Writing. Eleventh Edition. Bed-ford/St. Martin’s.
17. Gouadec, D. (2002). Profession: traducteur. La Maison du dictionnaire.
18. Gouadec, D. (2003). Notes on Translator Training (replies to a questionnaire). A. Pym, C. Fallada, J. R. Biau & J. Orenstein (Eds.), Innovation and E-Learning in Translator Training. Reports on Online Symposia (ss. 11-19). Universitat Rovira i Virgili.
19. İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi, (1949). https://inhak.adalet.gov.tr/Resimler/Dokuman/10122019101449insanhaklaribeyannamesi.pdf
20. Kiraly, D. (2000). A Social Constructivist Approach to Translator Education. Empowerment from Theory to Practice. St. Jerome Publishing.
21. Kiraly, D. (2005). Project-Based Learning: A Case for Situated Translation. Meta, 50(4), 1098–1111. https://doi.org/10.7202/012063ar.
22. Mackenzie, R. (2004). The Competencies Required by the Translator's Roles as Professional. K. Malmkjaer (Ed.), Translation in Undergraduate Degree Programmes (ss. 31-38). John Benjamins. https://doi.org/10.1075/btl.59.04mac.
23. Olvera-Lobo, M., Castro-Prieto, M.R., Quero-Gervilla, E., Muñoz-Martín, R., Muñoz-Raya, E., Murillo Melero, M., Robinson, B., Senso-Ruiz, J.A., Vargas-Quesada, B. & Domínguez López, C. (2005). Translator training and modern market demands. Perspectives: Studies in translatology, no. 13(2), 132-142. https://www.academia.edu/716352/Translator_training_and_modern_market_ demands.
24. Okyayuz, A. Ş. (2016). Altyazı çevirisi. Siyasal Kitabevi.
25. Okyayuz, A. Ş. & Kaya, M. (2016). Altyazı Çevirisi Eğitimi İçin Bir Model Önerisi. International Journal of Languages, Education and Teaching, 4 (2), 257-275. https://dx.doi.org/10.18298/ijlet.601.
26. Okyayuz, A. Ş. & Kaya, M. (2017). Görsel‐işitsel çeviri eğitimi. Siyasal Kitabevi.
27. Pérez González, L. & Saraeva, Ş. (2012). Non-professionals translation and interpreting. The Translator, 18(2), 149-165.
28. Pym, A. (2007). Translation technology and training for intercultural dialogue: What to do when your translation memory won’t talk with you. https://usuaris.tinet.cat/apym/on-line/translation/2007_tm_talk_to_me.pdf.
29. Sánchez, D. (2004). Subtitling methods and team-translation. P. Orero (Ed.), Topics in Audiovisual Translation. John Benjamins Publishing Company.
30. YTÜ Bologna Bilgi Sistemi. (01 Eylül 2021). Yıldız Teknik Üniversitesi'nde Bologna Süreci. http://www.bologna.yildiz.edu.tr/index.php.
31. YTÜ Bologna Bilgi Sistemi. (01 Eylül 2021). Teknik Metin Yazarlığı Dersi. http://www.bologna.yildiz.edu.tr/index.php?r=course/view&id=5855&aid=8.