TR
EN
HELENA VILISSIMA’DAN HELENA GENETRIX’E: CONSTANTINUS’UN PROPAGANDASINDA AUGUSTA HELENA
Öz
İmparator Constantinus’un annesi Helena, dönemin siyasi propagandasında ve dolayısıyla Hristiyanlaşma sürecinde önemli bir rol üstlenmesine rağmen, bu dönemin tarihsel anlatısında çoğunlukla arka planda kalmıştır. Helena’nın 326–328 yıllarına tarihlenen Doğu veya Filistin seyahati ile sonraki dönemde bu seyahat ile bağlantılı olarak ortaya çıkan Kutsal Haç’ın keşfi mitinin tarihsel gelişimi genellikle onun hakkında yapılan çalışmaların ana eksenini oluşturmaktadır. Oysa, Constantinus’un hem Hristiyanlık etrafında oluşturduğu hem de bilhassa imparatorluğun tek yöneticisi haline geldiği 324 yılından sonra hanedan temelli olarak yeniden dizayn ettiği propagandasında Helena’nın da politik ve dini manada edindiği rolün dönüştüğü görülmektedir. Bu bağlamda Helena, mütevazi kökenli bir kadından (vilissima), hanedanın meşruiyetini simgeleyen dindar bir figüre (genetrix) dönüşmüştür. Bu çalışma, Helena’nın Constantinus’un imparatorluk politikası ve propagandasındaki yerini incelemekte, Filistin seyahatinin yalnızca kişisel bir hac yolculuğu değil aynı zamanda Constantinus’un geliştirdiği devlet politikasının bir uzantısı olduğunu öne sürmektedir. Helena etrafında Kutsal Haç’ın keşfi anlatısı üzerinden şekillenen efsane ve mitler ise, Helena’nın ölümünden sonra “ideal Hristiyan imparatoriçe” modeline dönüşme süreci bağlamında ele alınmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ambrosius, De Obitu Theodosii, Oration on the Death of Theodosius I, içinde: Ambrose of Milan, Political Letters and Speeches, trans. J. H. W. G. Liebeschuetz, Liverpool 2010, s. 174-203.
- Athanasius, Historia Arianorum Ad Monachos, ed. Schaff, Philip –Wace, Henry, NPNF 2 vol. IV.
- Aurelius Victor, Liber de Caesaribus, De Caesaribus, trans. Bird, Harold W., Liverpool 1994.
- Eusebius, Historia Ecclesiastica, Ecclesiastical History, vol. 1-5, trans. Lake, Kirsopp, London 2001.
- Eusebius, Vita Constantini, Life of Constantine, Edited by Cameron, Averil – Hall, G. Stuart, Oxford 1999.
- Eutropius, Breviarium, Breviarium ab urbe Condita, Ed. Santini, Carlo, Stuttgart & Leipzig 1897.
- Gelasius of Cyzicus, Historia Ecclesiastica, Remembering Nicaea, The Ecclesiastical History of Anonymus Cyzicenus, Trans. Shedd, Martin – Tandy, Sean – Schott, Jeremy M., Atlanta 2024.
- Hieronymus, De Viris Illustribus, On Illustrious Men, trans. Halton, Thomas, P., Chicago 1999.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Bizans Tarihi, Roma Tarihi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
26 Temmuz 2025
Gönderilme Tarihi
17 Haziran 2025
Kabul Tarihi
2 Temmuz 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 11 Sayı: 1
APA
Pilevneli-çubuk, C. (2025). HELENA VILISSIMA’DAN HELENA GENETRIX’E: CONSTANTINUS’UN PROPAGANDASINDA AUGUSTA HELENA. Cihannüma Tarih ve Coğrafya Araştırmaları Dergisi, 11(1), 87-106. https://doi.org/10.30517/cihannuma.1721269
AMA
1.Pilevneli-çubuk C. HELENA VILISSIMA’DAN HELENA GENETRIX’E: CONSTANTINUS’UN PROPAGANDASINDA AUGUSTA HELENA. Cihannüma. 2025;11(1):87-106. doi:10.30517/cihannuma.1721269
Chicago
Pilevneli-çubuk, Ceren. 2025. “HELENA VILISSIMA’DAN HELENA GENETRIX’E: CONSTANTINUS’UN PROPAGANDASINDA AUGUSTA HELENA”. Cihannüma Tarih ve Coğrafya Araştırmaları Dergisi 11 (1): 87-106. https://doi.org/10.30517/cihannuma.1721269.
EndNote
Pilevneli-çubuk C (01 Temmuz 2025) HELENA VILISSIMA’DAN HELENA GENETRIX’E: CONSTANTINUS’UN PROPAGANDASINDA AUGUSTA HELENA. Cihannüma Tarih ve Coğrafya Araştırmaları Dergisi 11 1 87–106.
IEEE
[1]C. Pilevneli-çubuk, “HELENA VILISSIMA’DAN HELENA GENETRIX’E: CONSTANTINUS’UN PROPAGANDASINDA AUGUSTA HELENA”, Cihannüma, c. 11, sy 1, ss. 87–106, Tem. 2025, doi: 10.30517/cihannuma.1721269.
ISNAD
Pilevneli-çubuk, Ceren. “HELENA VILISSIMA’DAN HELENA GENETRIX’E: CONSTANTINUS’UN PROPAGANDASINDA AUGUSTA HELENA”. Cihannüma Tarih ve Coğrafya Araştırmaları Dergisi 11/1 (01 Temmuz 2025): 87-106. https://doi.org/10.30517/cihannuma.1721269.
JAMA
1.Pilevneli-çubuk C. HELENA VILISSIMA’DAN HELENA GENETRIX’E: CONSTANTINUS’UN PROPAGANDASINDA AUGUSTA HELENA. Cihannüma. 2025;11:87–106.
MLA
Pilevneli-çubuk, Ceren. “HELENA VILISSIMA’DAN HELENA GENETRIX’E: CONSTANTINUS’UN PROPAGANDASINDA AUGUSTA HELENA”. Cihannüma Tarih ve Coğrafya Araştırmaları Dergisi, c. 11, sy 1, Temmuz 2025, ss. 87-106, doi:10.30517/cihannuma.1721269.
Vancouver
1.Ceren Pilevneli-çubuk. HELENA VILISSIMA’DAN HELENA GENETRIX’E: CONSTANTINUS’UN PROPAGANDASINDA AUGUSTA HELENA. Cihannüma. 01 Temmuz 2025;11(1):87-106. doi:10.30517/cihannuma.1721269