Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Uzmanlık Alanı Seçimini Etkileyen Faktörler ve Branş Tercih Eğilimleri

Öz

Amaç: Bu çalışmada, tıp fakültesi öğrencilerinin uzmanlık alanı seçimini etkileyen faktörlerin, branş tercih eğilimlerinin ve uzmanlık eğitimine yönelik kariyer planlarının değerlendirilmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntemler: Bu prospektif tanımlayıcı anket çalışması, İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencileri arasında yürütüldü. Veriler, 15 Kasım 2025–15 Mart 2026 tarihleri arasında yapılandırılmış çevrim içi anket formu aracılığıyla toplandı. Başlangıç veri setinde 188 yanıt mevcuttu. Eksik veya analiz için uygun olmayan veri içeren kayıtlar dışlandıktan sonra nihai analiz 162 öğrenci üzerinden gerçekleştirildi. Katılımcıların sosyodemografik özellikleri, uzmanlık eğitimi alma düşünceleri, yakın hissettikleri branş grupları, Tıpta Uzmanlık Sınavı’nın etkisi, uzmanlık tercihindeki öncelikleri, yurt dışında uzmanlık/eğitim düşünceleri ve branş seçimini etkileyen faktörler değerlendirildi. Kategorik değişkenler sayı ve yüzde, yaş ise medyan ve çeyrekler arası aralık ile sunuldu. Grup karşılaştırmalarında ki-kare testi kullanıldı. Bulgular: Katılımcıların medyan yaşı 21 yıl (20–22) idi ve 89’u (%54.9) kadındı. Öğrencilerin 144’ü (%88.9) uzmanlık eğitimi almayı düşündüğünü, 77’si (%47.5) yurt dışında uzmanlık eğitimi veya eğitim olanağı düşündüğünü belirtti. En sık yakın hissedilen branş grubu cerrahi branşlardı (%61.1); bunu dahili branşlar (%39.5) ve temel tıp bilimleri (%16.7) izledi. Branş seçimini etkileyen başlıca faktörler kişisel ilgi ve yetenek uyumu (%78.4), yaşam tarzına uygunluk (%73.5), gelir düzeyi (%66.7), çalışma saatleri ve nöbet yükü (%64.2) ve branşın stres düzeyiydi (%62.3). Cinsiyet ve eğitim dönemine göre anlamlı farksaptanmadı. Sonuç: Tıp fakültesi öğrencilerinde uzmanlık eğitimi alma eğilimi yüksekti. Uzmanlık tercihi yalnızca kişisel ilgi ve yetenekle değil, yaşam tarzı beklentileri, gelir, çalışma koşulları ve stres düzeyiyle de şekillenmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Tıp öğrencileri
• Uzmanlık seçimi
• Kariyer seçimi
• Tıp Eğitimi

Etik Beyan

Bu çalışma Helsinki bildirisi doğrultusunda hazırlanmıştır. Çalışma için İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Araştırmaları Etik Kurulu'ndan onay alınmıştır.

Teşekkür

Çalışmamıza destek olan tüm tıp fakültesi öğrencilerine teşekkür ederiz.

Factors Affecting Medical Faculty Students' Choice of Specialization and Trends in Branch Preferences

Öz

Objective: This study evaluated the factors influencing medical students’ specialty preferences, career plans, and trends in specialization selection. Materials and Methods: This prospective, descriptive survey study was conducted among students at Izmir Katip Celebi University Faculty of Medicine. Data were collected from November 15, 2025, to March 15, 2026, using a structured online questionnaire. Although the initial dataset comprised 188 responses, the final analysis included 162 students after excluding records with missing or incomplete data. The variables evaluated included sociodemographic characteristics, intention to pursue specialty training, perceived specialty groups, the influence of the Turkish Medical Specialty Examination (TUS), priorities in specialty selection, considerations of postgraduate training abroad, and factors influencing career choices. Categorical variables were expressed as frequencies and percentages, whereas age was presented as median and interquartile range (IQR). Chi-square tests were utilized for group comparisons. Results: The median age of the participants was 21 years (IQR = 20–22), and 89 students (54.9%) were female. Overall, 144 participants (88.9%) intended to pursue specialty training, while 77 (47.5%) considered obtaining specialty training or education abroad. The most frequently selected specialty groups (respondents could select more than one) were surgical specialties (61.1%), followed by internal medicine specialties (39.5%) and basic medical sciences (16.7%). The leading factors influencing specialty choice were alignment with personal interest and ability (78.4%), lifestyle compatibility (73.5%), income level (66.7%), working hours and on-call workload (64.2%), and the stress level associated with the specialty (62.3%). No statistically significant differences in specialty preferences were found based on gender or academic phase. Conclusion: Medical students showed a strong tendency toward specialization. Specialty choice was shaped not only by personal interest and ability but also by lifestyle expectations, income, working conditions, and stress level.

Anahtar Kelimeler

• Medical students
• Specialty choice
• Career choice
• Medical Education

Etik Beyan

This study was prepared in accordance with the Helsinki Declaration. Approval for the study was obtained from the Izmir Katip Çelebi University Health Research Ethics Committee.

Teşekkür

We would like to thank all the medical students who supported our study.

Kaynakça

1. Cansever IH., Metin A., Kisi M. A systematic review on the factors affecting medical students’ medical specialty preferences. OPUS Int J Soc Res 2020; 16(27):791-812. doi:10.26466/opus.646193.
2. Tekin C., Gunes G., Turkol E. Medical specialty preferences of Inonu University Faculty of Medicine students and associated factors. Ann Health Sci Res 2013; 2(1):5-10.
3. Acikgoz B., Ekemen A., Zorlu I., Yuksel NA., Ayoglu FN. Specialization tendency, specialty choice, and influencing factors among medical students. Mersin Univ J Health Sci 2019; 12(1):113-25. Doi:10.26559/mersinsbd.502276.
4. Tengiz FI., Babaoglu AB. Career preferences of final-year medical students and factors affecting these preferences. SDU J Fac Med 2020; 27(1):67-78. doi:10.17343/sdutfd.560350.
5. Balci Yapalak AN., Ucar A., Yuce S., Atac O. Evaluation of factors affecting medical specialty choice. J Istanbul Fac Med 2021; 84(1):120-9. Doi:10.26650/IUITFD.2019.0062.
6. Bayrakci E., Guler H. The role of violence among factors affecting residents’ specialty preferences. Ege J Med 2022; 61(4):558-67. Doi:10.19161/etd.1208985.
7. Dikici MF., Yaris F., Topsever P., et al. Factors affecting choice of specialty among first-year medical students of four universities in different regions of Turkey. Croat Med J 2008; 49(3):415-20. Doi:10.3325/cmj.2008.3.415.
8. Ozturk N., Gencturk M. A research on the factors affecting the preference of medical specialization branches. J Med Sci 2022; 91(3):169. Doi:10.20883/medical.e691.

9. Levaillant M., Levaillant L., Lerolle N., Vallet B., Hamel-Broza JF. Factors influencing medical students’ choice of specialization: a gender based systematic review. EClinicalMedicine 2020; 28:100589. Doi:10.1016/j.eclinm.2020.100589.
10. Dorsey ER., Jarjoura D., Rutecki GW. Influence of controllable lifestyle on recent trends in specialty choice by US medical students. JAMA 2003; 290(9):1173-8. Doi:10.1001/jama.290.9.1173.
11. Dorsey ER., Jarjoura D., Rutecki GW. The influence of controllable lifestyle and sex on the specialty choices of graduating U.S. medical students, 1996-2003. Acad Med 2005; 80(9):791-6. Doi:10.1097/00001888-200509000-00002.
12. Newton DA., Grayson MS., Thompson LF. The variable influence of lifestyle and income on medical students’ career specialty choices: data from two U.S. medical schools, 1998-2004. Acad Med 2005; 80(9):809-14. Doi:10.1097/00001888-200509000-00005.
13. Bland CJ., Meurer LN., Maldonado G. Determinants of primary care specialty choice: a non-statistical meta-analysis of the literature. Acad Med 1995; 70(7):620-41. Doi:10.1097/00001888-199507000-00013.
14. Senf JH., Campos-Outcalt D., Kutob R. Factors related to the choice of family medicine: a reassessment and literature review. J Am Board Fam Pract 2003; 16(6):502-12. Doi:10.3122/jabfm.16.6.502.
15. Heikkila TJ., Hyppola H., Vanska J., et al. Factors important in the choice of a medical career: a Finnish national study. BMC Med Educ 2015; 15:169. Doi:10.1186/s12909-015-0451-x.