Doğal Afetten Etkilenen Öğrencilerin Deprem Kavramına Yönelik Metafor Algılarının Kapsayıcı Eğitim Bağlamında Belirlenmesi: Hatay (Antakya)

Öz

Bu çalışmanın amacı; okul öncesi ve ilköğretim öğrencilerinin deprem olgusu ile ilgili metafor algılarını karşılaştırmaktır. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden biri olan fenomenoloji araştırma yöntemi kullanılmıştır. Veri toplama sürecinde görüşme tekniği kullanılırken ayrıca modelleme ve çizim tekniği ile sürece katkı sağlanmıştır. Araştırmanın katılımcılarını Hatay iline bağlı Antakya ilçesinde depremden etkilenen 3-5 yaş aralığındaki okul öncesi ve ilköğretim I ve II. Kademe (3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıf) öğrencileri olmak üzere toplamda dokuz öğrenci oluşturmuştur. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre okul öncesi öğrencilerinin deprem olgusuna yönelik metaforlarının bilimsel açıklamalardan uzak olduğu saptanırken, ilköğretim ikinci kademe öğrencilerinin deprem olgusuna yönelik metafor algılarında bilimsel ifadelerin daha fazla yer aldığı tespit edilmiştir. Depremin etkisi altında kalan öğrencilerin eğitim-öğretim ortamlarından ayrı kalmaları onların bulundukları sınıf seviyesinden daha alt grupta olgunluk göstermelerine sebep oluşturmuş ve buna bağlı kalarak da fen bilimleri dersini sadece oyunlaştırma ile sınırlandırdıkları ayrıca bulgu sonuçlarına yansımıştır. Araştırma kapsamında elde edilen ilgili sonuçlara bağlı kalarak birtakım önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Kapsayıcı eğitim
• Fen Bilgisi Eğitimi
• Deprem
• Metafor
• Okul öncesi ve ilköğretim öğrencileri

Determination of Metaphor Perceptions of Students Affected by Natural Disaster for Earthquake in the Context of Inclusive Education: Hatay (Antakya)

Öz

The purpose of this study is to compare the metaphorical perceptions of earthquakes by preschool and primary school students. The phenomenology research method, one of the qualitative research designs, was used in the study. While the interview technique was used in the data collection process, modeling and drawing techniques were also used to contribute to the process. The participants of the study consisted of nine students in total, including preschool and primary school I and II levels (3rd, 4th, 5th, 6th, 7th, and 8th grade) students between the ages of 3-5 who were affected by the earthquake in Antakya district of Hatay province. According to the findings obtained, it was determined that the metaphors of preschool students towards the earthquake phenomenon were far from scientific explanations. On the other hand, it was determined that scientific expressions were more common in the metaphor perceptions of primary school second-level students towards the earthquake phenomenon. The fact that the students who were under the influence of the earthquake were separated from their educational environment has caused them to show maturity in a lower group than the class level they were in. Accordingly, it was also determined that they limited the science course only to gamification. Based on the relevant results obtained within the scope of the research, some suggestions were made.

Anahtar Kelimeler

• Inclusive Education
• Science Education
• Preschool and Primary School Students
• Earthquake
• Metaphor

Kaynakça

1. AFAD (2023). Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı.
2. Ahsan, M. T., Sharma, U., & Deppeler, J. M. (2012). Exploring Pre-Service Teachers' Perceived Teaching-Efficacy, Attitudes and Concerns about Inclusive Education in Bangladesh. International Journal of whole schooling, 8(2), 1-20.
3. Aiello, P., Pace, E. M., Dimitrov, D. M., & Sibilio, M. (2017). A study on the perceptions and efficacy towards inclusive practices of teacher trainees. Italian Journal of Educational Research, 19, 13-28.
4. Aksoy, B. (2013). Depremi yaşamış olan 9. sınıf öğrencilerinin “deprem” kavramına yönelik algılarının nitel açıdan incelenmesi. Zeitschrift für die Welt der Türken, 5(1), 257-265.
5. Alptekin, A. & Sarıkaya, A. (2023). Depremi yaşayan çocuklara okunan metaforik hikâyenin etkisinin resim temaları ile incelenmesi: 6-10 yaş örneklemi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 51, 242-257. https://doi.org/10.52642/susbed.1287634
6. Almaghaslah, D. & Alsayari, A. (2020). The effects of the 2019 novel coronavirus disease (COVID-19) outbreak on academic staff members: A case study of a Pharmacy School in Saudi Arabia. Risk Management and Healthcare Policy, 13, 795-802.
7. Alpaslan, M. (2020). Öğretim üyelerinin özel yeteneklilerin eğitiminde uzaktan eğitimin kullanımına yönelik görüşleri. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 6(1), 126-147.
8. Altay S. (2008). İlköğretimde sosyal bilgiler dersinde depremle ilgili konuların irdelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bolu.

9. Andoh, R. P. K., Appiah, R., & Agyei, P. M. (2020). Postgraduate distance education in University of Cape Coast, Ghana: Students’ perspectives. International Review of Research in Open and Distributed Learning, 21(2), 118-135.
10. Baytiyeh, H. & Naja, M. (2013). Promoting earthquake disaster mitigation in Lebanon through civic engagement. Disaster Prevention and Management, 22(4), 340-350.
11. Bilge, E. (2017). 7. sınıf öğrencilerinin atom ve molekül konusunda sahip oldukları zihinsel modellerinin belirlenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Karadeniz Teknik Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Trabzon.
12. Bilge, E. (2023). Fen bilgisi öğretmen adaylarının kapsayıcı eğitim çerçevesinde öğretim yapabilmesine yönelik öğretim modülü tasarlanması ve değerlendirilmesi (Yayımlanmamış doktora tezi). Trabzon Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Trabzon.
13. Bilge, E. & Ayvacı, H. Ş. (Ekim, 2018). Fen bilimleri öğretmen adaylarının soru hazırlama becerilerinin yenilenmiş bloom taksonomisine göre incelenmesi. II. Uluslararası Öğretmen Eğitimi ve Akreditasyon Kongresi’nde sunulmuş sözlü bildiri. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Rize.
14. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2011). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Yayınları.
15. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2016). Bilimsel araştırma yöntemleri [Scientific research methods] (22. baskı). Ankara: Pegem A Yayıncılık.
16. Cardona-Moltó, M., Tichá, R., & Abery, B. (2017). The Spanish version of the teacher efficacy for inclusive practice scale (TEIP-e): A tool to measure competence for teaching in inclusive settings. In F. Dovigo & L. Casanova (Eds.), Good practices for equity and inclusion in higher education (pp. 61–67). Bergamo, Italy: University of Bergamo.
17. Cerit, Y. (2008). Öğretmen kavramı ile ilgili metaforlara ilişkin öğrenci, öğretmen ve yöneticilerin Görüşleri. Türk eğitim bilimleri dergisi, 6(4), 693-712.
18. Chan, S. S., So, W. K., Wong, D. C., Lee, A. C., & Tiwari, A. (2007). Improving older adults’ knowledge and practice of preventive measures through a telephone health education during the SARS epidemic in Hong Kong: a pilot study. International Journal of Nursing Studies, 244(7), 1120-1127.
19. Cheng J., Liang Y., Fu L., & Liu Z. (2018). Posttraumatic stress and depressive symptoms in children after the Wenchuan earthquake. European Journal of Psychotraumatology, 9(1), 1- 12.
20. Danışman, I., & Okay, D. (2017). Afetlerin çocuk ve ergenler üzerindeki etkileri ve müdahale yaklaşımları. Türkiye Klinikleri Journal of Psychology-Special Topics, 2(3), 189-197.
21. De Paepe, L., Zhu, C., & DePryck, K. (2018). Drop-out, retention, satisfaction and attainment of online learners of Dutch in adult education. International Journal on E-Learning, 17(3), 303-323.
22. Değirmenci, Y. (2019). An examination of metaphors regarding the concept of “natural disaster” developed by prospective classroom teachers. International Journal of Geography and Geography Education, 39, 83-94.
23. Demir-Yıldız, C. & Demir -Öztürk, E. (2023). Üniversite öğrencilerinin depreme ilişkin metaforik algıları. Üniversite Araştırmaları Dergisi, 6 (3), 308-316.
24. Doğan, M., Nacaroğlu, O., & Ablak, S. (2021). Sivrice depremini yaşamış ortaokul öğrencilerinin depreme ilişkin metaforik algılarının incelenmesi: Malatya ili örneği. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (51), 384-402.
25. Erbil, F. (2023). Türkiye’de krizler, afetler ve çocuk. REFLEKTİF Sosyal Bilimler Dergisi, 4(2), 357-372. Erden G., & Gurdil G. (2009), Savaş yaşantılarının ardından cocuk ve ergenlerde gözlenen travma tepkileri ve psiko-sosyal yardım onerileri, Türk Psikoloji Yazıları, 12(24), 1- 13.
26. Erden G., Erman H., & Oztan N. (2011), Çocuklar ve ergenlerde travmatik yaşantılar ve başetme, afetlerde psikososyal hizmetler birliği. Psikososyal Uygulamalar Katılımcı Kitabı, 97-141.
27. Felix E., Hernandez L.A., Bravo M., Ramirez R., Cabiya J., & Canino G. (2011). Natural disaster and risk of psychiatric disorders in puerto rican children. Journal of Abnormal Child Psychol, 39(4), 589-600.
28. Fidan, M. (2020). Covid-19 belirsizliğinde eğitim: İlkokulda zorunlu uzaktan eğitime ilişkin öğretmen görüşleri. Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 6(2), 24-43.
29. Grotberg, H. (2001). Resilience programs for children in disaster. https://doi.org/10.1046/j.1467-0658.2001.00114.x
30. Hansel T.C., Osofsky J.D. & Osofsky H.J. (2015). Louisiana state university health sciences center katrina ınspired disaster screenings (KIDS): Psychometric Testing of the National Child Traumatic Stress Network Hurricane Assessment and Referral Tool, Child & Youth Care Forum, 44(4), 567-582.
31. Horspool, A., & Lange, C. (2012). Applying the scholarship of teaching and learning: Student perceptions, behaviours and success online and face-to-face. Assessment & Evaluation in Higher Education, 37(1), 73-88.
32. İra, N. & Gör, D. (2018). Eğitim fakültesi öğretim üyelerinin kapsayıcı eğitime yönelik görüşleri. Turkish International Journal of Special Education and Gidance & Counselling 7(2), 29-38.
33. İzbırak, R. (1991). Yerbilimi Bilgileri. İstanbul: M.E.B. Yayınları.
34. Karabulut, D. & Bekler, T. (2019). Doğal afetlerin çocuklar ve ergenler üzerindeki etkileri. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 5(2), 368-376. https://doi.org/10.21324/dacd.500356.
35. Karakuş, U. (2013). Depremi yaşamış ve yaşamamış öğrencilerin deprem algılarının, metafor analizi ile incelenmesi. Doğu Coğrafya Dergisi, 18(29), 97-116. DOI: 10.17295/ataunidcd.31309
36. Kaden, U. (2020). COVID-19 school closure-related changes to the professional life of a k 12 teacher. Education Sciences, 10(6), 165.
37. Karacaoğlu, Ö. C., Özkaya, A., Eryılmaz, C., & Karacaoğlu, D. (2024). Relief and recovery efforts after the 2023 Turkey earthquake from the perspective of educational sciences [Eğitim bilimleri perspektifinden 2023 Türkiye depremi sonrasında yardım ve iyileştirme çalışmaları]. Electronic Journal of Education Sciences, [Elektronik Eğitim Bilimleri Dergisi], 13(25), 1-15. DOI: 10.55605/ejedus.1393847
38. Keskin, M, & Özer-Kaya, D. (2020). COVID-19 sürecinde öğrencilerin web tabanlı uzaktan eğitime yönelik geri bildirimlerinin değerlendirilmesi. İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 5(2), 59-67.
39. Khatin-Zadeh, O. (2022). How does representational transformation enhance mathematical thinking? Axiomathes, 32(Suppl 2), 283-292.
40. Khatin-Zadeh, O., Eskandari, Z., & Marmolejo-Ramos, F. (2022). Gestures enhance executive functions for the understating of mathematical concepts. Integrative Psychological and Behavioral Science, 1-11.
41. Kirikkaya, E. B., Ünver, A. O., & Çakın, O. (2011). İlköğretim fen ve teknoloji programında yer alan afet eğitimi konularına ilişkin öğretmen görüşleri. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 5(1), 24-42.
42. Kocayiğit, A., & Uşun, S. (2020). Millî Eğitim Bakanlığı’na bağlı okullarda görev yapan öğretmenlerin uzaktan eğitime yönelik tutumları (Burdur ili örneği). Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 8(23), 285-299.
43. Koç, E. (2020). An evaluation of distance learning in higher education through the eyes of course ınstructors. Akdeniz Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(1), 25-39.
44. Kuehlwein, K. T. (2000). Enhancing creativity in cognitive therapy. Journal of Cognitive Psychotherapy, 14(2), 175-187.
45. Lincoln, Y. S. & Guba, E. G. (2013). The constructivist credo. California, CA: Left Coast Press.
46. Loreman, T., Sharma, U., & Forlin, C. (2013). Do pre-service teachers feel ready to teach in inclusive classrooms? A four country study of teaching self-efficacy. Australian Journal of Teacher Education, 38(1), 26-44.
47. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). An expanded sourcebook: Qualitative data analysis (2nd ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.
48. Mili Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2018). Fen bilimleri dersi öğretim programı (ilkokul ve ortaokul 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar). Ankara: Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
49. Mili Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2024). Fen bilimleri dersi öğretim programı (ilkokul ve ortaokul 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar). Ankara: Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
50. Monteiro, E., Kuok, A. C., Correia, A. M., Forlin, C., & Teixeira, V. (2019). Perceived efficacy of teachers in Macao and their alacrity to engage with inclusive education. International Journal of Inclusive Education, 23(1), 93-108.
51. On İkinci Kalkınma Planı (2023). Strateji ve Bütçe Başkanlığı (2024-2028). https://www.sbb.gov.tr/wp content/uploads/2023/11/On-Ikinci-Kalkinma-Plani_2024-2028_17112023.pdf internet sayfasından 14.12.2023 tarihinde erişilmiştir.
52. Otto, R. K. (2000). Assessing and managing violence risk in outpatient settings. Journal of clinical psychology, 56(10), 1239-1262.
53. Özgüven, B. (2006). İlköğretim öğrencilerine verilen temel afet bilinci eğitiminin bilgi düzeyine etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
54. Ramos-Morcillo A.J, Leal-Costa, C., Moral-García J.E & Ruzafa-Martínez, M. (2020). Experiences of nursing students during the abrupt change from face-to-face to e-learning education during the first month of confinement due to COVID-19 in Spain. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(15), 5519. DOI:10.3390/ijerph17155519.
55. Rij, E.V. (2016). An approach to the disaster profile of People’s Republic of China 1980-2013. Emergency and Disaster Reports, 3(4), 1-48.
56. Ronan K. R., Alisic E., Towers B., Jhonson A. V. & Jhonston D. M. (2015). Disaster preparedness for children and families: A critical review. Curr Psychiatry Rep (2015) 17:58 DOI 10.1007/s11920-015-0589-6.
57. Saloviita, T. (2020). Attitudes of teachers towards inclusive education in Finland. Scandinavian Journal of Educational Research, 64(2), 270-282.
58. Serçemeli, M., & Kurnaz, E. (2020). Covid-19 pandemi döneminde öğrencilerin uzaktan eğitim ve uzaktan muhasebe eğitimine yönelik bakış açıları üzerine bir araştırma. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademik Araştırmalar Dergisi, 4(1), 40-53.
59. Sharma, U. (2012). Changing pre-service teachers' beliefs to teach in inclusive classrooms in victoria, Australia. Australian Journal of Teacher Education (Online), 37(10), 53-66.
60. Shenton, A. K. (2004). Strategies for ensuring trustworthiness in qualitative research projects. Education for Information, 22, 63-75.
61. Sönmez, M. B. (2022). Depremin psikolojik etkileri, psikolojik destek ve korkuyla baş etme. TOTBİD Dergisi, 21, 337-343.
62. Şahin, C. & Sipahioğlu Ş. (2002). Doğal afetler ve Türkiye. Ankara: Gündüz Eğitim ve Yayıncılık. Şimşek, C. (2007). Children’s ideas about earthquakes. Journal of Environmental & Science Education, 2 (1),14–19.
63. Takeuchi, Y., Mulyasari, F., & Shaw, R. (2011). Roles of family and community in disaster education. In disaster education (pp. 77-94). Emerald Group Publishing Limited.
64. TEDMEM. (2022). 2021 eğitim değerlendirme raporu [2021 education evaluation report] (TEDMEM Değerlendirme Dizisi 8). Ankara: Türk Eğitim Derneği. https://tedmem.org/download/2021-egitim-degerlendirme-raporu?wpdmdl=3948&refresh=62ef967a0f9c31659868794
65. Telli-Yamamoto, G. & Altun, D. (2023). Türkiye’de deprem sonrası çevrimiçi öğrenmenin vazgeçilmezliği. Üniversite Araştırmaları Dergisi, 6(2),125-136.
66. Tüzün, I. (2023). Afet döneminde eğitim: 6 Şubat depremlerinin ardından ERG’nin deneyimleri ve önerileri. REFLEKTİF Sosyal Bilimler Dergisi, 4(2), 373-381.
67. Woodcock, S., Hemmings, B., & Kay, R. (2012). Does study of an inclusive education subject influence pre-service teachers' concerns and self-efficacy about inclusion?. Australian Journal of Teacher Education (Online), 37(6), 1-11.
68. Yadav, M., Das, A., Sharma, S., & Tiwari, A. (2015). Understanding teachers’ concerns about inclusive education. Asia Pacific Education Review, 16(4), 653-662.
69. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık. Yolcu, H. (2020). Koronavirüs (covid-19) pandemi sürecinde sınıf öğretmeni adaylarının uzaktan eğitim deneyimleri. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 6(4), 237-250.
70. IYTE VIII. Eğitim Çalıştay Raporu (2023). Afet durumlarında sürdürebilir eğitim.