Bibliyometrik Analiz Yöntemi ile Örgüt Kuramına İlişkin Genel Bir Değerlendirme

Öz

Çalışmada, örgütlerin fonksiyonlarını ve faaliyet gösterdikleri çevreyi nasıl etkilediklerini ve bu çevreden nasıl etkilendiklerini inceleyen bir araştırma alanı olan örgüt kuramının gelişiminin sistematik olarak incelenmesi ve bibliyometrik analiz yöntemiyle değerlendirilmesi amaçlamıştır. Durum çalışması modelinin kullanıldığı çalışmada, Scopus veri tabanından elde edilen örgüt kuramı alanındaki yayınların bibliyometrik analizi gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda, örgüt kuramı alanındaki bilimsel yayınların sayısı, dili, türü, yayınlandığı kaynak eseri, yazarların kurumları, ülkeler, yayınların aldığı atıflar ve anahtar kelimeler bibliyometrik analiz çerçevesinde incelenmiştir. Çalışmanın bulgularından, dünya genelinde örgüt kuramı üzerine 1941-2022 yılları arasında Scopus veri tabanında taranan toplam 2716 yayın yapıldığı, bu yayınların dilinin genel olarak İngilizce olduğu ve yayın yapılan belge türünün genel olarak (%73) makale olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Scopus veri tabanında taranan örgüt kuramı alanındaki Türkiye kaynaklı yayınlar ise oldukça sınırlı düzeydedir. Örgüt kuramı alanındaki bilimsel yayınların anahtar kelimelerinin sosyal ağ analizinde ise alandaki bilimsel yayınların 12 küme altında gruplandığı sonucuna ulaşılmaktadır. Çalışmanın bibliyometrik analiz bulgularının (yayın ve atıf sayısı) örgüt kuramının tarihsel gelişimi ile paralellik gösterdiği değerlendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Örgüt Kuramı
• Organizasyon Teorisi
• Bibliyometrik Analiz
• Bibliyometri
• Örgüt Kuramını Anlamak

A General Review of Organization Theory by Bibliometric Analysis Method

Öz

This study aimed to systematically examine the development of organization theory, which is a research area that examines how organizations affect their functions and the environment in which they operate, how they are affected by this environment, and to evaluate it with the bibliometric analysis method. The model of the research is a case study. The study was conducted through publications in the field of organization theory obtained from the Scopus database. Using the bibliometric analysis method, academic publications in the field of organization theory were examined in terms of the number of publications, publication language, publication type, authors' institutions, published sources, countries, citations, and keywords. According to this study, the Scopus database contains 2716 publications on organization theory from 1941 to 2022, mostly in English. On the other side, the number of publications from Turkey in organization theory searched in the Scopus database is quite limited. Based on the social network analysis of the keywords regarding scientific publications in organization theory, it is concluded that scientific publications in the research area are grouped under 12 clusters. The bibliometric analysis results of the study (publications and citations) correspond with the historical evolution of organization theory.

Anahtar Kelimeler

• Organization Theory
• Bibliometric Analysis
• Bibliometrics
• Understanding Organizations
• Understanding Organization Theory

Kaynakça

1. Arslan, S. (2022). Örgüt Kuramlarına Genel Bakış. Eskişehir Osman Gazi Üniversitesi Ders Notları, Eskişehir.
2. Aslancı, S. (2022). Araştırma Sorgulamaya Dayalı Öğrenme: Bi̇bli̇yometri̇k Bi̇r Anali̇z. Scientific Educational Studies, 0–2. https://doi.org/10.31798/ses.1068633
3. Aytemiz Seymen, O. (2014). Koşul Bağımlılık Kuramı Kapsamında Örgüt Büyüklüğü-Örgüt Yapısı İlişkisinin Yazınsal Açıdan Eleştirel Bir Değerlendirmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 15 (2), 135-165. DOI: 10.24889/ifede.268173
4. Blackler, F. (1995). Knowledge, Knowledge Work and Organizations: An Overview and Interpretation. Organization Studies, 16(6), 1021–1046. https://doi.org/10.1177/017084069501600605
5. Boxenbaum, E. & Jonsson, S. (2017). Isomorphism, Diffusion and Decoupling: Concept Evolution and Theoretical Challenges. Içinde R. Greenwood, C. Oliver, T. Lawrence, & R. Meyer (Ed.), The SAGE Handbook of Organizational Institutionalism (2. baskı, Sayı May, ss. 77–101). SAGE Publications Inc. London. https://doi.org/10.4135/9781446280669.n4
6. Carlile, P. R. (2004). Transferring, Translating, and Transforming: An Integrative Framework for Managing Knowledge Across Boundaries. Organization Science, 15(5), 555–568. https://doi.org/10.1287/orsc.1040.0094
7. Daft, R. L. (2015). Örgüt Kuramları ve Tasarımını Anlamak (10.). Nobel Akademik Yayıncılık Eğitim Danışmanlık Tic. Ltd. Şti. Ankara.
8. DiMaggio, P. J. (1988). Interest and Agency in Institutional Theory. Içinde L. G. Zucker (Ed.), Institutional Patterns and Organizations: Culture and Environment (ss. 3–22). Ballinger. Cambridge, Massachusetts.

9. DiMaggio, P. J. & Powell, W. W. (1983). The iron cage revisited institutional isomorphism and collective rationality in organizational fields. American Sociological Review, 48(2), 147–160. https://doi.org/10.1016/S0742-3322(00)17011-1
10. Eisenhardt, K. M. & Martin, J. A. (2000). Dynamic capabilities: what are they? Strategic Management Journal, 21(10–11), 1105–1121. https://doi.org/10.1002/1097-0266(200010/11)21:10/11<1105::AID-SMJ133>3.0.CO;2-E
11. Elsevier. (2020). Content Coverage Guide. Scopus, 1–24. https://www.elsevier.com/__data/assets/pdf_file/0007/69451/Scopus_ContentCoverage_Guide_WEB.pdf (Accessed on 22 July 2021)
12. Elsevier. (2022a). Download citation overview. Scopus.com. https://www.scopus.com/cto2/batch/results.uri?key=CTO_1540967581_Zk6LwyDBwD5HCcFAOf3kuw%253D%253D&exportFormat=CITATION
13. Elsevier. (2022b). Results. Scopus.com. https://www.scopus.com/results/results.uri?sort=plf-f&src=s&st1=%2522organization+theory%2522&nlo=&nlr=&nls=&sid=13abc8ccd689af4939c573bbe8f403c0&sot=b&sdt=cl&cluster=scosubjabbr%252C%2522BUSI%2522%252Ct%252C%2522SOCI%2522%252Ct%252C%2522ECON%2522%252Ct%252Bscosubtype%252C%2522er%2522%252Cf%252
14. Erdemir, E. (2009). Türkiye’de Yönetim/Örgüt Alanının Gelişimi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, İİBF Dergisi, 4(1), 7–12.
15. Erdil, O., Alparslan, A. M. & Kalkan, A. (2010). Örgütsel Ekoloji̇ Kuramından Strateji̇k Yöneti̇m Anlayışına. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 12(1), 17–31.
16. Erdoǧan, M. E., Ertop, D. & Okan, R. Y. (2022). Linking organisational justice and work engagement: mediating role of trust. International Journal of Business and Emerging Markets, 14(3), 319–347. https://doi.org/10.1504/IJBEM.2022.123867
17. Findikli, B. (2019). Singularity, normality, and hybridity: The university in organization theory. Amme Idaresi Dergisi, 52(2), 49–78.
18. Greenwood, R., Oliver, C., Suddaby, R. & Sahlin, K. (2008a). Introduction. Içinde R. Greenwood, C. Oliver, R. Suddaby, & K. Sahlin (Ed.), The SAGE Handbook of Organizational Institutionalism (ss. 1–46). SAGE Publications Ltd. London.
19. Greenwood, R., Oliver, C., Suddaby, R. & Sahlin, K. (2008b). The SAGE Handbook of Organizational Institutionalism. Içinde R. Greenwood, C. Oliver, R. Suddaby, & K. Sahlin (Ed.), The SAGE Handbook of Organizational Institutionalism. SAGE Publications Ltd. London. https://doi.org/10.4135/9781848608122
20. Hassan, M. U. & Yaqub, M. Z. (2010). Strategic role of human resource development as boundary spanner. European Journal of Economics, Finance and Administrative Sciences, 19, 146–154.
21. İnceoğlu, Ç. (2014). Türkiye’de Sinemayı Konu Alan Doktora Tezleri Üzerine Bibliyometrik Bir Çözümleme. Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi, 21, 31–50.
22. Jones, G. R. (2017). Örgüt Kuramı, Örgüt Tasarımı ve Örgütsel Değişim. Gazi Kitabevi. Ankara.
23. Karagöz, B., & Şeref, İ. (2019). Yunus Emre İle İlgili Araştırmaların Bibliyometrik Analizi. Mediterranean Journal of Educational Research, 13(27), 123–141. https://doi.org/10.29329/mjer.2019.185.6
24. Karasözen, B., Bayram, Ö. & Zan, B. U. (2011). WoS ve Scopus Veri Tabanlarının Karşılaştırması. Türk Kütüphaneciliği, 25, 238–260.
25. Kirkbesoglu, E. (2011). Strategic reactions of organizations to legal environment: A typology for industries in the process of institutionalization. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 24, 1322–1328. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2011.09.027
26. Kırkbeşoğlu, E., Sözen, H. C. & Kurt, E. (2015). Türkiye’de Örgüt Kuramı Çalışmalarının Bibliyometrik Profili: Atıf Ağlarının Dönemsel Karşılaştırması. İ.Ü. Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 52(Mart), 109–136.
27. Klein, K. J., Tosi, H. & Cannella, A. A. (1999). Multilevel Theory Building: Benefits, Barriers, and New Developments. Academy of Management Review, 24(2), 248–253. https://doi.org/10.5465/amr.1999.1893934
28. Maden, C. (2012). Transforming Public Organizations into Learning Organizations: A Conceptual Model. Public Organization Review, 12(1), 71–84. https://doi.org/10.1007/s11115-011-0160-9
29. Margolis, J. D. & Walsh, J. P. (2003). Misery Loves Companies: Rethinking Social Initiatives by Business. Administrative Science Quarterly, 48(2), 268–305. https://doi.org/10.2307/3556659
30. Meyer, J. W. & Rowan, B. (1977). Institutionalized Organizations: Formal Structure as Myth and Ceremony. American Journal of Sociology, 83(2), 340–363. https://doi.org/10.1086/226550
31. Meyer, J. W. & Rowan, B. (1983). The structure of educational organizations. Içinde J. W. Meyer & W. R. Scott (Ed.), Organizational environments: Ritual and rationality (ss. 71–97). Sage. Beverly Hills, CA.
32. Oliver, C. (1991). Strategıc Responses To Instıtutıonal Processes. Academy of Management Review, 16(1), 145–179. https://doi.org/10.3233/978-1-60750-925-7-305
33. Oliver, C. (1997). Sustainable competitive advantage: combining institutional and resource-based views. Strategic Management Journal, 18(9), 697–713. https://doi.org/10.1002/(SICI)1097-0266(199710)18:9<697::AID-SMJ909>3.0.CO;2-C
34. Özen, Ş. (2015). Yeni Kurumsal Kuram: Örgütleri Çözümlemede Yeni Ufuklar ve Yeni Sorunlar. A. S. Sargut & Ş. Özen (Ed.), Örgüt Kuramları içinde (ss. 237–330). İmge Kitabevi. Ankara.
35. Özkan, I. & Arbak, T. H. (2021). Media performance: From the perspective of the comparative advantage theory of competition. Paradigm Shifts within the Communication World, 19–29.
36. Paauwe, J. & Boselie, P. (2003). Challenging ‘strategic HRM’ and the relevance of the institutional setting. Human Resource Management Journal, 13(3), 56–70. https://doi.org/10.1111/j.1748-8583.2003.tb00098.x
37. Pfeffer, J. (1992). Understanding power in organizations. California Management Review, 34(2), 29–50. https://doi.org/10.1017/CBO9780511626562.003
38. Pfeffer, J. (1993). Barriers to the Advance of Organizational Science: Paradigm Development as a Dependent Variable. The Academy of Management Review, 18(4), 599. https://doi.org/10.2307/258592
39. Pfeffer, J. & Salancik, G. R. (1978). The External Control of Organizations: A Resource Dependence Perspective. Harper & Row. New York.
40. Powell, W. W. & DiMaggio, P. J. (1991). The New Institutionalism in Organizational Analysis. University of Chicago. Chicago.
41. Pritchard, A. (1969). Statistical Bibliography or Bibliometrics. Journal of Documentation, 25, 348–349.
42. Rehn, C., Gornitzki, C., Larsson, A. & Wadskog, D. (2014). Bibliometric Handbook for Karolinska Institutet. Içinde Bıblıometrıc Handbook for Karolınska Instıtutet. Karolinska Institutet. Stockholm. https://doi.org/10.1093/reseval/rvt018
43. Sargut, A. S. & Özen, Ş. (2015). Örgüt Kuramlarına Genel Bakış: Karşılaştırmalı Bir Çözümleme. A. S. Sargut & Ş. Özen (Ed.), Örgüt Kuramları içinde (3. Baskı, ss. 11–34). İmge Kitabevi. Ankara.
44. Sargut, A. S., Özen, Ş., Gökşen, N. S., Oğuz, F., Önder, Ç., Üsdiken, B. & Yıldırım, E. (2015). Örgüt Kuramları (A. S. Sargut & Ş. Özen (Ed.); 3. Baskı). İmge Kitabevi. Ankara.
45. Scott, R. W. (1992). The Subject is Organizations. Organizations: Rational, Natural, and Open Systems, January 1998, 3–26. https://doi.org/10.2307/2393090
46. Selznick, P. (1948). Foundations of the Theory of Organization. American Sociological Review, 13(1), 25. https://doi.org/10.2307/2086752
47. Selznick, P. (1957). Leadership in Administration. Harper & Row. New York.
48. Sözen, H. C. & Basım, H. N. (2017). Örgüt Kuramları. Beta Yayıncılık. İstanbul.
49. Taşcı, D. (2013). Örgüt Kuramlarına Giriş. D. Taşcı & E. Erdemir (Ed.), Örgüt Kuramı içinde (ss. 2–29). Anadolu Üniversitesi. Eskişehir.
50. Taşcı, D., Koç, U., Sayılar, Y., Önder, Ç., Wastı, N., Özen, Ş., Özen Aytemur, J. & Erdemir, E. (2013). Örgüt Kuramı (D. Taşcı & E. Erdemir (Ed.); 1. Baskı). Anadolu Üniversitesi. Eskişehir. https://doi.org/10.1002/9781444324402.ch5
51. Taştan, K. & Yılmaz, S. (2022). Yeni Kurumsal Kurama Genel Bakış. K. Taştan & N. Sabır Taştan (Ed.), YENİ KURUMSAL KURAM Sosyal Bilimlerin Yeni Evrensel Dili içinde (1. baskı, ss. 1–33). Nobel Akademik Yayıncılık Eğitim Danışmanlık Tic. Ltd. Şti. Ankara.
52. Taylor, F. W. (1911). The Principles of Scientific Management. Harper & Brothers Publishers. http://strategy.sjsu.edu/www.stable/pdf/Taylor, F. W. (1911). Harper & Brothers. New York.
53. Thompson, D. F. (2018). Bibliometric Analysis of Pharmacology Publications in the United States: A State-Level Evaluation. Journal of Scientometric Research, 7(3), 167–172. https://doi.org/10.5530/jscires.7.3.27
54. Tolbert, P. S. & Zucker, L. G. (1994). Institutional Analyses of Organizations: Legitimate but not Institutionalized. UCLA: Institute for Social Science Research., 6(5), 1–42. https://escholarship.org/uc/item/23z6m92c
55. Tolbert, P. S. & Zucker, L. G. (1996). The Institutionalization of Institutional Theory. S. Clegg, C. Hardy, & W. Nord (Ed.), Handbook of organization studies içinde (ss. 175–190). SAGE. London. https://doi.org/10.1177/0170840611425735
56. Topaler, B. & Çavdaroğlu, N. A. (2022). The Status Granted to Organizational Identity Characteristics: An Application of the Best-Worst Method and Regression Analysis. International Series in Operations Research and Management Science, 326, 335–360. https://doi.org/10.1007/978-3-030-91851-4_13
57. Üsdiken, B. (1996). Importing Theories of Management and Organization. International Studies of Management & Organization, 26(3), 33–46. https://doi.org/10.1080/00208825.1996.11656686
58. Üsdiken, B. (2010). Between contending perspectives and logics: Organizational studies in Europe. Organization Studies, 31(6), 715–735. https://doi.org/10.1177/0170840610372581
59. Üsdiken, B. (2015). Çevresel Baskı ve Talepler Karşısında Örgütler: Kaynak Bağımlılığı Yaklaşımı. A. S. Sargut & Ş. Özen (Ed.), Örgüt Kuramları içinde (3. baskı, ss. 77–132). İmge Kitabevi. Ankara
60. Üsdiken, B. & Erden, Z. (2002). 1990’lı Yıllarda Türkiye’de Yönetim Alanı: Disiplinin Yapısı ve Yaklaşımlar. Yönetim Araştırmaları Dergisi, 1(2), 91–112.
61. Üsdiken, B. & Kipping, M. (2020). History in management and organization studies: From margin to mainstream. History in Management and Organization Studies: From Margin to Mainstream, 1–312. https://doi.org/10.4324/9781315194844
62. Üsdiken, B. & Leblebici, H. (2001). Organization Theory. N. Anderson, D. S. Ones, H. K. Sınangıl, & C. Vıswesvaran (Ed.), Industrıal, Work And Organızatıonal Psychology içinde (C. 2, ss. 377–397). SAGE Publications. London. https://doi.org/10.1108/ijm.2006.01627aaa.001
63. Üsdiken, B. & Pasadeos, Y. (1995). Organizational Analysis in North America and Europe: A Comparison of Co-citation Networks. Organization Studies, 16(3), 503–526. https://doi.org/10.1177/017084069501600306
64. Uygun, R. & Altin, E. (2011). Overview of methodological trends of the last decade in strategic management research. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 24, 1475–1480. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2011.09.025
65. Uysal G. & İpçioğlu, İ. (2008). Kaynak Bağımlılığı Teorisinin Kritik Bir Unsuru Olarak Kaynak Belirsizliği ve Müşteri Tedarikçi Arasındaki İlişkisel Değişime Etkisi. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 15 (2), 49-60.
66. VOSviewer. (2022). Visualizing scientific landscapes. https://www.vosviewer.com/
67. Weber, M. (1924). Economy and Society: An Interpretive Sociology. Germany.
68. Westphal, J. D., Gulati, R. & Shortell, S. M. (1997). Customization or Conformity? An Institutional and Network Perspective on the Content and Consequences of TQM Adoption. Administrative Science Quarterly, 42(2), 366. https://doi.org/10.2307/2393924
69. Yağcı, M. (2017). Institutional entrepreneurship and organisational learning: Financial stability policy design in Turkey. Policy and Society, 36(4), 539–555. https://doi.org/10.1080/14494035.2017.1369616
70. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2011). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri (8. baskı). Şeçkin Yayınevi. Ankara.