Atina Demokrasisinde Siyasal Seçkinleri Kontrol Etme Yöntemleri: Ostrakismos ve Graphe Paranomon

Öz

Atina’da İ.Ö. 5. yüzyılda kurulan demokrasi, yurttaşların hesap verilebilirliği ilkesine dayanan denetim araçları ile katılımcı doğrudan demokratik bir sistemdi. Bu çalışmanın konusu Atina’daki katılımcı demokratik sistemin hesap verilebilirlik ve denetim işlevlerini yerine getiren ve böylelikle de demokratik yönetimin varlığının ve istikrarının sağlanabilmesinde en stratejik araçlardan ostrakismos (sürgün) ve Graphe Paranomon (anayasaya aykırılık davası açma) yöntemleri olacaktır. Atina’nın demokratik sisteminde her iki denetim yöntemi de demokratik rejime karşı siyasal seçkinlerden gelebilecek demokrasi karşıtı tehditleri engellemek amacıyla geliştirilmiştir. Tarihsel olarak birbirinin devamı olan her iki yöntem de halk egemenliğine dayanan demokratik yönetimi ortadan kaldırabilecek iktidar arayışındaki siyasal seçkinleri kontrol ederek demokrasinin varlığının ve istikrarının korunmasında stratejik bir işlevi yerine getiriyor, bir yandan da egemenliğin gerçek sahipleri olan yurttaşlara sağladığı eğitimsel, siyasal, hukuksal ve kültürel katkılarla doğrudan demokratik sistemin işlerliği için gerekli olan demokratikleştirici bir özellik taşıyordu. Bu çalışmanın temel amacı ve özgünlüğü de siyasal seçkinleri kontrol etmeye ve hizaya sokmaya yarayan her iki yöntemin Atina’daki demokratik rejimin korunabilmesinde ve istikrarının sağlanabilmesindeki bu demokratikleştirici işlevlerini tarihsel, toplumsal ve siyasal bir bağlam içinde analiz ederek ortaya koyabilmektir.

Anahtar Kelimeler

• demokrasi
• Ostrakismos
• Graphe Paranomon
• hesap verilebilirlik
• siyasal seçkinler

Methods of Controlling the Political Elite in Athenian Democracy: Ostracism and Graphe Paranomon

Öz

BC in Athens Democracy, established in the 5th century, was a participatory direct democratic system with control tools based on the principle of citizen accountability. The subject of this study will be the methods of ostracism (exile) and Graphe Paranomon (filing an unconstitutional lawsuit), which are the most strategic means that fulfill the accountability and control functions of the participatory democratic system in Athens and, thus, ensure the existence and stability of the democratic administration. In Athens’s democratic system, the aforementioned control methods were developed to prevent anti-democratic threats to the democratic regime from the political elite. Both methods, which are historically a continuation of each other, fulfilled a strategic function in preserving the existence and stability of democracy by controlling the political elites in search of power that could eliminate the democratic government based on popular sovereignty. While fulfilling this function, it also fulfilled the democratizing functions necessary to ensure the functioning of the direct democratic system with its educational, political, legal and cultural contributions to all citizens, the real owners of sovereignty. The main purpose and originality of this study is to reveal the democratizing functions of both methods, which serve to control and align the political elites, in preserving and ensuring the stability of the democratic regime in Athens by analyzing them in a historical, social and political context.

Anahtar Kelimeler

• Democracy
• Ostracism.
• Graphe Paranomon,
• Accountability.
• Political Elites,

Kaynakça

1. Ağaoğulları, M. A. (1989). Eski yunanda siyaset felsefesi, Ankara: V Yayınları.
2. Aristoteles. (2013). Atinalıların devleti. (A. Çokana, Çev.), İstanbul: İş Bankası Kültür Yayınları.
3. Aristoteles. (2020). Politika. (Ö. Orhan, Çev.), İstanbul: Pinhan Yayınları.
4. Bettalli, M. (2020). Demokratik polis atina, U. Eco (ed), Felsefe Tarihi: Antik Yunan içinde, ss. 112-119, (L. T. Basmacı, Çev.), İstanbul: Alfa Yayınları.
5. Cammack, D.L. (2013). Rethinking athenian democracy, A dissertation presented by Daniela Louise Cammack to The Department of Government in partial fulfillment of the requirements for the degree of Doctor of Philosophy in the subject of Political Science Harvard University Cambridge, Massachusetts.
6. Cartledge, P. (2016). Democracy: a life, UK:Oxford University Press.
7. Castorıadıs, C. (1983). The greek polis and the creation of democracy, Graduate Faculty Philosophy Journal, (9), 79-115.
8. Chou, M ve Bleıker, R. (2009). The symbiosis of democracy and tragedy: Lost Lessons from Ancient Greece, Millenium: Journal of International Studies, (37), 559-682.

9. Chou, M. (2010). Democracy in an age of tragedy: democracy, tragedy and paradox, CRIT, (?), 289-313.
10. Croix, G.E.M. de Ste. (2014). Antik yunan dünyasında sınıf mücadelesi. (Ç. ümer, Çev.), İstanbul:Yordam Kitap.
11. Coulanges, F. (2011). Antiksite: yunandan romaya kadar tapınma hukuk ve kurumlar üzerine inceleme, (İ. Kılınç, Çev.), Ankara: EPOS Yayınları.
12. Farrar, C. (2013). Power to the people in origins of democracy, K. A. Raaflaub, J. Ober ve R.W. Wallace (ed), Ancient Greece in, pp.170-195, Berkeley, Los Angeles, London: Unıversıty of California Press,
13. Ferry, L. (2023). Gençler için yunan mitolojisi, (M. Erşen,Çev.), İstanbul:Türkiye İş Bankası Yayınları.
14. Finley, M. I. (1983). Politics in the ancient world, UK:Cambridge Universıty Press.
15. Finley, M. I. (1985). Democracy: ancient and modern, London: The Hogarth Press.
16. Forsdyke, S. L. (2000). Exile, ostracism and the athenian democracy, Classical Antiquity, (19), 232-263.
17. Forsdyke, S. L. (2013). The Impact of democracy on communal life, J. P. Arnason, K. A. Raaflaub, and P. Wagner (ed), The Greek Polis and the Invention of Democracy A Politico-cultural Transformation and Its Interpretation in, pp. 227-259, UK:Wiley-Blackwell.
18. Hansen, M.H. (1991). The Athenıan democracy in the age of demosthenes: structure, principles and ideology. (J. A. Crook, Translated by.), Oxford UK. Cambridge USA: BlackWell. Herodotos. (1973). Herodot Tarihi, (A. Erhat,Çev.), Remzi Kitabevi, İstanbul.
19. Hornblower, S. (1992). Creation and development of democratic institutions in ancient greece, J.Dunn (ed), Democracy Unfınıshed Journey 508 BC to AD 1993 in, pp. 1-16, US: Oxford Unıversity Press.
20. Karagiannis, N.ve Wagner, P. (2013). The Liberty of the moderns compared to the liberty of the ancient, J. P. Arnason, K.A. Raaflaub, and P. Wagner (ed), The Greek Polis and the Invention of Democracy A Politico-cultural Transformation and Its Interpretations in, pp. 371-388, Wiley-Blackwell Publishing.
21. Kirshner, A.S. (2016). Legitimate opposition, ostracism, and the law of democracy in ancient athens, The Journal of Politics, (78), 1094-1106.
22. Kyriazis, I. N. ve Karayıannıs, A. D. (2011). Democracy, institutional changes and economic development: the case of ancient athens, The Journal of Economic Asymmetries, (8), 61-91.
23. Kuokkanen, S. (2020). Athenıan ostrakısmos and the hybrıs of a would-be tyrant, Antiqua Academiae Scientiarum Hungaricae, (60), 53–70.
24. Lanni, A. (2013). Law and democracy in classical athens, J. P. Arnason, K.A. Raaflaub, and P. Wagner (ed), The Greek Polis and the Invention of Democracy A Politico-cultural Transformation and Its Interpretations in, pp.163-182, UK: Wiley-Blackwell.
25. Lyttkens, A. H., Tridimas, G. ve Lindgren, A. (2018). Making direct democracy work: a rational actor perspective on the graphe paranomon in ancient, Const Polit Econ, (29), 389–412.
26. Martin, T. R. (2012). Eski yunan: tarihöncesinden helenistik çağa, (Ü. H. Yolsal, Çev.), Ankara: Say Yayınları. Mitchell, T. (2015). Democracy’ begınnıng the athenıan story, New Haven and London: Yale Unıversıty Press. Mulgan, R. G. (1984). Lot as a democratic device of selection, The Review of Politics , (46), 539-560.
27. Mumcuoğlu, M. (2022). Kendine özgü bir siyasal topluluk: antik çağ polisi, Ankara: Yetkin Yayınları.
28. Ober, J. (2007). I besieged that man democracy’ revolutionary start, K.A. Raaflaub, J. Ober, and R. W. Wallace (ed), Origins of Democracy in Ancient Greece in, pp.83-104, Berkeley, Los Angeles, London: University of California Press.
29. Ober, J. (1989). Mass and elıte in democratıc athens: rhetoric, ideology, and the power of the people, Prınceton and Oxford: Princeton University Press.
30. Ober, J. (2008). Democracy and knowledge: innovation and learning in classıcal athens, Prınceton and Oxford: Prınceton Unıversıty Press.
31. Ober, J. (2015). The rıse and fall of classıcal greece, Princeton and Oxford: Princeton Unıversıty Press.
32. Raubıtschek, A. E. (1951). The origin of ostracism, American Journal of Archaeology (55), 221-229. Rhodes, P. J. (2014). A short history of ancient greece, London and New York: I.B.Tauris. Şenel, A. (1970). Eski yunanda eşitlik ve eşitsizlik üstüne, Ankara:Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Yayınları.
33. Tridimas, G. (2011). A political economy perspective of direct democracy in ancient athens, Const Polit Econ, (22), 58–82.
34. Wallace, R. W. (2007). Revolutions and a new order in solonian athens and archaic greece, K.A. Raaflaub, J.Ober, and R.W. Wallace (ed), Origins of Democracy in Ancient Greece in, pp. 49-82, Berkeley, Los Angeles, London: Unıversıty of California Press.
35. Vernant, J. P. (2007). Eski yunanda mit ve toplum, (M. E. Özcan, Çev.), İstanbul: Alfa-Mitoloji Yayınları.