Gelenekselden Dijitale Türk Komedi Dizilerinde Erkeklik Krizi

Öz

Hegemonik erkekliğin bireyler üzerinde yarattığı olumsuz sosyal ve psikolojik etkileri tanımlayan erkeklik krizi kavramı sinema filmlerinden televizyon dizilerine birçok kurmaca anlatıda karşımıza çıkmaktadır. Bu araştırma televizyon ve dijital platformlara ait Türk komedi dizilerindeki erkeklik krizi temsilini nitel içerik analizi yöntemi ile incelemeyi amaçlamaktadır. Televizyon ve dijital platform dizilerinden seçilen 20 diziden 40 erkek karakter incelemeye tabi tutulmuştur. Karakterlerin hangi toplumsal roller üzerinden inşa edildiği, erkeklik krizinin hangi temalar üzerinden kurgulandığı soruları sorulmuş, televizyon ve dijital platformlar anlatıları arasında temsil farkları üzerinde durulmuştur. Elde edilen bulgular karakterlerin ‘aile reisi’, ‘gelir sahibi’, ‘koruyucu’, ‘duygularını gizleyebilen’ ve ‘fiziksel olarak güçlü’ başlıkları altında sınıflandırılabilecek cinsiyet rolleri üzerinden inşa edildiklerini göstermektedir. Söz konusu dizilerde erkeklik krizine yol açan temaları ise ‘özgüven’, ‘kariyer’, ‘sosyal ve romantik ilişkiler’ ve ‘kültürel sermaye’ başlıkları altında sınıflandırabilmek mümkündür. Televizyon dizilerindeki erkek karakterlerin güçsüzlükleri veya yetersizlikleri genellikle karakterleri gülünç durumlara düşüren özellikler olarak sunulmaktadır. Bu durum hegemonik erkekliği pekiştiren bir söylem yaratmakta ve yaşanan sorunu normalleştirmektedir. Dijital platform dizilerinde ise karakterlerin başarısızlıklarının nedenlerinin herkesin başına gelebilecek sıradanlıkta ve kabul edilebilir durumlar olarak sunulduğu görülmektedir. Sonuç olarak, komedi dizilerinde erkeklik krizine yer verilmesinin tek tip bir erkek tanımının mümkün olmadığını vurgulayarak hegemonik erkekliğin kırılganlığını ortaya koyması açısından önemli olduğunu söylemek mümkündür. Bununla birlikte, anlatıların işlevi sınırlayıcı veya dönüştürücü olmak açısından değişim gösterebilmektedir. Televizyon dizilerindeki erkek karakterlerin ‘yetersizliklerinin’ yarattığı komedi sorunun ciddiyetini gölgeleyebilme riski barındırmaktadır. Dijital platformlardaki örneklerde olduğu gibi yenilikçi bakış açısıyla kurgulanmış anlatılar ise ataerkil düzenin aşındığını gözler önüne sermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Erkeklik krizi
• Hegemonik erkeklik
• dizi
• yerli dizi
• komedi

Crisis of Masculinity in Turkish Comedy Series: From Traditional to Digital

Abstract

Masculinity crisis which describes the negative social and psychological effects of hegemonic masculinity on individuals, appears in many fictional narratives, from movies to television series. This research aims to examine the representation of the masculinity crisis in Turkish comedy series using a qualitative content analysis method.The study analyzed 40 male characters from 20 selected series from both television and digital platforms. The research questions focused on the social roles the characters were built upon, the themes used to frame the masculinity crisis, and the differences in representation between television and digital platform narratives. The findings indicate that the characters are built on gender roles that can be classified as 'head of the family,' 'provider,' 'protector,' 'able to hide emotions,' and 'physically strong.' The themes leading to the masculinity crisis in these series can be categorized as self-confidence, career, social and romantic relationships, and cultural capital. In television series, male characters' inadequacies are often presented as traits that make them ridiculous. This creates a discourse that reinforces hegemonic masculinity and normalizes the problem. In contrast, digital platform series present the reasons for characters' failures as ordinary and acceptable situations that could happen to anyone. In conclusion, including the masculinity crisis in comedy series is important because it highlights the fragility of hegemonic masculinity by showing that a single, uniform definition of a man is not possible. Male characters in television series risks overshadowing the seriousness of the problem, while characters of digital platforms, demonstrate the erosion of the patriarchal order.

Keywords

• Masculinity crisis
• hegemonic masculinity
• series
• local series
• comedy

Kaynakça

1. Anderson, E. (2009). Inclusive masculinity: The changing nature of masculinities. Routledge. Avrupa Yakası. (2022). https://www.youtube.com/watch?v=l0jeOFyJjys Erişim: Ekim 12, 2025.
2. Aydoğan, D. (2020). Hegemonik erkeklik krizi ve yeni Türk Sineması’nda erkeklik halleri. Erciyes İletişim Dergisi, 7(1), 1–24. https://doi.org/10.17680/erciyesiletisim.543218
3. Becerikli, R., & Kalaman, S. (2019). Acı Aşk filminin “erkeklik krizi” bağlamında incelenmesi. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 31, 512–536. https://doi.org/10.31123/akil.529913
4. Butler, J. (2005). Cinsiyet Belası: Feminizm ve kimliğin altüst edilmesi. Ayrıntı Yayınları
5. Çakmak, F. (2025). Modern erkeklik krizi: Incel ideolojisi, temelleri ve eleştirisi. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 25(1), 71–96. https://doi.org/10.33415/daad.1593060
6. Connell, R. W. (2019). Toplumsal cinsiyet ve iktidar. Ayrıntı Yayınları Cuklanz, L. M. (2013). Mass media representation gendered violence. içinde C. Carter, L. Steiner, & L. Mclaughlin (Eds.), The Routledge Companion to Media & Gender (ss. 32–41). Routledge.
7. Edwards, T. (2013). Lone wolves: Masculinity, cinema, and the man alone. İçinde Carter Cynthia, Steiner Linda, & Mclaughlin Lisa (Eds.), The Routledge Companion to Media & Gender (ss. 42–50). Routledge.
8. Ertan, E. (2007). Kült filmler 1. Sinema Merkez Dergisi.

9. Exxen. (2022). https://www.youtube.com/watch?v=KMlTNlvkFkM Erişim: Eylül 8, 2025.
10. Fazlıoğlu, F. N. (2019). Lütfi Ö. Akad’ın göç üçlemesi: Yaklaşan erkeklik krizi ve kadınların yükselişi. TRT Akademi, 4(7), 42–61.
11. Gain TV. (2025). https://www.gain.tv/watch/EFQ3X5f4 Erişim: Ekim 24, 2025.
12. Gedik, E. (2018). Homososyal birliktelik örneği olarak mahalleyi korumak: Sıfır Bir dizisinde erkeklik halleri. Fe Dergi, 10(2), 59–70.
13. Horrocks, R. (1994). Masculinity in crisis: Myths, fantasies and realities. Palgrave Macmillan
14. Horzum, Ş. (2018). Erkek ve erkeklik çalışmaları: Sorunsaldan kuramsala. Amasya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2(4), 75–101.
15. Kanal D Arşiv. (2025). https://www.youtube.com/watch?v=R73KTJKLMKg Erişim: Kasım 3, 2025.
16. Kara, O. (2021). Hegemonik erkeklik iktidarının heryerdeliği: Kelebekler ve Bizi Hatırla. Moment Dergi, 8(1), 188–204. https://doi.org/10.17572/mj2021.1.188204
17. Koçer, Z., & Ulucan, E. (2021). Gemide filminde ataerki ve krizdeki erkeklik anlatıları. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, 14(33), 203–218. https://doi.org/10.12981/mahder.865301
18. Malin, B. J. (2013). Policing the crisis of masculinity: Media and masculinity at the dawn of the new century. içinde C. Carter, L. Steiner, & L. Mclaughlin (Eds.), The Routledge Companion to Media & Gender (ss. 610–619). Routledge.
19. Mutluer, N. (2009). Erkekliğin sınırlarını anlamaya kendimizden başlamak. Varlık Dergisi, 1221, 14–17.
20. Netflix. (2025). https://www.netflix.com/title/81642156 Erişim: Ekim 18, 2025. Oktan, A. (2008). Türk sinemasında hegemonik erkeklikten erkeklik krizine: Yazı-Tura ve erkeklik bunalımının sınırları. Selçuk İletişim, 5(2), 152–166.
21. Preiser, R., García, M. M., Hill, L., & Klein, L. (2022). Qualitative content analysis. İçinde Reinette Biggs, Alta de Vos, Rika Preiser, Hayley Clements, Kristine Maciejewski, & Maja Schlüter (Eds.), The Routledge Handbook of Research Methods for Social-Ecological Systems (ss. 270–281). Routledge
22. Robinson, S., White, A., & Anderson, E. (2017). Privileging the bromance: A critical appraisal of romantic and bromantic relationships. Men and Masculinities, 22(5), 850–871. https://doi.org/10.1177/1097184X17730386
23. Sarı, M. (2020). Bahtinyen karnavalesk bağlamında kült film kavramı. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 33, 230–250. https://doi.org/10.31123/akil.695816
24. Sayıcı, F., & Kaya, S. (2023). Sinemada toksik erkeklik: İki Aşığın Ölümü / The Killing of Two Lovers” (2020) filmi örneği. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 4(2), 447–464. https://doi.org/10.38155/ksbd.1095490
25. Sıdıka.(2021). https://www.youtube.com/watch?v=JP_JtDyJI1M) Erişim: Ekim 6, 2025.
26. Sığın, A. (2025). Kapsayıcı erkeklik: Erkekliklerin anlaşılmasında dönüşen kültürel anlamlar, söylemler, tutumlar ve teorinin Türk kültürü açısından incelenmesi. Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi, 8(1), 24–70. 10.33708/ktc.1604073
27. Yılmaz, E., & Zinderen, İ. E. (2023). Türk sinemasında erkekliğin dönüşümü ve erkeklik krizine ilişkin bir analiz. Etkileşim, 11, 144–174. https://doi.org/10.32739/etkilesim.2023.6.11.193
28. Yüksel, E. (2013). Babalar ve oğullar: 2000’ler Türkiye sinemasında erkeklik krizi. Sinecine: Sinema Araştırmaları Dergisi, 4(2), 41–67.