Ayazmapınarı Tabiat Parkı’nın (Bayramiç, Çanakkale) Rekreasyonel Potansiyelinin Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma

Öz

Rekreasyonel etkinlikler, sağlıklı bir yaşam sürdürebilmeleri açısından tüm insanlar için bir gerekliliktir. Açık ve yeşil alanlar rekreatif faaliyetler açısından son derece önemlidir.  Ancak kent içinde, nüfusa paralel olarak artış göstermeyen veya doğal ve kültürel nitelikler açısından beklenen düzeyde olmayan bu alanlar, bireylerin kent yakın çevresindeki doğal – yarı doğal alanları tercih etme oranını artırmaktadır. Dolayısıyla, çeşitli özgün peyzaj özellikleri nedeniyle çeşitli kategorilerle koruma altına alınmış kent yakın çevresindeki orman alanları, rekreasyonel amaçlı kullanımlar açısından ayrıca önem kazanmaktadır.

Korunan alanların rekreatif potansiyelini belirleme çalışmaları uzun yıllardır literatürde yer almaktadır. Bu çalışmalarda amaç; alanın rekreasyonel potansiyelinin nesnel ve bilimsel verilerle belirlenmesi ve mekânsal planlamalara bir temel oluşturmasıdır.

Bu çalışmada; Çanakkale ili Bayramiç İlçesine bağlı Ayazmapınarı Tabiat Parkı’nın rekreasyon potansiyelinin Gülez metodu çerçevesinde saptanması amaçlanmıştır. Elde edilen bulgular ve yapılan değerlendirmeler sonucunda alanın rekreasyon potansiyeli; %69 sayısal değeriyle “yüksek” olarak belirlenmiştir. Ayrıca bu potansiyelin artırılabilmesi için planlama ve tasarım ölçeğinde çeşitli öneriler getirilmiştir.  

Anahtar Kelimeler

• Rekreasyon potansiyeli,Korunan alan,Tabiat Parkı,Gülez Metodu,Ayazmapınarı Tabiat Parkı

Kaynakça

1. Akten, M., 2003, Isparta İlindeki Bazı Rekreasyon Alanlarının Mevcut Potansiyellerinin Belirlenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 2:115-132.
2. Anonim, 2001, Ayazma Orman İçi Dinlenme Plan Raporu, Orman Bakanlığı Milli Parklar ve Av-Yaban Hayatı Genel Müdürlüğü, Ankara.
3. Anonim 2019a, Resmi Gazete, http://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/18132.pdf , Erişim tarihi 18.02.2019
4. Anonim 2019b, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü WEB Sayfası http://www.milliparklar.gov.tr/korunan-alanlar/tabiat-parklari , Erişim tarihi 18.02.2019.
5. Anonim 2019c, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü WEB Sayfası, http://ayazmapinari.tabiat.gov.tr/, Erişim tarihi 18.02.2019
6. Anonim, 2019d, Uluslararası Doğa Koruma Birliği WEB Sayfası, https://www.iucn.org/about/iucn-brief-history, Erişim tarihi 02.03.2019
7. Birinci, S., Zaman, M., Bulut, İ., 2016, Limni Gölü Tabiat Parkının (Gümüşhane) Rekreasyon Potansiyeli. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9 (46) : 285-294.
8. Bölük, E., 2016, Erinç İklim Sınıflandırmasına Göre Türkiye İklimi, Meteoroloji Genel Müdürlüğü WEB sayfası, https://www.mgm.gov.tr/FILES/iklim/iklim_siniflandirmalari/erinc.pdf, erişim tarihi 12.04.2019.

9. Cürebal, İ, Efe R., Sönmez S., Soykan A., 2012 Kazdağları Ekosistemi ve Ekolojisi. Kazdağları Ulusal Çalıştayı. Bildiriler Kitabı, 2-3 Haziran 2012, Güre-Edremit-Balıkesir.
10. Çetin, M. ve Şevik, H., 2016, Evaluating the Recreation Potential of Ilgaz Mountain National Park in Turkey. Environmental Monitoring Assessment, 188(52) https://doi.org/10.1007/s10661-015-5064-7 .
11. Diktaş Bulut, N., 2018, An approach to determining forest areas with recreational potential: The case of forest areas around main transportation roads in the Maçka Region of Trabzon, Turkey, Journal of Sustainable Forestry, 37:3, 286-301, DOI: 10.1080/10549811.2017.1406374
12. Dudek, T., 2017, Recreational Potential as an Indicator of Accessibility Control in Protected Mountain Forest Areas. Journal of Mountain Science 14 (7) : 1419-1427. DOI: 10.1007/s11629-016-4018-z.
13. Dudley, N. (Editor) (2008). Guidelines for Applying Protected Area Management Categories. Gland, Switzerland: IUCN. x + 86 pp.
14. Fleishman, L. and Feitelson, E., 2009, An Application of the Recreation Level of Service Approach to Forests in Israel. Landscape and Urban Planning, 89 (3-4): 86–97.
15. Gül, T., 2014, “Rekreasyon Olgusuna Genel Yaklaşım”, Rekreasyona Giriş, Ed. Yaylı, A., Detay Yayıncılık, 202 s. Ankara.
16. Gülez, S., 1990, Orman İçi Rekreasyon Potansiyelinin Saptanması İçin Geliştirilen Bir Değerlendirme Yöntemi, İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 40:2, 132-140.
17. Kaptan Ayhan Ç., Karakaya N., Kırıt N., Özdemir E., Yanmaz K., 2018, The Concept of Carrying Capacity in Terms of Sustainable Use Policies: A Case Study of Bayramiç Ayazmapınarı Natural Park (Çanakkale, Turkey), Journal of Scientific Perspectives, 3: 135-150.
18. Kliskey, A.D., 2000, Recreation Terrain Suitability Mapping: A Spatially Explicit Methodology for Determining Recreation Potential for Resource Use Assessment. Landscape and Urban Planning 52 (1): 33-43.
19. Koç, T., 2008, Bayramiç Barajı Havzası (Evciler, Çanakkale) Potansiyeli ve Olası Sorunları. Bayramiç Değerleri Sempozyumu. Bildiriler Kitabı : 1-28. 29 Ağustos 2008, Bayramiç- Çanakkale.
20. Kuss Fred R., Graefe Alan R. 1985, Effects of Recreation Trampling on Natural Area Vegetation, Journal of Leisure Research, 17 (3): 165-183.
21. Özkan, B., 2001, Kentsel Rekreasyon Alan Planlaması, Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Peyzaj Mimarlığı Bölümü, 79 s. İzmir.
22. Paracchini, M. L., Zulian G., Kopperoinen, L., Maes, J., Schägner, J.P., Termansen, M., Zandersen, M., Perez-Soba, M., Scholefield, P.A., Bidoglio, G., 2014, Mapping Cultural Ecosystem Services: A Framework to Assess the Potential for Outdoor Recreation Across the EU. Ecological Indicators, 45 : 371–385.
23. Sensoy, S., Demircan, M., Ulupınar, Y., Balta, İ., 2008, Türkiye İklimi, Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü, https://www.mgm.gov.tr/FILES/genel/makale/13_turkiye_iklimi.pdf, Erişim tarihi 15.02.2019.
24. Veal, A. J. (1992) Definitions of leisure and recreation. Australian Journal of Leisure and Recreation, 2(4), 44-48, 52, http://funlibre.org/biblioteca2/docs_digitales/investigacion/definiciones_ocio_y_recreacion.pdf , Erişim tarihi 01.04.2019