MUTLULUK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

Yıl 2026, Cilt: 24 Sayı: 59, 463 - 484, 24.01.2026

Saliha Günay , Hasan Azazi

https://doi.org/10.35408/comuybd.1765448

Öz

Bu çalışmada, ekonomik büyüme ve Okun’un iktisadi hoşnutsuzluk endeksi arasındaki ilişkinin Türkiye ekonomisi için teorik ve ampirik olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Ampirik analizler için Türkiye’de 1980-2023 yılları arası veriler kullanılmaktadır. Zaman serisi modellemesi yapılarak Eviews 10 programıyla analiz edilmektedir. Değişkenler arasındaki eşbütünleşme ilişkisini gözlemleyebilmek için Sınır testi yapılmaktadır. Uzun ve kısa dönem ilişkisini ise Gecikmesi Dağıtılmış Otoregresif Model (ARDL) analizi uygulanmaktadır. Toda - Yamamoto Nedensellik analizi ise değişkenlerin nedensellik ilişkisini tespit etmektedir.

Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre ekonomik büyüme ile Okun’un iktisadi hoşnutsuzluk endeksi arasında eşbütünleşme ilişkisinin olduğu fakat Okun’un iktisadi hoşnutsuzluk endeksiyle ekonomik büyüme arasında eşbütünleşme ilişkisinin olmadığı saptanmıştır. ARDL modeli ile bulunan sonuçlar ekonomik büyüme ile Okun’un iktisadi hoşnutsuzluk endeksi üzerinde uzun dönemde anlamlı ve negatif yönlü bir etkisi olduğunu göstermiştir. Kısa dönemli ilişkinin hata düzeltme modeli sonuçlarına göre ekonomik büyümenin Okun’un iktisadi hoşnutsuzluk endeksine ve Okun’un iktisadi hoşnutsuzluk endeksinin ekonomik büyümeye etkisi anlamlı ve negatif yönlüdür. Ekonomik büyümeden Okun’un iktisadi hoşnutsuzluk endeksine doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisinin olduğu nedensellik analizi sonuçlarına göre tespit edilmiştir. Ekonomik büyümede gerçekleşecek herhangi bir etki Okun’un iktisadi hoşnutsuzluk endeksini etkileyecektir.

Anahtar Kelimeler

Mutsuzluk endeksi , İktisadi hoşnutsuzluk endeksi , ekonomik büyüme

THE RELATIONSHIP BETWEEN HAPPINESS AND ECONOMIC GROWTH: THE CASE OF TÜRKİYE

Öz

This study aims to examine the relationship between economic growth and Okun's economic discontent index theoretically and empirically for the Turkish economy. For empirical analyses, data between 1980 and 2023 in Turkey are used. Time series modeling is done and analyzed with the Eviews 10 program. Bounds test is performed to observe the cointegration relationship between variables. Distributed Lag Autoregressive Model (ARDL) analysis is applied to the long and short term relationship. Toda - Yamamoto Causality analysis determines the causality relationship of variables.

According to the results obtained from the study, it was determined that there is a cointegration relationship between economic growth and Okun's economic discontent index, but there is no cointegration relationship between Okun's economic discontent index and economic growth. The results found with the ARDL model show that there is a significant and negative effect on economic growth and Okun's economic discontent index in the long run. According to the error correction model results of the short-term relationship, the effect of economic growth on Okun's economic discontent index and the effect of Okun's economic discontent index on economic growth are significant and negative. According to the causality analysis results, it has been determined that there is a one-way causality relationship from economic growth to Okun's economic discontent index. Any impact on economic growth will affect Okun’s index of economic discontent.

Anahtar Kelimeler

Unhappiness index , Economic discontent Index , economic growth

Kaynakça

• Akpınar, R., Taşçı K., ve Özsan M.E. (2013). “Hoşnutsuzluk endeksine göre Türkiye’de bölgesel farklılık”. Uluslararası Avrasya Sosyal Bilimler Dergisi Yıl 4, Sayı 10
• Baydemir, T. (2023). Türkiye’de Kadın İstihdamı ve İktisadi Büyüme İlişkisi. Yüksek Lisans Tezi. Onyedi Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bandırma.
• Beşkaya, A. (2013). “Political economy of economic discomfort: a time series analysis of Turkey”, 1980-2010, Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(1), 1-14.
• Cohen, I.K., Ferretti, F., and McIntosh, B. (2014). “Decomposing the misery index: A dynamic approach”. Cogent Economics & Finance, vol. 2, issue 1, 1-8.
• Çağlayan Akay E., ve Oskonbaeva Z. (2020). İktisadi Büyüme ve Sefalet Endeksi Arasındaki İlişki: Geçiş Ülkeleri Örneği, International Conference On Eurasian Economıes
• Çoban, B., ve Emin Benli, H. (2022). “Ekonomik performans endeksleri ve uluslararası ticaret arasındaki ilişki: karşılaştırmalı bir analiz”. Econharran Harran Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(2): 1-16
• Ertrük, A. (2021). Ülkeler Arası Doğrudan Yabancı Yatırım Girişleri Arasındaki Nedensellik Analizi: Kırılgan Beşli Örneği. Yüksek Lisans Tezi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Burdur.
• International Monetary Fund, (t.y.). Erişim tarihi: 20.05.2025 https://www.imf.org/en/publications/weo/weo-database/2025/april/select-subjects?c=186
• Işık, M. ve Öztürk, Ç. Ö. (2018). “İktisadi hoşnutsuzluk endeksi makroekonomik performansın ölçülmesinde başarılı bir gösterge midir?: Türkiye ve BRICS ülkeleri üzerine bir değerlendirme”. Uluslararası Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 4(4).
• Lök, S. (2022). Zaman Serisi Analizi ile Deprem Tahmini. Yüksek Lisans Tezi. Fırat Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Elazığ.
• Özer, M.O. (2019). Gelişmekte Olan Ülkelerde İktisadi Hoşnutsuzluk Endeksi İle Cari Açık Arasındaki İlişki. Doktora Tezi. İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
• Oğhan, S. (2010). Zaman Serisi Analiz Yöntemlerinin Karşılaştırılması. Yüksek Lisans Tezi. Ege Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
• Robert J.B. (1999). Reagan vs. Clinton: who’s the economic champ? Economic Viewpoint. Erişim Tarihi: 17.03.2024, https://scholar.harvard.edu/files/barro/files/99_0222_reaganclinton_bw.pdf
• Ünal, E. (2019). Türkiye’de Ekonomik Büyüme İşsizlik ve Enflasyon İlişkisi Üzerine Bir Analiz. Yüksek Lisans Tezi. Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Isparta.
• Varlıklı, M. (2023). Türkiye’de Turizm ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: 2000 Yılı Sonrası İçin Bir Analiz. Yüksek Lisans Tezi. Onyedi Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bandırma.