Araştırma Makalesi

Kişilik Özelliklerinin Kariyer Değerleri Üzerindeki Etkisi: Z Kuşağı Üzerine Bir Araştırma

Cilt: 24 Sayı: 61 31 Temmuz 2026
PDF İndir
TR EN

Kişilik Özelliklerinin Kariyer Değerleri Üzerindeki Etkisi: Z Kuşağı Üzerine Bir Araştırma

Öz

Bu araştırma, Z kuşağı bireylerinin kişilik özelliklerinin kariyer değerleri üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Literatürde “dijital yerliler, .com çocuklar, net kuşağı, daima çevrimiçi” gibi farklı isimlerle anılan Z kuşağı, tamamen teknolojik bir dünyanın içine doğan ve teknolojik gelişmelerin yoğun yaşandığı bir dönemde yetişmiş olmaları nedeniyle önceki kuşaklardan farklı kişilik özellikleri göstermektedir. Bu farklılık aynı zamanda onların hayat serüvenlerindeki kariyer değerlerine yönelik duygularını, düşüncelerini ve hedeflerini şekillendirmektedir. Dolayısıyla, onların kişilik yapıları ile kariyer yönelimleri arasındaki ilişkinin anlaşılması hem akademik alanda hem de uygulamada önemli katkılar sağlayabilir. Türkiye bağlamında Z kuşağının kariyer değerleri üzerine yapılan çalışmaların sınırlı olması bu araştırmayı özgün kılmaktadır. Ayrıca çalışma, Beş Faktör Kişilik Kuramı ile Schein’ın Kariyer Değerleri yaklaşımını birlikte ele alarak literatüre teorik katkı sağlamaktadır. Çalışmanın örneklemini, Kayseri’deki üniversitelerde öğrenim gören 487 Z kuşağı öğrencisi oluşturmaktadır. Veriler, Soto ve John (2017) tarafından geliştirilen kısaltılmış Beş Faktör Kişilik Özellikleri Ölçeği ile Schein’ın (1990) Kariyer Değerleri Ölçeği kullanılarak anket yöntemiyle toplanmış ve SPSS yazılımı aracılığıyla analiz edilmiştir. Analizlerde geçerlilik ve güvenilirlik testleri, normallik incelemesi, tanımlayıcı istatistikler, korelasyon ve regresyon yöntemleri uygulanmıştır. Araştırma bulguları, kişilik özellikleri ve kariyer değerleri arasında pozitif ve anlamlı ilişkiler bulunduğunu ortaya koymuştur. Katılımcılar, kişilik boyutlarında en yüksek ortalamayı deneyime açıklık, en düşük ortalamayı ise duygusal denge boyutunda almıştır. Kariyer değerleri açısından ise en yüksek ortalama saf meydan okuma, en düşük ortalama ise girişimcilik boyutunda bulunmuştur. Bu sonuçlar, Z kuşağı bireylerinin kişilik özelliklerinin kariyer yönelimlerini anlamada belirleyici olduğunu göstermektedir. Ayrıca bireylerin, kendi kişilik özellikleri ve kariyer değerlerini tanımalarının daha bilinçli ve tutarlı kariyer seçimleri yapmalarına katkı sağlayabileceği vurgulanmaktadır. Çalışmanın yalnızca bir şehirdeki üniversite öğrencileriyle sınırlı olması, bulguların genellenebilirliği açısından bir kısıt oluşturmaktadır. Bu nedenle, ileride yapılacak araştırmalarda farklı illerden daha geniş örneklemlerle çalışılması, ayrıca nitel yöntemlerin de kullanılarak daha derinlemesine analizlerin gerçekleştirilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Destekleyen kurum yok.

Etik Beyan

“Bu çalışma Araştırma ve Yayın Etiğine uygun olarak hazırlanmıştır.”

Kaynakça

  1. Adıgüzel, O. (2009). Schein’ın kariyer çapaları perspektifinde Süleyman Demirel Üniversitesi İİBF öğrencilerinin kariyer değerlerine ilişkin bir araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14(2), 277–292.
  2. Adıgüzel, O., Batur, H. Z., & Ekşili, N. (2014). Kuşakların değişen yüzü ve Y kuşağı ile ortaya çıkan yeni çalışma tarzı: Mobil yakalılar. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (19), 165-182.
  3. Akıncı, Z., Güven, M., & Demirel, O. N. (2015). Öğrencilerin A ve B tipi kişilik yapısı ile psikoşiddet (mobbing) ve depresyon arasındaki ilişki üzerine bir araştırma. Finans Politik ve Ekonomik Yorumlar, (604), 55-74.
  4. Aka, B. (2017). Kamu ve özel sektörde çalışan yöneticilerin kuşak farklılıkları ve örgütsel bağlılık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi: İzmir ilinde bir araştırma (Doktora tezi, İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi).
  5. Akyıldız, H. (2006). Freud'çu, liberal ve Marksist Kişilik Kuramlarının Türevi Olarak Toplum, İktisat Ve Siyaset Teorileri. Akdeniz İİBF Dergisi, 3(11), 1-23.
  6. Aliyev, P. (2008). Beş faktörlü kişilik özellikleri ve cinsiyet rollerinin üniversite alan seçimi ile ilişkisinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi, İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü).
  7. Allemand, M., & Flückiger, C. (2017). Changing personality traits: Some considerations from psychotherapy process-outcome research for intervention efforts on intentional personality change. Journal of Psychotherapy Integration, 27(4), 476-494. https://doi.org/10.1037/int0000094
  8. Anderson, M., & Jiang, J. (2018). Teens, social media & technology 2018. Pew research center, 31(2018), 1673-1689.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Örgütsel Davranış

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

12 Eylül 2025

Kabul Tarihi

24 Nisan 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 24 Sayı: 61

Kaynak Göster

APA
Bayram, M., & Biçkes, D. M. (2026). Kişilik Özelliklerinin Kariyer Değerleri Üzerindeki Etkisi: Z Kuşağı Üzerine Bir Araştırma. Yönetim Bilimleri Dergisi, 24(61), 1294-1322. https://doi.org/10.35408/comuybd.1782982
AMA
1.Bayram M, Biçkes DM. Kişilik Özelliklerinin Kariyer Değerleri Üzerindeki Etkisi: Z Kuşağı Üzerine Bir Araştırma. Yönetim Bilimleri Dergisi. 2026;24(61):1294-1322. doi:10.35408/comuybd.1782982
Chicago
Bayram, Mustafa, ve Durdu Mehmet Biçkes. 2026. “Kişilik Özelliklerinin Kariyer Değerleri Üzerindeki Etkisi: Z Kuşağı Üzerine Bir Araştırma”. Yönetim Bilimleri Dergisi 24 (61): 1294-1322. https://doi.org/10.35408/comuybd.1782982.
EndNote
Bayram M, Biçkes DM (01 Temmuz 2026) Kişilik Özelliklerinin Kariyer Değerleri Üzerindeki Etkisi: Z Kuşağı Üzerine Bir Araştırma. Yönetim Bilimleri Dergisi 24 61 1294–1322.
IEEE
[1]M. Bayram ve D. M. Biçkes, “Kişilik Özelliklerinin Kariyer Değerleri Üzerindeki Etkisi: Z Kuşağı Üzerine Bir Araştırma”, Yönetim Bilimleri Dergisi, c. 24, sy 61, ss. 1294–1322, Tem. 2026, doi: 10.35408/comuybd.1782982.
ISNAD
Bayram, Mustafa - Biçkes, Durdu Mehmet. “Kişilik Özelliklerinin Kariyer Değerleri Üzerindeki Etkisi: Z Kuşağı Üzerine Bir Araştırma”. Yönetim Bilimleri Dergisi 24/61 (01 Temmuz 2026): 1294-1322. https://doi.org/10.35408/comuybd.1782982.
JAMA
1.Bayram M, Biçkes DM. Kişilik Özelliklerinin Kariyer Değerleri Üzerindeki Etkisi: Z Kuşağı Üzerine Bir Araştırma. Yönetim Bilimleri Dergisi. 2026;24:1294–1322.
MLA
Bayram, Mustafa, ve Durdu Mehmet Biçkes. “Kişilik Özelliklerinin Kariyer Değerleri Üzerindeki Etkisi: Z Kuşağı Üzerine Bir Araştırma”. Yönetim Bilimleri Dergisi, c. 24, sy 61, Temmuz 2026, ss. 1294-22, doi:10.35408/comuybd.1782982.
Vancouver
1.Mustafa Bayram, Durdu Mehmet Biçkes. Kişilik Özelliklerinin Kariyer Değerleri Üzerindeki Etkisi: Z Kuşağı Üzerine Bir Araştırma. Yönetim Bilimleri Dergisi. 01 Temmuz 2026;24(61):1294-322. doi:10.35408/comuybd.1782982

 

Sayın Araştırmacı;

Dergimize gelen yoğun talep nedeniyle halihazırda yaklaşık 100 makalenin süreçleri devam etmektedir. Bu makalelerin süreçleri nihayete erdirildikten sonra dergimiz yeni makale alımına başlayacaktır.

Dergimize göndereceğiniz çalışmalar linkte yer alan taslak dikkate alınarak hazırlanmalıdır. Çalışmanızı aktaracağınız taslak dergi yazım kurallarına göre düzenlenmiştir. Bu yüzden biçimlendirmeyi ve ana başlıkları değiştirmeden çalışmanızı bu taslağa aktarmanız gerekmektedir.

Türkçe Makale Şablonu için tıklayınız...

İngilizce Makale Şablonu için tıklayınız...

Ücret politikası için tıklayınız..

Saygılarımızla,