ASSESSMENT OF TURKISH AIRLINES' SUSTAINABILITY PERFORMANCE USING THE TBL-BASED ENTROPY-COCOSO APPROACH

Öz

This study aims to evaluate Turkish Airlines' (THY) sustainability performance for the 2021-2024 period using the Entropy-based CoCoSo method. Sustainability criteria were selected to cover economic, environmental, and social dimensions in line with the Triple Bottom Line (TBL) approach. Criterion weights were determined using the Entropy method, and the four-year performance was analysed comparatively using the CoCoSo method. The findings reveal that THY's sustainability performance showed a steady increase in the post-pandemic period. While 2021 was a year of weak performance due to the ongoing effects of COVID-19, 2022 and 2023 saw a significant rise as a result of economic recovery, energy efficiency measures and improvements in social sustainability indicators. The year 2024 reached the highest performance of the analysed periods, demonstrating that the company has achieved a level of corporate maturity in its sustainability strategies. The results of the study are consistent with findings in the literature regarding THY's increasingly strong position in the areas of environmental awareness, social responsibility, and economic resilience. In this respect, the study makes an important methodological contribution to the analysis of sustainability performance in the aviation sector using multi-criteria decision-making techniques.

Anahtar Kelimeler

• Turkish Airlines
• sustainability
• performance
• MCDM
• Service Marketing

TBL TEMELLİ ENTROPİ-COCOSO YAKLAŞIMIYLA TÜRK HAVA YOLLARI’NIN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK PERFORMANSININ DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Bu çalışma, Türk Hava Yolları’nın (THY) sürdürülebilirlik performansını 2021–2024 dönemi kapsamında Entropi temelli CoCoSo yöntemiyle değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Sürdürülebilirlik kriterleri, Üçlü Sorumluluk Yaklaşımı (TBL) doğrultusunda ekonomik, çevresel ve sosyal boyutları kapsayacak şekilde seçilmiştir. Kriter ağırlıkları Entropi yöntemi ile belirlenmiş ve dört yıllık performans CoCoSo yöntemiyle karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, THY’nin sürdürülebilirlik performansının pandemi sonrası dönemde istikrarlı bir artış gösterdiğini ortaya koymaktadır. 2021 yılı COVID-19 etkilerinin sürdüğü zayıf performans yılı olurken, 2022 ve 2023 yıllarında ekonomik toparlanma, enerji verimliliği uygulamaları ve sosyal sürdürülebilirlik göstergelerindeki iyileşmeler sonucunda önemli bir yükseliş gözlenmiştir. 2024 yılı ise analiz edilen dönemlerin en yüksek performansına ulaşarak şirketin sürdürülebilirlik stratejilerinde kurumsal bir olgunluk seviyesine eriştiğini göstermiştir. Çalışmanın sonuçları, literatürde THY’nin çevresel duyarlılık, sosyal sorumluluk ve ekonomik dayanıklılık alanlarında giderek güçlenen konumuna ilişkin bulgularla tutarlılık göstermektedir. Bu yönüyle çalışma, havacılık sektöründe sürdürülebilirlik performansının çok kriterli karar verme teknikleriyle analiz edilmesine yönelik önemli bir metodolojik katkı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Türk Hava Yolları
• Sürdürülebilirlik
• Performans
• ÇKKV
• Hizmet Pazarlaması

Kaynakça

1. Akduman, G., ve Karahan, G. (2025). Türkiye’de Havayolu Şirketlerinin Sürdürülebilirlik Stratejileri: Web Sitesi İçeriklerinin Karşılaştırmalı Analizi. International Journal of Arts and Social Studies, 8(14), 35-48.
2. Alpay, E. E., ve Varıcı, İ. (2022). Üçlü Sorumluluk Açıklamalarının Kazanç Yönetimi Uygulamaları Üzerinde Kısıtlayıcı Rolü Var Mıdır?. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, (37), 187-204.
3. Atalay, K. D., Atalay, B., ve Isin, F. B. (2019). FIPIA with information entropy: A new hybrid method to assess airline service quality. Journal of Air Transport Management, 76, 67-77. https://doi.org/10.1016/j.jairtraman.2019.02.004
4. Borjalilu, N., Sazvar, Z., ve Nayeri, S. (2021). An integrated method for airline company supplier selection based on the entropy and vikor methods: a real case study. International Journal of Aviation, Aeronautics, and Aerospace, 8(4), 1. https://doi.org/10.15394/ijaaa.2021.1626
5. Carnevale, J. B., ve Hatak, I. (2020). Employee adjustment and well-being in the era of COVID-19: Implications for human resource management. Journal of business research, 116, 183-187. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2020.05.037
6. Çatı, K., Eş, A., ve Özevin, O. (2017). Futbol Takimlarinin Finansal ve Sportif Etkinliklerinin Entropi ve Topsis Yöntemiyle Analiz Edilmesi: Avrupa’nin 5 Büyük Ligi ve Süper Lig Üzerine Bir Uygulama. Uluslararası yönetim iktisat ve işletme dergisi, 13(1), 199-222. https://doi.org/10.17130/ijmeb.20173126270
7. Deste, M., ve Şimşek, A. İ. (2019). Havayolu Şirketlerinin Lojistik Performanslarının Entropi Ve Topsis Yöntemleri Kullanılarak Karşılaştırılması. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 17(1), 395-411. https://doi.org/10.11611/yead.483926
8. Durak, M. Ş. (2025). Stratejik teorinin ÇKKV ile entegrasyonu: Türkiye iç hat havayolu endüstrisinde rekabet stratejisi seçimine yönelik bir BWM–CoCoSo yaklaşımı. Business & Management Studies: An International Journal, 13(3), 1483. doi:10.15295/bmij.v13i3.2598

9. Elkington, J., ve Rowlands, I. H. (1999). Cannibals with forks: The triple bottom line of 21st century business. Alternatives Journal, 25(4), 42.
10. Erol, I., ve Ferrell Jr, W. G. (2009). Integrated approach for reorganizing purchasing: Theory and a case analysis on a Turkish company. Computers & Industrial Engineering, 56(4), 1192-1204. https://doi.org/10.1016/j.cie.2008.07.011
11. Ertuğrul, M., ve Özdarak, E. (2025). Measuring Airline Performance: An Integrated Balanced Scorecard-Based MEREC-CoCoSo Model. Sustainability, 17(13), 5826. https://doi.org/10.3390/su17135826
12. Gössling, S., Scott, D., ve Hall, C. M. (2020). Pandemics, tourism and global change: a rapid assessment of COVID-19. Journal of sustainable tourism, 29(1), 1-20. https://doi.org/10.1080/09669582.2020.1758708 Gray, R. (2002). The social accounting project and Accounting Organizations and Society Privileging engagement, imaginings, new accountings and pragmatism over critique?. Accounting, organizations and society, 27(7), 687-708. https://doi.org/10.1016/S0361-3682(00)00003-9
13. Gray, R., Kouhy, R., ve Lavers, S. (1995). Corporate social and environmental reporting: a review of the literature and a longitudinal study of UK disclosure. Accounting, auditing & accountability journal, 8(2), 47-77. https://doi.org/10.1108/09513579510146996
14. Gültekin, G., ve ÇARIKÇI, O. (2023). Entropi Temelli Topsıs Yöntemiyle İş Modeline Göre Havalimanı İşletmelerinin Finansal Performans Değerlendirmesi. Financial Analysis/Mali Cozum Dergisi, 33(178).
15. Herzig, C., ve Schaltegger, S. (2011). Corporate Sustainability Reporting. In: Godemann, J., Michelsen, G. (eds) Sustainability Communication. Springer, Dordrecht. https://doi.org/10.1007/978-94-007-1697-1_14
16. Hwang, C. L. ve Yoon, K. (1981). Multiple attributes decision making methods and applications. Berlin: Springer-Verlag.
17. International Air Transport Association (IATA). (2022). World Air Transport Statistics 2022. International Civil Aviation Organization (ICAO). (2021). Effects of novel coronavirus (COVID-19) on civil aviation: Economic impact analysis.
18. Işık, A. T., ve Adalı, E. A. (2017). The decision-making approach based on the combination of entropy and ROV methods for the apple selection problem. European Journal of Interdisciplinary Studies, 3(3), 80-86.
19. İnce, F., Şahin, İ. E., ve Akbiyik, T. (2025). Uncovering non-substitutable value-for-money drivers in Skytrax top airlines: a MEREC-CoCoSo-NCA benchmarking framework. DECISION, 1-20. https://doi.org/10.1007/s40622-025-00449-9
20. Jenkins, H., ve Yakovleva, N. (2006). Corporate social responsibility in the mining industry: Exploring trends in social and environmental disclosure. Journal of cleaner production, 14(3-4), 271-284. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2004.10.004
21. Karaatlı, M. (2016). Entropi-Gri İlişkisel Analiz Yöntemleri ile Bütünleşik Bir Yaklaşım: Turizm Sektöründe Uygulama. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 21(1), 63-77.
22. Kasa, H., Göçmen, F. D., ve Sümer, S. (2025). Türk Hava Yolları Örneklemi İle Havacılık Sektöründe Sürdürülebilirliğin Önemi. Kırıkkale University Journal of Social Sciences, 15(1).
23. Le Quéré, C., Jackson, R. B., Jones, M. W., Smith, A. J., Abernethy, S., Andrew, R. M., ... ve Peters, G. P. (2020). Temporary reduction in daily global CO2 emissions during the COVID-19 forced confinement. Nature climate change, 10(7), 647-653. https://doi.org/10.1038/s41558-020-0797-x
24. Nicola, M., Alsafi, Z., Sohrabi, C., Kerwan, A., Al-Jabir, A., Iosifidis, C., ... ve Agha, R. (2020). The socio-economic implications of the coronavirus pandemic (COVID-19): A review. International journal of surgery, 78, 185-193. https://doi.org/10.1016/j.ijsu.2020.04.018
25. OECD. (2020). Corporate governance and the COVID-19 crisis.
26. Orçun, Ç. (2019). Enerji sektöründe WASPAS yöntemiyle performans analizi. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19(2), 439-453. https://doi.org/10.11616/basbed.v19i47045.537839
27. Özaydın, G., ve Karakul, A. K. (2021). Entropi tabanlı MAUT, SAW ve EDAS yöntemleri ile finansal performans değerlendirmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 26(1), 13-29.
28. Rençber, İ. (2024). Türk Hava Yollarının Kurumsal Sürdürülebilirlik Performansının Entropi ve TOPSIS Yöntemleriyle İncelenmesi. Yönetim Bilimleri Dergisi, 22(52), 597-628. https://doi.org/10.35408/comuybd.1397485
29. Sarıgül, S. S., Ünlü, M., ve Yaşar, E. (2023). A new MCDM approach in evaluating airport service quality: MEREC-based MARCOS and CoCoSo methods. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 6(1), 90-108. https://doi.org/10.33712/mana.1250335
30. Sertgöz, B. B., Polat, A. S., ve Duran, Z. (2025). Covıd-19 Sonrası Havacılık Sektöründe Toparlanma Süreci: Türkiye’deki Havacılık İşletmeleri Üzerine Bir Değerlendirme. Ege Üniversitesi Ulaştırma Yönetimi Araştırmaları Dergisi, 2(1), 65-85. Sun, X., Wandelt, S., ve Zhang, A. (2020). How did COVID-19 impact air transportation? A first peek through the lens of complex networks. Journal of Air Transport Management, 89, 101928. https://doi.org/10.1016/j.jairtraman.2020.101928
31. Tanrıverdi, G., ve Eryaşar, M. (2022). Global airline alliances before and during the COVID-19 crisis: exploring the critical success factors through CRITIC-CoCoSo methods. Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 23(4), 177-203. https://doi.org/10.53443/anadoluibfd.1142910
32. Ulutaş, A., Karakuş, C. B. ve Topal, A. (2020). Location selection for logistics center with fuzzy SWARA and CoCoSo methods. Journal of Intelligent & Fuzzy Systems, 38(4), 4693-4709. https://doi.org/10.3233/JIFS-191400
33. Ünal, E. A. (2019). Bütünleşik Entropi ve Edas Yöntemleri Kullanılarak BİST Sigorta Şirketlerinin Performansının Ölçülmesi. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(4), 555-566. https://doi.org/10.29106/fesa.649946
34. Wang, Q., Wu, C., ve Sun, Y. (2015). Evaluating corporate social responsibility of airlines using entropy weight and grey relation analysis. Journal of Air Transport Management, 42, 55-62. https://doi.org/10.1016/j.jairtraman.2014.08.003
35. Wu, J., Sun, J., Liang, L., ve Zha, Y. (2011). Determination of weights for ultimate cross efficiency using Shannon entropy. Expert Systems with Applications, 38(5), 5162-5165. https://doi.org/10.1016/j.eswa.2010.10.046
36. Yalçınkaya, A., Durmaz, V., ve Adiller, L. (2011). Sürdürülebilir kalkınma ve kurumsal sürdürülebilirlik için yeni ölçümleme: Üçlü performans. In 9 th International Conference on Knowledge, Economy & Management Proceedings (pp. 3320-3332).
37. Yalvaç, G., & Atik, E. (2025). Havalimanı Sürdürülebilirliği Üzerine Akademik Çalışmaların Haritalanması: Bibliyometrik Bir Çözümleme. Journal of International Social Sciences Academic Researches/Uluslararası Sosyal Bilimler Akademik Araştırmalar Dergisi, 9(2). Doi:10.58201/utsobilder.1826824
38. Yazdani, M., Zarate, P., Zavadskas, E. K. ve Turskis, Z. (2019). A combined compromise solution (CoCoSo) method for multi-criteria decision-making problems. Management Decision, 57(9), 2501-2519. https://doi.org/10.1108/MD-05-2017-0458