Kamu İlkokullarında Yöneticilerin Sergiledikleri Kriz Yönetimi Beceri Düzeylerine İlişkin Öğretmen Görüşleri

Öz

Bu araştırma, kamu ilkokullarında yöneticilerin sergiledikleri kriz yönetimi becerilerinin ne düzeyde olduğunu ve yöneticiler tarafından sergilenen kriz yönetimi beceri düzeylerinin öğretmenlerin cinsiyetine ve kıdemine göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğini belirlemeyi amaçlamaktadır. Nicel yöntem kullanılarak yapılan araştırmanın evreni, Çanakkale ilindeki merkez ilçedeki kamu ilkokullarında görev yapmakta olan öğretmenlerden oluşmaktadır. Örneklemi ise, 2011-2012 eğitimöğretim yılında çalışma evreni üzerinden random yöntemiyle seçilen 404 öğretmen oluşturmaktadır. Veriler, Aksu ve Deveci (2009) tarafından geliştirilen İlköğretim Okulu Müdürlerinin Kriz Yönetimi Becerileri Ölçeği ile toplanmıştır. Araştırmada temel iki sonuç elde edilmiştir: 1) Kamu ilkokullarında çalışan yöneticilerin kriz yönetimi becerileri genelde ve tüm alt boyutlarda “orta düzeyde”dir. 2) İlkokul yöneticilerinin sergiledikleri kriz yönetimi beceri düzeylerine ilişkin öğretmenlerin görüşleri arasında, cinsiyet açısından anlamlı bir farklılık bulunmazken, kıdem değişkeni açısından anlamlı bir farklılık bulunmaktadır

Anahtar Kelimeler

• İlkokul, Yönetici, Kriz, Kriz Yönetimi, Beceri

-

Öz

This research aims to determine the levels of crisis management skills displayed by the managers in public primary schools and whether or not the levels of crisis management skills displayed by the managers differ significantly on the basis of gender and seniority of teachers. The population of the research- which was conducted using the quantitative method- was composed of the teachers working in the public primary schools located in the central district of Çanakkale province. The research sample, however, was composed of 404 teachers selected randomly from the population in the 2011-2012 academic year. The data were collected through the Scale of Primary School Principals’ Crisis Management Skills, which was developed by Aksu and Deveci (2009). Mainly two results were obtained in the research: 1) The public primary school managers were found to be at “moderate level” in terms of crisis management skills in general and in all sub-dimensions. 2) While there were no significant differences between teachers’ views of the levels of crisis management skills displayed by primary school managers in terms of gender, significant differences were found in terms of seniority

Anahtar Kelimeler

• Primary School, Manager, Crisis, Crisis Management, Skill

Kaynakça

1. Adıgüzel, Selminaz, ‘İlköğretim Okulu Müdürlerinin Deprem ile İlgili Kriz Yö- netimine İlişkin Yeterlikleri’, (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi, 2007).
2. Ağaoğlu, Esmahan, Şimşek, Yücel, Ceylan, Müyesser ve Kesim, Eren, ‘The Charac- teristics of Successful Turkish Principals: Three Cases’, Journal of New World Sciences Academy, Vol.7, No.2, 2012, s.812-822.
3. Aksoy, Hasan Hüseyin ve Aksoy, Naciye, ‘Okullarda Krize Müdahale Planlaması’, Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, Cilt.36, Sayı.1-2, 2003, s.36-49.
4. Aksu, Ali, ‘Kriz Yönetimi ve Vizyoner Liderlik’, Journal of Yaşar University, Cilt.4, Sayı.15, 2009, s.2435-2450.
5. Aksu, Ali ve Deveci, Sevinç, ‘İlköğretim Okulu Müdürlerinin Kriz Yönetimi Beceri- leri’, e-Journal of New World Sciences Academy, Vol.4, No.2, 2009, s. 448-464.
6. Atkinson, Anne J., ‘Resource Guide for Crisis Management in Virginia Schools’, (Basılmamış Doktora Tezi, Virginia Deparment of Education, 2002).
7. Aykaç, Burhan, ‘Kamu Yönetiminde Kriz ve Kriz Yönetimi’, Gazi Üniversitesi İkti- sadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Sayı.2, 2001, s.123-132.
8. Balcı, Ali, ‘Eğitim Yönetiminin Değişen Bağlamı ve Eğitim Yönetimi Programları- na Etkisi’, Eğitim ve Bilim Dergisi, Cilt.36, Sayı.162, 2011, s.196-208.

9. Can, Halil, Organizasyon ve Yönetim, (Ankara: Siyasal Kitabevi, 2005).
10. Cowie, Michael, Crawford, Megan ve Turan, Selahattin, ‘Principal Preparation in England, Scotland, and Turkey’, (Paper presented at the Annual Meeting of the American Educational Research Association, April 2007, San Francisco: CA).
11. Çelik, Kazım, ‘Eğitimde Acil Durum Yönetimi Model Önerisi ve Uygulanabilirliği Araştırması’, (Basılmamış Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi, 2004).
12. Çelik, Kazım, Okullarda Acil Durum Yönetimi, (Ankara: Anı Yayıncılık, 2007).
13. Çelikten, Mustafa. ‘Okul Yöneticilerinin Problem Çözme Becerileri, Kuram ve Uy- gulamada Eğitim Yönetimi, Yıl.7, Sayı.27, 2001, s.297-309.
14. Demirtaş, Hasan, ‘Kriz Yönetimi’, Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, Yıl.6, Sayı.23, 2000, s.353-373.
15. Doğan Kader, ‘Örgütsel Öğrenme ve Kriz Yönetimi Arasındaki İlişkilerin İncelen- mesi’, (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Kadir Has Üniversitesi, 2010).
16. Erçetin, Şefika Şule, Yönetimde Yeni Yaklaşımlar, (Ankara: Nobel Yayın Dağıtım Ltd., 2001).
17. Farrell, Elizabeth F., ‘Colleges’ Risk Managers Face a Rising Tide of Litigation’, The Chronicle of Higher Education, Vol.48, Iss.12, 2001, s.29-30.
18. Filiz, Erdinç, Türk Kamu Yönetiminde Kriz Yönetimi, (İstanbul: Alfa Akademi Ba- sım Yayım, 2007).
19. Fullan, Michael, Leading in a Culture of Change, (San Francisco: Jossey-Bass Pub., 2001).
20. Garcia, Hellio F., ‘Effective Leadership Response to Crisis’, Strategy & Leadership, Vol.34, Iss.1, 2006, s. 4-10.
21. Gundel, Stephan, ‘Towards a New Typology of Crises’, Journal of Contingencies and Crisis Management, Vol.13, No.3, 2005, s.106-115.
22. Hargreaves, Andy ve Goodson, Ivor, ‘Educational Change Over Time? The Susta- inability or Nonsustainability of Three Decades of Secondary School Change and Continuity’, Educational Administration Quarterly, Vol.42, No.1, 2006, s. 3-41.
23. Haşit, Gürkan, İşletmelerde Kriz Yönetimi ve Türkiye’nin Büyük Sanayi İşletmele- ri Üzerine Yapılan Araştırma Çalışması. (Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Açı- köğretim Fakültesi Yayınları, Yayın No: 616, 2000).
24. Hittle, Brad ve Leonard, Karen M., ‘Decision Making in Advance of a Supply Chain Crisis’, Management Decision, Vol.49, Iss.7, 2011, s.1182-1193.
25. İnandı, Yusuf, ‘Resmi İlk ve Ortaöğretim Okulları Müdürlerinin Okullarındaki Kriz Durumlarına İlişkin Yaklaşımlarının Değerlendirilmesi’, Dicle Üniversi- tesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, Sayı:10, 2008, s.36-55.
26. Kajs, Lawrence T. ve McCollum, Daniel L., ‘Examining Tolerance for Ambiguity in the Domain of Educational Leadership’, Academy of Educational Leadership Journal, Vol. 13, No. 2, 2009, s. 1-16.
27. Kouzes, James M. ve Posner, Barry Z., The Leadership Challenge, (San Francisco, CA: Jossey – Bass, 2007).
28. Lalonde, Carole, ‘In Search of Archetypes in Crisis Management. Journal of Con- tingencies and Crisis Management. Vol.12, No.4, 2004, s.76-88.
29. Maya, İlknur Çalışkan, Eğitim Kurumlarında Risk Yönetimi, (Ankara: Anı Yayın- cılık, 2011).
30. Milli Eğitim Bakanlığı, Milli Eğitim İstatistikleri Örgün Eğitim 2011-2012, (Ankara: MEB Yayınları, 2012).
31. Mitroff, Ian I., Diamond, Micheal A. ve Alpaslan, C. Murat, ‘How Prepared are America’s Colleges and Universities for Major Crises?’, Change, Vol.38, No.1, 2006, s.60-67.
32. Ocak, Yasemin, ‘Ortaöğretim Okullarında Kriz Yönetimi (Edirne İli Örneği)’, (Ba- sılmamış Yüksek Lisans Tezi, Trakya Üniversitesi, 2006).
33. Özdemir, Talip, ‘İlköğretim Okullarında Görevli Yöneticilerin Kriz Yönetimi Ko- nusundaki Koordinasyon Yeterliliklerinin Değerlendirilmesi’, (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Abant İzzet Baysal Üniversitesi, 2002).
34. Pearson, Christine M., ve Clair, Judith A., Reframing Crisis Management, Crisis Management, (Edt: A. Bain, Vol.11, 1-24), (London: Sage, 2008).
35. Peker, Ömer ve Aytürk, Nihat, Etkili Yönetim Becerileri Öğrenilebilir ve Geliştiri- lebilir, (Ankara: Yargı Yayınevi, 2000).
36. Peterson, Kent ve Cosner Shelby, ‘Teaching Your Principal: Top Tips for the Pro- fessional Development of the School’s Chief’, Journal of Staff Development, Vol.26, No.2, 2005, s.28-32.
37. Pollard, David and Hotho, Sabine, ‘Crises, Scenarios and the Strategic Manage- ment Process’, Management Decision, Vol.44, Issue.6, 2006, s.721-736.
38. Savçı, Sibel, ‘Ortaöğretim Okullarında Çalışan Öğretmenlerin Kriz Yönetimine İliş- kin Algıları’, (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Pamukkale Üniversitesi, 2008).
39. Sayın, Nükhet, ‘Ortaöğretim Kurumlarında Kriz Yönetimi Stratejisinin İncelen- mesi (İstanbul İli Örneği)’, (Basılmamış Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi, 2008).
40. Scott, Shelleyann ve Webber, Charles F., ‘Evidence-Based Leadership Develop- ment: The 4L Framework’, Journal of Educational Administration, Vol.46, Iss.6, 2008, s.762-776.
41. Sezgin, Feridun, ‘Kriz Yönetimi’, Kırgızistan Türkiye Manas Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı.8, s. 181-195.
42. Smith, Larry ve Riley, Dan, ‘School Leadership in Times of Crisis’, School Leaders- hip & Management, Vol.32, No.1, 2012, s.57-71.
43. Tanrıöğen, Abdurrahman ve Savçı, Sibel, ‘Perceptions of High School Teachers Re- lated to Crisis Management in Their Schools’, Eurasian Journal of Educational Research, Issue.42, Winter, 2011, s.243-258.
44. Tutar, Hasan, Kriz ve Stres Ortamında Yönetim, (İstanbul: Hayat Yayıncılık, 2000).
45. Tutkun, Ömer Faruk ve Aksoyalp, Yasemin, ‘New Roles and Duties of Principals as Leaders in the 21st Century’, İçinde (Editör Şefika Şule Erçetin), Discussi- ons About Leadership In Different Fields, (Bloomington: iUniverse, Inc., USA, 2012).
46. Whitaker, Kathryn S., ‘Principal Role Changes and Influence on Principal Recruit- ment and Selection: An International Perspective’, Journal of Educational Ad- ministration, Vol.41, Iss.1, 2003, s.37-54.
47. Whitla, Mardie, Crisis Management and The School Community. (Camberwell, VIC: ACER Press, 2003).
48. Wilson, Ian, ‘From Scenario Thinking to Strategic Action’, Technological Forecas- ting and Social Change, Vol.65, No.1, 2000, s.23-29.