Derleme

TRANSLASYONEL PERSPEKTİFTEN PSİKİYATRİK NÖROBİLİM VE OPTOGENETİK: RUHSAL BOZUKLUKLARDA TANILAMA VE TEDAVİ İÇİN ZORLUKLARI VE VADETTİKLERİ

Cilt: 3 Sayı: 1 30 Haziran 2023
PDF İndir
EN TR

TRANSLASYONEL PERSPEKTİFTEN PSİKİYATRİK NÖROBİLİM VE OPTOGENETİK: RUHSAL BOZUKLUKLARDA TANILAMA VE TEDAVİ İÇİN ZORLUKLARI VE VADETTİKLERİ

Öz

Optogenetik, optik bilimi ve genetik mühendisliğin bir araya gelmesiyle elde edilen bir bilim dalıdır. Dalga boyu ve ışık şiddetinin milisaniyelik değişimlerle ayarlanabilmesi ve bu sayede hücresel düzeyde spesifik gen ekspresyonunu ve protein trafiğini modüle edebilmesi sebebiyle optogenetik, diğer geleneksel laboratuvar yöntemlerinin başaramayacağı hücresel düzenlemelere imkan vermiştir. 2000’li yılların başında geliştirilen optogenetik yöntemler, moleküler ve hücresel olayların invivo ve invitro şekilde ışıkla manipüle edilerek araştırılmasına olanak sağlamıştır. Beyindeki spesifik nöronları ve nöral yolakları titizlikle stimüle ve inhibe edebilmesi sebebiyle bu yöntemler nörobilim araştırmalarında yaygın olarak kullanılmaktadır. Optogenetik yöntemler, davranış, nöral yolakların fizyolojisi ve patolojisi, kognisyon gibi pek çok alanı kavramamıza yardımcı olmuştur. Nörobilim alanında fizyoloji ve patolojiyi anlamak için yapılan çalışmalardaki katkılarıyla cevabı uzun zamandır muallak olan sorulara yanıt vermektedir. Karmaşık nöral fonksiyonların ve bozuklukların hücresel düzeyde anlaşılabilmesi, ruhsal ve nörodejeneratif bozukluklarda tanı ve tedavi yaklaşımları geliştirilmesini mümkün kılmaktadır. Bu derleme yazısında optogenetiğin psikiyatrik nörobilim araştırmalarında, ruhsal bozuklukları tanılama ve tedavide güncel kullanımı kısa ve öz bir şekilde anlatılmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adamantidis, A. R., Zhang, F., Aravanis, A. M., Deisseroth, K., & De Lecea, L. (2007). Neural substrates of awakening probed with optogenetic control of hypocretin neurons. Nature, 450(7168), 420–424. https://doi.org/10.1038/nature06310
  2. Adhikari, A., Lerner, T. N., Finkelstein, J., Pak, S., Jennings, J. H., Davidson, T. J., Ferenczi, E., Gunaydin, L. A., Mirzabekov, J. J., Ye, L., Kim, S. Y., Lei, A., & Deisseroth, K. (2015). Basomedial amygdala mediates top-down control of anxiety and fear. Nature, 527(7577), 179–185. https://doi.org/10.1038/nature15698
  3. Ahmari, S. E., Spellman, T., Douglass, N. L., Kheirbek, M. A., Simpson, H. B., Deisseroth, K., Gordon, J. A., & Hen, R. (2013). Repeated cortico-striatal stimulation generates persistent OCD-like behavior. Science, 340(6137), 1234–1239. https://doi.org/10.1126/science.1234733
  4. Allen, W. E., Chen, M. Z., Pichamoorthy, N., Tien, R. H., Pachitariu, M., Luo, L., & Deisseroth, K. (2019). Thirst regulates motivated behavior through modulation of brainwide neural population dynamics. Science, 364(6437). https://doi.org/10.1126/science.aav3932
  5. Autry, A. E., Wu, Z., Kapoor, V., Kohl, J., Bambah-Mukku, D., Rubinstein, N. D., Marin-Rodriguez, B., Carta, I., Sedwick, V., Tang, M., & Dulac, C. (2021). Urocortin-3 neurons in the mouse perifornical area promote infant-directed neglect and aggression. ELife, 10. https://doi.org/10.7554/eLife.64680
  6. Azim, E., Jiang, J., Alstermark, B., & Jessell, T. M. (2014). Skilled reaching relies on a V2a propriospinal internal copy circuit. Nature, 508(7496), 357–363. https://doi.org/10.1038/nature13021
  7. Bi, A., Cui, J., Ma, Y. P., Olshevskaya, E., Pu, M., Dizhoor, A. M., & Pan, Z. H. (2006). Ectopic Expression of a Microbial-Type Rhodopsin Restores Visual Responses in Mice with Photoreceptor Degeneration. Neuron, 50(1), 23–33. https://doi.org/10.1016/j.neuron.2006.02.026
  8. Boyden, E. S., Zhang, F., Bamberg, E., Nagel, G., & Deisseroth, K. (2005). Millisecond-timescale, genetically targeted optical control of neural activity. Nature Neuroscience, 8(9), 1263–1268. https://doi.org/10.1038/nn1525

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Psikiyatri

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2023

Gönderilme Tarihi

2 Eylül 2022

Kabul Tarihi

2 Mart 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 3 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Biçer, C., Gültekin, E., Sürmen, T., Amil, B., & Balcioglu, Y. H. (2023). TRANSLASYONEL PERSPEKTİFTEN PSİKİYATRİK NÖROBİLİM VE OPTOGENETİK: RUHSAL BOZUKLUKLARDA TANILAMA VE TEDAVİ İÇİN ZORLUKLARI VE VADETTİKLERİ. Current Research and Reviews in Psychology and Psychiatry, 3(1), 64-87. https://izlik.org/JA55JZ44NB
AMA
1.Biçer C, Gültekin E, Sürmen T, Amil B, Balcioglu YH. TRANSLASYONEL PERSPEKTİFTEN PSİKİYATRİK NÖROBİLİM VE OPTOGENETİK: RUHSAL BOZUKLUKLARDA TANILAMA VE TEDAVİ İÇİN ZORLUKLARI VE VADETTİKLERİ. CRRPP. 2023;3(1):64-87. https://izlik.org/JA55JZ44NB
Chicago
Biçer, Ceren, Ebrar Gültekin, Tayfun Sürmen, Burak Amil, ve Yasin Hasan Balcioglu. 2023. “TRANSLASYONEL PERSPEKTİFTEN PSİKİYATRİK NÖROBİLİM VE OPTOGENETİK: RUHSAL BOZUKLUKLARDA TANILAMA VE TEDAVİ İÇİN ZORLUKLARI VE VADETTİKLERİ”. Current Research and Reviews in Psychology and Psychiatry 3 (1): 64-87. https://izlik.org/JA55JZ44NB.
EndNote
Biçer C, Gültekin E, Sürmen T, Amil B, Balcioglu YH (01 Haziran 2023) TRANSLASYONEL PERSPEKTİFTEN PSİKİYATRİK NÖROBİLİM VE OPTOGENETİK: RUHSAL BOZUKLUKLARDA TANILAMA VE TEDAVİ İÇİN ZORLUKLARI VE VADETTİKLERİ. Current Research and Reviews in Psychology and Psychiatry 3 1 64–87.
IEEE
[1]C. Biçer, E. Gültekin, T. Sürmen, B. Amil, ve Y. H. Balcioglu, “TRANSLASYONEL PERSPEKTİFTEN PSİKİYATRİK NÖROBİLİM VE OPTOGENETİK: RUHSAL BOZUKLUKLARDA TANILAMA VE TEDAVİ İÇİN ZORLUKLARI VE VADETTİKLERİ”, CRRPP, c. 3, sy 1, ss. 64–87, Haz. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA55JZ44NB
ISNAD
Biçer, Ceren - Gültekin, Ebrar - Sürmen, Tayfun - Amil, Burak - Balcioglu, Yasin Hasan. “TRANSLASYONEL PERSPEKTİFTEN PSİKİYATRİK NÖROBİLİM VE OPTOGENETİK: RUHSAL BOZUKLUKLARDA TANILAMA VE TEDAVİ İÇİN ZORLUKLARI VE VADETTİKLERİ”. Current Research and Reviews in Psychology and Psychiatry 3/1 (01 Haziran 2023): 64-87. https://izlik.org/JA55JZ44NB.
JAMA
1.Biçer C, Gültekin E, Sürmen T, Amil B, Balcioglu YH. TRANSLASYONEL PERSPEKTİFTEN PSİKİYATRİK NÖROBİLİM VE OPTOGENETİK: RUHSAL BOZUKLUKLARDA TANILAMA VE TEDAVİ İÇİN ZORLUKLARI VE VADETTİKLERİ. CRRPP. 2023;3:64–87.
MLA
Biçer, Ceren, vd. “TRANSLASYONEL PERSPEKTİFTEN PSİKİYATRİK NÖROBİLİM VE OPTOGENETİK: RUHSAL BOZUKLUKLARDA TANILAMA VE TEDAVİ İÇİN ZORLUKLARI VE VADETTİKLERİ”. Current Research and Reviews in Psychology and Psychiatry, c. 3, sy 1, Haziran 2023, ss. 64-87, https://izlik.org/JA55JZ44NB.
Vancouver
1.Ceren Biçer, Ebrar Gültekin, Tayfun Sürmen, Burak Amil, Yasin Hasan Balcioglu. TRANSLASYONEL PERSPEKTİFTEN PSİKİYATRİK NÖROBİLİM VE OPTOGENETİK: RUHSAL BOZUKLUKLARDA TANILAMA VE TEDAVİ İÇİN ZORLUKLARI VE VADETTİKLERİ. CRRPP [Internet]. 01 Haziran 2023;3(1):64-87. Erişim adresi: https://izlik.org/JA55JZ44NB

All articles published by the journal are freely acCc_by-nc_icon.svgcessible and usable under the following licensing conditions: Creative Commons Attribution-NonCommercial License (CC BY-NC 4.0)