Migrant Women’s Migration Stories, Experiences of Raising Children in A Different Country and Psychological Resilience: The Narrative of An Iraqi Turkmen Family

Öz

Objective: This study aims to investigate the migration stories of Iraqi Turkmen migrant women to Turkey, exploring their experiences of raising children in foreign country, everyday life practices, and the difficulties faced and coped with during this process, in terms of psychological resilience, robustness, and tenacity. Method: The sample for the study consists of two Iraqi-Turkmen sisters living in Ankara and their mother. The research was designed using the narrative research method, one of the qualitative research methods. Semi-structured interviews were conducted with the participants using the in-depth interview technique. In the interviews, open-ended questions were used to explore the migrant women's migration stories, everyday life practices, experiences of raising children in the host country, and coping strategies under difficult living conditions, based on the concepts of family and psychological resilience. Results: Based on the experiences of the migrant women, the research findings revealed that the decision to migrate due to war was primarily made by the mother, influenced bye relavites in Türkiye, and that post-migration economic support, family was crucial for survival. Additionally, the results indicated that while new social relationships provided important support, family bonds remained primary; that psychological reactions emerged in some members due to the difficult migration experience; and that, as single mothers in patriarchal structures, they faced increased economic and authority challenges but relied on coping mechanisms based on spirituality, faith, and cooperation.Conclusion: Considering the large number of migrant women and children in Turkey, this study is expected to contribute to the development of social policies for migrant families and to the relevant literature.

Anahtar Kelimeler

• Migration
• migrant women
• everyday life
• child-rearing experiences
• psychological resilience.

Göçmen Kadınların Göç Etme Hikayeleri, Farklı Bir Ülkede Çocuk Yetiştirme Deneyimleri ve Psikolojik Dayanıklılık: Iraklı Türkmen Bir Ailenin Anlatısı

Öz

Amaç: Bu çalışmada, Iraklı Türkmen göçmen kadınların Türkiye’ye göç etme hikâyelerinin, başka bir ülkede çocuk yetiştirme deneyimlerinin, gündelik yaşam pratiklerinin, bu süreçte yaşadıkları zorlukların ve bu zorluklarla nasıl baş ettiklerinin psikolojik dayanıklılık, sağlamlık ve yılmazlık kavramları açısından araştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmanın örneklemini Ankara’da yaşayan Iraklı Türkmen iki kız kardeş ve bu kız kardeşlerin annesi oluşturmaktadır. Kız kardeşlerden birinin beş, diğerinin iki çocuğu bulunmakta olup ailedeki tüm kadınlar eşlerini savaşta kaybetmişlerdir. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden anlatı araştırması yöntemiyle tasarlanmıştır. Katılımcılarla derinlemesine görüşme tekniği kullanılarak yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Görüşmelerde, göçmen kadınların göç etme hikâyelerini, gündelik yaşam pratiklerini, başka bir ülkede çocuk yetiştirme deneyimlerini belirleyebilmek ve zorlu yaşam koşullarıyla başa çıkma stratejilerini anlayabilmek için aile yılmazlığı ve psikolojik dayanıklılık/sağlamlık kavramlarından yola çıkılarak oluşturulan açık uçlu sorular kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmada yer alan göçmen kadınların deneyimlerinden yola çıkarak elde edilen araştırma bulguları ile, ülkelerinde çıkan savaş sebebiyle zorunlu göç kararını veren kişinin anne olduğu; göç etmeye karar verme sürecinde Türkiye’de yaşayan akrabalarının bu kararı etkilediği; göç sonrasında ekonomik olarak gördükleri desteğin ayakta kalmalarında oldukça önemli bir yere sahip olduğu; göç sonrası kurdukları yeni sosyal ilişkilerin sosyal destek anlamında önemli olduğu fakat daha çok aile içerisindeki ilişkilerin devamının sağlandığı; aile üyelerinden bazılarında zorlu göç yaşantısını yansıtan psikososyal tepkilerin ortaya çıkmış olabileceği; yalnız anne olarak çocuk yetiştirmede daha çok ekonomik temelli ve ataerkil aile yapılarındaki otorite/baba figürü eksikliğinden kaynaklı problemler yaşadıkları ve maneviyat, inanç ve işbirliği temelli psikolojik başa çıkma mekanizmalarını kullandıkları ortaya konmuştur. Sonuç: Göçmen kadın ve çocukların Türkiye’de sayıca fazla olması göz önünde bulundurulduğunda; bu çalışmanın göçmen ailelere yönelik oluşturulabilecek sosyal politikaların geliştirilmesine ve ilgili alan yazına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Göç
• göçmen kadın
• gündelik hayat
• çocuk yetiştirme deneyimleri
• psikolojik dayanıklılık.

Kaynakça

1. Abadan-Unat, N. (2017). Bitmeyen göç: Konuk işçilikten ulus-ötesi yurttaşlığa. İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
2. Assida, O. M. A. (2016). The economic and social impacts of forced migration: A case study of Syrian, and Iraqı forced migrants in Samsun [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ondokuz Mayıs Üniversitesi.
3. Atasü-Topçuoğlu, R. (2018). Düzensiz göç: Küreselleşmede kısıtlanan insan hareketliliği. S. G. Ihlamur-Öner ve N. A. Şirin-Öner (Der.). İletişim Yayınları.
4. Aydın, R., Körükçü, Ö. ve Kabukçuoğlu, K. (2017). Bir göçmen olarak anneliğe geçiş: Riskler ve engeller. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 9(3), 250-262. https://doi.org/10.18863/pgy.285927
5. Bakır, A. ve Pekin, S. (2018). Irak Türkmenlerinin mazlum şehri Telafer. Oğuz-Türkmen Araştırmaları Dergisi, 11(1), 64-116. https://izlik.org/JA23CK86ZW
6. Berg, B. L. ve Lune, H. (2019). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (Arı, A., Çev. Ed.). Eğitim Yayınevi.
7. Birks, M. ve Mills, J. (2015). Grounded theory: A practical guide. Sage.
8. Bourke, B. (2014). Positionality: Reflecting on the research process. The Qualitative Report, 19(33), 1-9. https://doi.org/10.46743/2160-3715/2014.1026

9. Certeau, M. de (2009). Gündelik hayatın keşfi-I: Eylem, uygulama, üretim sanatları (L. Arslan-Özcan, Çev.). Dost Kitabevi Yayınları.
10. Certeau, M. de, Giard, L., ve Mayol, P. (2009). Gündelik hayatın keşfi-II: Konut, mutfak işleri (Ç. Eroğlu ve E. Ataçay, Çev.). Dost Kitabevi Yayınları.
11. Chase, S. (2005). Narrative inquiry: Multiple lenses, approaches, voices. N. K. Denzin ve Y. S. Lincoln (Ed.), The Sage handbook of qualitative research (3. Baskı, s. 651-680) içinde. Sage Publications.
12. Creswell, J. W. (2013). Qualitative inquiry & research design: Choosing among five approaches. SAGE Publications.
13. Çıngır, Ö. F. ve Erdağ, R. (2017). Türkiye’de biyopolitika ve göç: Iraklı mülteciler örneği. Ege Akademik Bakış, 17(4), 517-525. https://izlik.org/JA92MU87CG
14. Göç İdaresi Başkanlığı. (2025). Düzensiz göç hakkında. https://www.goc.gov.tr/duzensiz-goc-hakkinda adresinden 20 Eylül 2025 tarihinde alınmıştır.
15. Gökalp-Yılmaz, F. G. (2015). Almanya’da yaşayan Türkiyelilerin gündelik hayat pratikleri ve taktikleri: Almanya Aachen örneği [Yayımlanmamış doktora tezi]. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi.
16. Hall, S. (1996). Introduction: Who needs ‘identity’?. S. Hall ve P. Du Gay (Ed.), Questions of cultural identity (s. 1-17) içinde. Sage Publications.
17. Kandiyoti, D. (2022). Cariyeler, bacılar, yurttaşlar: Kimlikler ve Toplumsal Dönüşümler. Metis Yayınları.
18. Keskinkaya, E. ve Sarı, E. (2021). Göçmenler ile yerellerin çok kültürlü çalışma ortamında kültürel farklılık ve aidiyetlerin çalışma ortamını organize etme biçimleri. E. Çelik (Ed.), The different approaches of academic disciplines to the phenomenon of migration (s. 130-146) içinde. Bilgin Kültür Sanat Yayınları. Kvale, S. (2006). Dominance through interviews and dialogues. Qualitative Inquiry, 12(3), 480-500. https://doi.org/10.1177/1077800406286235
19. Mercan-Sarı, R. (2018). Irak’tan Türkiye’ye göç etmek zorunda kalan Türkmenler üzerine bir araştırma: Ankara örneği [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
20. Milner, K. (2019). Benim adım mülteci değil (A. Turhan, Çev.). Arden Yayınları.
21. Mohammed KDK, S. A. (2019). Türkiye’ye göç eden Irak Türkmenleri ve yaşamsal sorunları [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Selçuk Üniversitesi.
22. OHCHR. (2017). Annual reports of office of the United Nations high commissioner for human rights.
23. Özdamar-Akarçay, G. (2021). Çapraz evliliklerde aile fotoğrafları aracılığıyla kimlik, toplumsal cinsiyet ve göçü anlamak. Kültür ve İletişim, 24(1), 125-158. https://doi.org/10.18691/kulturveiletisim.829071
24. Özet, İ. (2018). Türkmenliğin diasporik temsilleri: İstanbul’da yaşayan Kerküklü Türkmenlerde göç, kimlik ve entegrasyon. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 5(12), 909-929. https://izlik.org/JA89UP89UP
25. Riessman, C. K. (2008). Narrative methods for the human sciences. Sage Publications.
26. Rose, G. (1997). Situating knowledge’s: Positionality, reflexivity’s and other tactics. Progress in Human Geography, 21(3), 305-320. https://doi.org/10.1191/030913297673302122
27. Sayan, K. (2021). Zorunlu göç deneyimi ve psikolojik dayanıklılık ilişkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Başkent Üniversitesi.
28. Sikander, Y. U. H. A. (2020). An analysis of psychological resilience and happiness levels among the Syrian refugee children studying in Turkey [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Marmara Üniversitesi.
29. Squire, C. (2008). Experience-centred and culturally-oriented approaches to narrative. M. Andrews, C. Squire ve M. Tamboukou (Ed.), Doing narrative research (s. 41-63) içinde. Sage Publications.
30. Sultana, F. (2007). Reflexivity, positionality and participatory ethics: Negotiating fieldwork dilemmas in international research. ACME: An International E-Journal for Critical Geographies, 6(3), 374-385. https://doi.org/10.14288/acme.v6i3.786
31. Şirin-Öner, N. A. (2018). Göç çalışmalarında temel kavramlar. S. G. Ihlamur-Öner ve N. A. Şirin-Öner (Der.). İletişim Yayınları.
32. Tanyaş, B. (2023). Anlatı Analizi. H. Pekel-Dural ve M. Karasu (Ed.), Nitel araştırma yöntemleri: Psikoloji uygulama örnekleriyle (s. 259-282) içinde. Nobel Akademik Yayıncılık.
33. TDK Sözlük. (2021). www.sozluk.gov.tr adresinden 10 Kasım 2021 tarihinde alınmıştır.
34. Vassaf, G. (2002). Sınırların ötesinden daha sesimizi duyurmadık Avrupa’da Türk işçi çocukları (A. Falay-Çalkıvık, Çev.). İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
35. Walsh, F. (2002). A family resilience framework: Innovative practice applications. Family Relations, 2002(51), 130-137. https://doi.org/10.1111/j.1741-3729.2002.00130.x
36. Yemen, A., Ölmez, Ü. ve Oruç, S. (2017). Ankara’nın göçmen Türkmenleri. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 22(4), 1123-1142. https://izlik.org/JA84YG75EH
37. Yüksel, R. ve Demircioğlu, H. (2019). Annelerin farklı kültürde çocuk yetiştirmeye yönelik görüşlerine ilişkin nitel bir araştırma: Amsterdam örneği. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 9(1), 171-187. https://izlik.org/JA34WC24BW