Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin İşçilerin Elektronik Konum Belirleme Sistemleri (GPS) İle Takip Edilmesine İlişkin 13 Aralık 2022 Tarihli Gramaxo Kararı Üzerine Değerlendirmeler

Öz

Bilgi ve iletişim teknolojilerinde meydana gelen değişim iş hukukunu da etkisi altına alarak yeni organizasyon yapıları ile atipik istihdam modellerinin ortaya çıkmasına zemin hazırlama dışında işverenin talimat verme yetkisini kullanırken teknik araçlardan faydalanması sonucunu doğurmuştur. Bu kapsamda işverenlerin kamera ile gözetleme, bilgisayar, e-posta, telefon ve sosyal medya hesaplarının takip edilmesi, elektronik ve biyometrik giriş kontrol sistemleri ile izleme, işyeri dışında elektronik yer belirleme sistemleri ile takip yöntemlerine sıklıkla başvurduğu görülmektedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin bilgi ve iletişim teknolojilerinde meydana gelen gelişmelere paralel olarak 1990’lı yıllardan itibaren telefon dinleme ile başlayan iş ilişkisinde elektronik gözetlemeye yönelik kararları kamera ile gözetleme ve e-posta denetimini konu alan incelemelerle çeşitlenerek devam etmiş olup işçilerin GPS ile takibine yönelik ilkeler Gramaxo kararı ile ortaya konmuştur. Biz bu çalışmamızda işçinin GPS ile takibine yönelik ilkeleri ortaya koyan bu kararı, Mahkeme’nin geçmiş yıllarda elektronik gözetime ilişkin verdiği kararlar ve konuya ilişkin uluslararası düzenlemeleri göz önünde tutarak inceleyerek tespit ve önerilerde bulunmaya çalışacağız.

Anahtar Kelimeler

• Elektronik Gözetleme
• Kişisel Verilerin Korunması
• İşçilerin GPS ile Takibi
• Özel Hayatın Gizliliğinin Korunması

Evaluation On the Gramaxo Judgment Of the European Court Of Human Rights of 13 December 2022 on the Tracking of Employees With Electronic Geolocation Systems (GPS)

Öz

The change in information and communication technologies has also affected the labour law and, in addition to paving the way for the emergence of new organizational structures and atypical employment models, has resulted in the employer's use of technical means while exercising its authority to give instructions. In this context, employers frequently resort to camera surveillance, monitoring of computer, e-mail, telephone and social media accounts, monitoring with electronic and biometric access control systems, and monitoring with electronic locator systems outside the workplace. In parallel with the developments in information and communication technologies, the decisions of the European Court of Human Rights on electronic surveillance in the employment relationship, which started with wiretapping since the 1990s, have continued to diversify with camera surveillance and e-mail surveillance, and the principles for the tracking of workers with GPS have been set out in the Gramaxo decision. In this study, we will examine this decision, which sets out the principles for GPS surveillance of workers, by taking into account the Court's decisions on electronic surveillance in the past years and international regulations on the subject, and we will try to make determinations and suggestions.

Anahtar Kelimeler

• Electronic Surveillance
• Personal Data Protection
• GPS Tracking of Employees
• Protection of Privacy of Private Life

Kaynakça

1. Alp, M ve Doğan, S (2021) “Giyilebilir Teknolojiler ve İş İlişkilerine Etkileri”, Çalışma ve Toplum, S.71.
2. Alpagut, G. (2019) “İşyerinde Kamera Gözetlemesi ve AİHM Kararları ile Tespit Edilen Esaslar”, Prof. Dr. Savaş Taşkent’e Armağan, İstanbul: On İki Levha Yayıncılık.
3. Article 29 Data Protection Working Party, Opinion 2/2017 on Data Procession at Work, Adopted on 8 June 2017 https://ec.europa.eu/newsroom/document.cfm?doc_id=45631 (Erişim: 12.01.2024).
4. Ateş Dursun, S. (2019) İşverenin Yönetim Hakkı, İstanbul:Seçkin Yayıncılık.
5. Çelik, N., Caniklioğlu, N., Canbolat, T. ve Özkaraca, E. (2023) İş Hukuku Dersleri, İstanbul: Beta Yayıncılık.
6. Çatalkaya Ugan, D. (2019) İş Hukukunda Ölçülülük İlkesi, İstanbul: On İki Levha Yayıncılık.
7. Çetin, E. (2015) İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi’nin 8.-11.Maddeleri Bağlamında Çalışanların Hakları, İstanbul: On İki Levha Yayıncılık.
8. Doğan, S. (2016) İş Sözleşmesinde Bağımlılık Unsuru, İstanbul: Seçkin Yayıncılık

9. Dulay Yangın, D. (2020) “Karar İncelemesi: Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Büyük Daire’nin İşçilerin Gizli Kamera ile İzlenmesine İlişkin 17 Ekim 2019 Tarihli Lopez Rıbalda ve Diğerleri Kararı’nın Değerlendirilmesi”, Çalışma ve Toplum, S.66.
10. Dülger, M.V (2019) “Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğü Bağlamında Kişisel Verilerin Korunması”, Yaşar Hukuk Dergisi, C.1, S.2.
11. Gürsel, İ. (2016) İşçinin Kişisel Verilerinin Korunması Hakkı, Ankara: Adalet Yayıncılık.
12. Kılıç, Ş. (2020) “İşverenin Yönetim Hakkı Işığında Bir İnceleme: AİHM Lopez Ribalda ve Diğerleri-İspanya Kararı”, İş Hukukuna Genç Bakış IV, İstanbul: On İki Levha Yayıncılık
13. Komanovics, A. (2023) “Workplace Privacy in the EU: The Impact of Emerging Technologies on Employee’s Fundemantal Rights”, EU and Comparative Law Issues and Challenges Series (ECLIC), V.7.
14. Küzeci, E. (2010) Kişisel Verilerin Korunması, Ankara: Turhan Kitabevi Yayınları.
15. Molè, M., ve Mangan, D. (2023). “‘Just More Surveillance’: The ECtHR and Workplace Monitoring”, European Labour Law Journal, 14(4).
16. Okur, Z. (2011) İş Hukukunda Elektronik Gözetleme, Ankara: Legal Yayıncılık.
17. Ozan Özparlak, B. (2021) Büyük Veri Çağında Yapay Zeka Sistemlerinin Çalışma İlişkilerinde Kullanımı: Hukuki Bir Değerlendirme, İstanbul: On İki Levha Yayıncılık.
18. Özdemir, H. (2010) “İşyerinde İşçilerin İzlenmesi ve Kişilik Haklarının Korunması”, Erzincan Hukuk Fakültesi Dergisi, C.XIV, S.1-2.
19. Öztürk Yılmaz, B. (2022) İşçinin Talimatlara Uyma Borcu, İstanbul: On İki Levha Yayıncılık.
20. Secunda, P.M. (2019) “The Employee Right to Disconnect”, Notre Dame Journal of International and Comparative Law, V.9.
21. Sevimli, A. (2006) İşçinin Özel Yaşamına Müdahalenin Sınırları, İstanbul: Seçkin Yayıncılık.
22. Sur, M. (2020) “Çalışanın E-Postasına İşveren Tarafından Girilmesi”, Sicil, S.44.
23. Süzek, S. (2023) İş Hukuku, İstanbul: Beta Yayıncılık.
24. Uncular, S. (2020) “Teknolojinin Etkisi ile Dönüşen İş İlişkisinde Giriş Kontrol Sistemleri, Yer Belirleme Sistemleri ve Sosyal Medya Vasıtasıyla İzleme”, Çalışma ve Toplum, S.66.
25. Uniglobalunion, The Future of World: “Top 10 Principles For Workers’ Data Privacy and Protection”, 2017, uni_workers_data_protection-1.pdf (uniglobalunion.org) (Erişim:1.02.2024). Yamakoğlu, E. (2020) Bilişim Tekolojileri Kullanımının İş Sözleşmesinin Taraflarına Fesih Hakkına Etkisi, İstanbul: On İki Levha Yayıncılık.