Occupational Health and Safety in the Education Sector: A Trend Analysis of Work Accidents and Occupational Diseases in Türkiye (2008–2023)

Öz

This study analyzes occupational accidents, occupational diseases, permanent disabilities, and fatalities in the education sector in Türkiye between 2008 and 2023. It explores the annual trends, gender-based differences, and the impact of legal regulations while offering comparative insights through international benchmarks. Following the enforcement of Occupational Health and Safety Law No. 6331, a statistically significant increase was observed in the incidence rates of occupational accidents. While the education sector is often considered low-risk, the post-2015 period reveals the growing influence of hidden hazards such as ergonomic, psychosocial, and organizational factors. Gender-based analyses show that male employees are more exposed to physical risks, whereas female employees experienced an upward trend in permanent disability rates in recent years. Moreover, Türkiye's fatal occupational injury rates exceed the EU average. Findings emphasize the need for sector-specific occupational health and safety policies, gender-sensitive preventive strategies, and strengthened inspection capacity to improve risk management in the education sector.

Anahtar Kelimeler

• Education sector
• occupational accident
• occupational health and safety
• gender-based analysis
• social policy

Eğitim Sektöründe İş Sağlığı ve Güvenliği: Türkiye'de İş Kazaları ve Meslek Hastalıkları Trend Analizi (2008–2023)

Öz

Bu çalışma, Türkiye'de eğitim sektöründe 2008–2023 yılları arasında meydana gelen iş kazaları, meslek hastalıkları, sürekli iş göremezlik ve ölüm vakalarının yıllara göre seyri ile bu göstergelerin cinsiyete dayalı farklılıklarını ve yasal düzenlemelerin etkilerini analiz etmektedir. Ayrıca, Türkiye verileri uluslararası göstergeler ile karşılaştırılarak sektörel risklerin görünürlüğü artırılmaya çalışılmıştır. 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun yürürlüğe girmesiyle birlikte, özellikle iş kazası insidans oranlarında anlamlı artışlar gözlenmiştir. Eğitim sektörü genel olarak düşük riskli bir alan olarak sınıflandırılsa dahi özellikle 2015 sonrası dönemde yaşanan artışlar, görünmeyen risklerin (ergonomik, psikososyal ve organizasyonel) sektördeki etkisini ortaya koymaktadır. Cinsiyet temelli analizlerde, erkek çalışanların daha yüksek fiziksel riske maruz kaldığı, kadın çalışanlarda ise son yıllarda sürekli iş göremezlik oranlarında artış yaşandığı tespit edilmiştir. Türkiye’nin ölümcül iş kazası oranları, Avrupa Birliği ortalamasının üzerindedir. Elde edilen bulgular, eğitim sektörüne özgü iş sağlığı ve güvenliği politikalarının geliştirilmesi, cinsiyet eşitliği temelli önleyici stratejilerin uygulanması ve denetim kapasitesinin artırılması gerektiğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Eğitim sektörü
• iş kazası
• iş sağlığı ve güvenliği
• cinsiyet temelli analiz
• sosyal politika

Kaynakça

1. Abhijith, R., Deepika, C. P., Mirfath, P. N., & Menon, S. (2020). Psychosocial and Occupational Hazards in Kerala Construction Industry (ss. 655-664). https://doi.org/10.1007/978-3-030-26365-2_61
2. Abreek-Sarhan, N., Sarhan, B., Kalichman, L., Ezra, D., Bachner, Y. G., & Alperovitch-Najenson, D. (2025). Development of ergonomic risk factors (physical and psychosocial) questionnaire among preschool teachers’ work environment. Applied Ergonomics, 126, 104508. https://doi.org/10.1016/j.apergo.2025.104508
3. Abukhashabah, E., Summan, A., & Balkhyour, M. (2020). Occupational accidents and injuries in construction industry in Jeddah city. Saudi Journal of Biological Sciences, 27(8), 1993-1998. https://doi.org/10.1016/j.sjbs.2020.06.033
4. Ağilli, S. (2024). Twitter (X) Ortamında Kamuoyunun Sigortaya Dair Düşüncelerinin Bir Analizi. Biga İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 5(2), 146-164.
5. Akarsu, H. (2017). Sağlık Sektöründe Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliğine Dair Bulgularının Yarı Nicel Değerlendirilmesi. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji, 35-45. https://doi.org/10.29109/http-gujsc-gazi-edu-tr.369444
6. Akkuzu Güven, N., & Uyulgan, M. A. (2022). Thinking about the Chemical Substances through Real-life Incidents: A Case Study on Pre-service Teachers’ Knowledge on Various Dimensions of Laboratory Safety. Educational Policy Analysis and Strategic Research, 17(3), 263-291. https://doi.org/10.29329/epasr.2022.461.13
7. Aksu, A., & Balcı, Y. (2009). İlköğretim Okullarında Psikolojik Yıldırma ve Psikolojik Yıldırmayla Baş Etme. Education Sciences, 4(4), 1367-1380. https://izlik.org/JA92BL72JB
8. Aksüt, G., & Eren, T. (2025). Determination of Wearable Technological Devices According to their use in Improvement of Health and Safety in the Mining Sector. Safety Science, 184, 106746. https://doi.org/10.1016/j.ssci.2024.106746

9. Al Awaji, N. N., Alghamdi, K. A., Alfaris, A. M., Alzamil, R. Z., Alhijji, L. N., Alyehya, G. S., Al Harbi, S. M., & Mortada, E. M. (2023). Measuring Perceived Voice Disorders and Quality of Life among Female University Teaching Faculty. Journal of Personalized Medicine, 13(11), 1568. https://doi.org/10.3390/jpm13111568
10. Amponsah-Tawiah, K., & Mensah, J. (2016). Occupational Health and Safety and Organizational Commitment: Evidence from the Ghanaian Mining Industry. Safety and Health at Work, 7(3), 225-230. https://doi.org/10.1016/j.shaw.2016.01.002
11. Arslan, O., Sarıgöz Budak, D., Babacan, M., Yarar, P., Erdoğan, Ç., Orakçı, A., & Orakçı, M. (2014). Okullarda İş Sağlığı ve Güvenliği Üzerine Yapılan Lisansüstü Çalışmaların İncelenmesi. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 11(3), 1510-1520. https://doi.org/10.46868/atdd.2024.
12. Atombo, C., Wu, C., Tettehfio, E. O., Nyamuame, G. Y., & Agbo, A. A. (2017). Safety and Health Perceptions in Work-related Transport Activities in Ghanaian Industries. Safety and Health at Work, 8(2), 175-182. https://doi.org/10.1016/j.shaw.2016.10.002
13. Aygurler, C., Cetin, T., & Colak, M. (2018). Risk analysis for occupational health and safety in mining sector. Pressacademia, 7(1), 285-289. https://doi.org/10.17261/Pressacademia.2018.899
14. Aygün, H., Yıldırım, B., & Çakır, O. (2022). Acıpayam İlçesinde Milli Eğitime Bağlı Okullarda Çalışan Öğretmenlerde Gürültü Algısı ve Gürültünün Dikkat Dağınıklığı Üzerine Etkisinin Belirlenmesi. Batman Üniversitesi Yaşam Bilimleri Dergisi, 12(2), 165-189. https://doi.org/10.55024/buyasambid.1120597
15. Aykut, G., Efe, E. M., Bayraktar, S., Şentürk, S., Başeğmez, İ., Özkumit, Ö., Kabak, E., Yavaşçaoğlu, B., & Bilgin, H. (2016). Mobbing Exposure of Anaesthesiology Residents in Turkey. Turkish journal of anaesthesiology and reanimation, 44(4), 177-189. https://doi.org/10.5152/TJAR.2016.79446
16. Babalola, A., Manu, P., Cheung, C., Yunusa-Kaltungo, A., & Bartolo, P. (2023). Applications of immersive technologies for occupational safety and health training and education: A systematic review. Safety Science, 166, 106214. https://doi.org/10.1016/j.ssci.2023.106214
17. Bagheri Hosseinabadi, M., Khanjani, N., Etemadinezhad, S., Samaei, S. E., Raadabadi, M., & Mostafaee, M. (2019). The associations of workload, individual and organisational factors on nurses’ occupational injuries. Journal of Clinical Nursing, 28(5-6), 902-911. https://doi.org/10.1111/jocn.14699
18. Bağcı, A., Azimli, P., Uluçay, H., & Keskin, A. (2024). Eğitim Öğretim Kurumlarında İş Sağlığı ve Güvenliği Bilincinin İncelenmesi. International Journal of Social and Humanities Sciences Research, 11(104), 545-555. https://doi.org/10.5281/zenodo.10738106
19. Bayraktar, H., Sahtiyancı, E., & Kuru, A. (2019). Risk Değerlendirme Matris Yöntemi Kullanarak Okullarda Deprem Kaynaklı Yapısal Olmayan Risklerin Olası Etkilerinin Belirlenmesi. Afet ve Risk Dergisi, 2(2), 128-152. https://doi.org/10.35341/afet.624745
20. Bilim, A., & Çelik, O. N. (2018). Türkiye’deki İnşaat Sektöründe Meydana Gelen İş Kazalarının Genel Değerlendirmesi. Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. https://doi.org/10.28948/ngumuh.444760
21. Biswas, A., Harbin, S., Irvin, E., Johnston, H., Begum, M., Tiong, M., Apedaile, D., Koehoorn, M., & Smith, P. (2021). P-18 Sex and gender differences in occupational hazard exposures: A scoping review of literature from the last 10 years. Poster Presentations, A62.2-A62. https://doi.org/10.1136/OEM-2021-EPI.166
22. Boden, L. I., Biddle, E. A., & Spieler, E. A. (2001). Social and economic impacts of workplace illness and injury: Current and future directions for research. American Journal of Industrial Medicine, 40(4), 398-402. https://doi.org/10.1002/ajim.10013
23. Bolin, M., & Olofsdotter, G. (2019). Bringing Organizations Back in: Going from Healthy Work to Healthy Workplaces. Nordic Journal of Working Life Studies. https://doi.org/10.18291/njwls.v9i4.117779
24. Bolis, I., Sigahi, T. F. A. C., & Morioka, S. N. (2024). Raising psychosocial risks in real-world work environments: A proposal for a detailed and quick questionnaire with direct application by workers. Safety Science, 173, 106439. https://doi.org/10.1016/j.ssci.2024.106439
25. Bonin, B. (2020). Pandemic-Driven Remote Working and Risk Management Strategies. ISACA. https://www.isaca.org/resources/isaca-journal/issues/2020/volume-5/pandemic-driven-remote-working-and-risk-management-strategies?gad_source=1&gad_campaignid=21147308048&gbraid=0AAAAAD_A9K-4giSC9oW1rIqDBrs3Fecky&gclid=Cj0KCQiAx8PKBhD1ARIsAKsmGbfch6kzLEm-3NhhBNL6INVbRS25FuxHNIRiFCyN0mI6pESSpntokd8aAnc1EALw_wcB
26. Byeon, H. (2019). The Risk Factors Related to Voice Disorder in Teachers: A Systematic Review and Meta-Analysis. International Journal of Environmental Research and Public Health, 16(19), 3675. https://doi.org/10.3390/ijerph16193675
27. Campos-Serna, J., Ronda-Pérez, E., Artazcoz, L., Moen, B. E., & Benavides, F. G. (2013). Gender inequalities in occupational health related to the unequal distribution of working and employment conditions: a systematic review. International Journal for Equity in Health, 12(1), 57. https://doi.org/10.1186/1475-9276-12-57
28. Canoğlu, H., Kaçar, E., Abdan, Ş., Aba, E., & Dağ, H. (2023). Okullarda İş Sağlığı ve Güvenliği Uygulamaları ile Bir İlkokula Yönelik Örnek Risk Analiz Çalışmasının İncelenmesi. Asya Studies, 7(25), 307-316. https://doi.org/10.31455/asya.1358805
29. Ceylan, H. (2014). Türkiye’de İnşaat Sektöründe Meydana Gelen İş Kazalarının Analizi. International Journal of Engineering Research and Development, 6 (1), 1-6.
30. Ceylan, H., Kaplan, A., & Bekar, M. (2022). High-Risky Sectors in Terms of Work Accidents in Turkey. International Journal of Engineering Research and Development, 14(1), 45-57. https://doi.org/10.29137/umagd.937910
31. Chau, N., Gauchard, G. C., Siegfried, C., Benamghar, L., Dangelzer, J.-L., Francais, M., Jacquin, R., Sourdot, A., Perrin, P. P., & Mur, J.-M. (2004). Relationships of job, age, and life conditions with the causes and severity of occupational injuries in construction workers. International Archives of Occupational and Environmental Health, 77(1), 60-66. https://doi.org/10.1007/s00420-003-0460-7
32. Chau, N., Mur, J., Touron, C., Benamghar, L., & Dehaene, D. (2004). Correlates of Occupational Injuries for Various Jobs in Railway Workers: A Case‐Control Study. Journal of Occupational Health, 46(4), 272-280. https://doi.org/10.1539/joh.46.272
33. Chau, N., Wild, P., Dehaene, D., Benamghar, L., Mur, J. M., & Touron, C. (2010). Roles of age, length of service and job in work-related injury: a prospective study of 446 120 person-years in railway workers. Occupational and Environmental Medicine, 67(3), 147-153. https://doi.org/10.1136/oem.2008.043281
34. Chaudhari, K., Sonawane, A., Prasad Yadav, B., & Siddiqui, N. A. (2020). Identification of Elements Responsible for Poor Construction Safety Culture and Their Mitigation Measures (ss. 281-290). https://doi.org/10.1007/978-981-15-6852-7_25
35. Choi, S. D., Guo, L., Kim, J., & Xiong, S. (2019). Comparison of fatal occupational injuries in construction industry in the United States, South Korea, and China. International Journal of Industrial Ergonomics, 71, 64-74. https://doi.org/10.1016/j.ergon.2019.02.011
36. Colak, I., & Altinkurt, Y. (2022). The Precarization of Educational Labor: The Examination of Teachers’ Job Insecurity Perceptions. Educational Process International Journal, 11(2). https://doi.org/10.22521/edupij.2022.112.4
37. Cruz-Ausejo, L., & Rosales Rimache, J. (2022). Complications associated with remote work during the COVID-19 pandemic: a rapid review. Revista de la Facultad de Medicina Humana, 22(4), 857-864. https://doi.org/10.25176/RFMH.v22i4.4806
38. Cumhur, A., & Ahıskalı, H. (2018). İş Sağlığı ve Güvenliği Uygulamaları: Hitit Üniversitesi Örneği. Mesleki Bilimler Dergisi, 7(2), 310-319.
39. Çelebi, N. (2014). Öğretmenlerin Maruz Kaldığı Mobbing (Yıldırma). Journal of Education and Humanities: Theory and Practice, 5(9), 43-66. https://izlik.org/JA27NC33ZR
40. Çelik, C., Ata, U., Kamalak, M., & Saka, N. E. (2024). Relationship between forensic medicine education, stress factors, and mobbing perception from the perspective of specialists in Turkey’s universities. Journal of Forensic and Legal Medicine, 106, 102729. https://doi.org/10.1016/j.jflm.2024.102729
41. Çelik, R., & Uysal, Ş. A. (2018). Öğretim Elemanlarının Mobbing Tecrübeleri Üzerine Nitel Bir Çalışma. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 6(15), 985-1005. https://doi.org/10.33692/avrasyad.510120
42. Çögenli, M. Z., & Asunakutlu, T. (2016). Akademide Mobbing: Adım Üniversiteleri Örneği. Erzincan University Journal of Graduate School of Social Sciences, 9(1), 17-32. https://izlik.org/JA35YN28UH
43. Delgado-Fernández, V. J., Rey-Merchán, M. del C., López-Arquillos, A., & Choi, S. D. (2022). Occupational Traffic Accidents among Teachers in Spain. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(9), 5175. https://doi.org/10.3390/ijerph19095175
44. Delibalta, M. S. (2020). Madencilik Sektöründe Lojistik Yönetiminin İş Güvenliği Üzerine Etkileri. Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi. 9 (1), 480- 487. https://doi.org/10.28948/ngumuh.598634
45. Deliveli, K. (2013). Üniversitelerde Mobbing Mağduru Kadın Yöneticiler. Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 5(1), 341-352. https://izlik.org/JA69JP99MH
46. Denizci, A. S. (2022). Eğitim Kurumlarından Tekstil Meslek Liselerinde Yaşanan Meslek Hastalıklarının İncelenmesi. Sosyal Araştırmalar ve Davranış Bilimleri Dergisi, 8(16), 484-492. https://doi.org/10.52096/jsrbs.8.16.31
47. Dilber, Y. (2022). Yetenek Yönetimi ve Eğitim Örgütlerinde Uygulanabilirliği. Eğitim Bilimleri Eleştirel İnceleme Dergisi, 3(1), 139-152. http://dx.doi. org/10.22596/ cresjournal.0301.67.83
48. Dündar, S., Bilim, N., & Bilim, A. (2018). Ülkemizdeki maden sektöründe meydana gelen iş kazası ve meslek hastalıklarının analizi. Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 7(2), 423-432. https://doi.org/10.17798/bitlisfen.435729
49. Eaves, S., Gyi, D. E., & Gibb, A. G. F. (2016). Building healthy construction workers: Their views on health, wellbeing and better workplace design. Applied Ergonomics, 54, 10-18. https://doi.org/10.1016/j.apergo.2015.11.004
50. Ekinci, Ö., & Yıldırım, A. (2015). Ortaöğretim Okullarında Yıldırma (Mobbing) Davranışları ile Örgütsel Adanmışlık Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(5), 509-528.
51. Eng, A., Mannetje, A., McLean, D., Ellison-Loschmann, L., Cheng, S., & Pearce, N. (2011). Gender differences in occupational exposure patterns. Occupational and Environmental Medicine, 68(12), 888. https://doi.org/10.1136/oem.2010.064097
52. Ercan, A. (2010). Türkiye’de Yapı Sektöründe İşçi Sağlığı ve Güvenliğinin Değerlendirilmesi. Journal of Polytechnic, 13(1), 49-53.
53. Erdil, G. (2025). Eğitim Kurumlarında İş Sağlığı ve Güvenliği Üzerine Dair Uygulamalar. Eğitim Dünyası Araştırma ve Geliştirme Dergisi, 1(2), 62-86. https://doi.org/10.5281/zenodo.17088466
54. Erol, İ. (2020). Ülkemiz Madencilik Sektöründe Görülen Meslek Hastalıklarının İncelenmesi. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 35(4), 859-872.
55. Ersöz, G., Kenziman, A. K., Aktaş, H., & Kurt, A. Ö. (2018). Mersin İlindeki Sağlık Kurumlarında Çalışan Sağlığı ve Güvenliği Uygulamalarının Değerlendirilmesi. Içinde Turk J Public Health (C. 16, Sayı 1). https://doi.org/10.20518/tjph.458199
56. Europan Union’s (EU). (2025). Businesses in Education Sector Statistics Explained Structural Profile. https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/SEPDF/cache/124684.pdf
57. Eurostat. (2025a). Accidents at Work: Non-fatal and Fatal Occupational Injuries (ESAW). Eurostat – European Statistical Office. https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/hsw_n2_01/default/table?lang=en
58. Eurostat. (2025b). Accidents at work statistics. Statistics Explained. https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Accidents_at_work_statistics
59. Evcen Temelli, M., & Güven, S. (2021). Öğretim Elemanlarının Mobbing (Psikolojik Yıldırma) ve Örgütsel Sessizliğe İlişkin Görüşleri. Kesit Akademi, 26(26), 428-462. https://doi.org/10.29228/kesit.48461
60. Fadel, M., Bodin, J., Cros, F., Descatha, A., & Roquelaure, Y. (2023). Teleworking and Musculoskeletal Disorders: A Systematic Review. International Journal of Environmental Research and Public Health, 20(6), 4973. https://doi.org/10.3390/ijerph20064973
61. Gauchard, G. C., Mur, J. M., Touron, C., Benamghar, L., Dehaene, D., Perrin, P., & Chau, N. (2006). Determinants of accident proneness: a case–control study in railway workers. Occupational Medicine, 56(3), 187-190. https://doi.org/10.1093/occmed/kqj016
62. Grasshoff, J., Safieddine, B., Sperlich, S., & Beller, J. (2024). Gender inequalities of psychosomatic complaints at work vary by occupational groups of white- and blue-collar and level of skill: A cross sectional study. PLOS ONE, 19(7), e0303811. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0303811
63. Grasshoff, J., Safieddine, B., Sperlich, S., & Beller, J. (2025). Gender differences in psychosomatic complaints across occupations and time from 2006 to 2018 in Germany: a repeated cross-sectional study. BMC Public Health, 25(1), 409. https://doi.org/10.1186/s12889-025-21462-8
64. Günay, G., & Özbilen, F. M. (2023). Okul Müdürlerinin Okullarda Yürütülen İş Sağlığı ve Güvenliği Uygulamalarına Yönelik Görüşlerinin İncelenmesi. e-International Journal of Educational Research. https://doi.org/10.19160/e-ijer.1294416
65. Güven, A., Kaplan, Ç., & Acungil, Y. (2018). Türkiye’de Özel ve Kamu Üniversitelerinde Çalışan Akademisyenlerin Mobbing Algısı. Akademik Araştırmalar ve Çalışmalar Dergisi (AKAD), 10(18), 43-58. https://doi.org/10.20990/kilisiibfakademik.428601
66. Hacıcaferoğlu, B., & Hacıcaferoğlu, S. (2022). Mobbing in Terms of Educational Sciences. Mustafa Kemal University Journal of the Faculty of Education, 9(9), 79-87.
67. Hamzaoglu, N., Yayak, A., & Turk, B. (2022). Evaluation of mobbing perception levels of health employees. Health Services Management Research, 35(2), 74-82. https://doi.org/10.1177/09514848211001689
68. Hanvold, T. N., Kines, P., Nykänen, M., Thomée, S., Holte, K. A., Vuori, J., Wærsted, M., & Veiersted, K. B. (2019). Occupational Safety and Health Among Young Workers in the Nordic Countries: A Systematic Literature Review. Safety and Health at Work, 10(1), 3-20. https://doi.org/10.1016/j.shaw.2018.12.003
69. Hon, C.-Y., Randhawa, J., Lun, N., Fairclough, C., & Rothman, L. (2023). Comparison of management and workers’ perception, attitudes and beliefs toward health and safety in the Ontario manufacturing sector. Journal of Safety Research, 84, 364-370. https://doi.org/10.1016/j.jsr.2022.11.011
70. İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu. (2012). T.C. Resmî Gazete (Sayı: 28339). Erişim adresi: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=6331&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
71. ILO. (2019). Safety and health at the heart of the future of work: Building on 100 years of experience. https://www.ilo.org/global/topics/safety-and-health-at-work/events-training/WCMS_686645/lang--en/index.htm
72. ILO. (2020). The ILO’s Five Flagship Programmes. https://www.ilo.org/resource/ilos-five-flagship-programmes
73. ILO. (2024). Labour inspection statistics: Inspectors per 10,000 employed persons. https://ilostat.ilo.org/data/
74. Kablay, S. (2021). Stajyer Öğrencilerin Emek Süreçleri: Meslek Liseleri Üzerine Niteliksel Bir Araştırma. Politik Ekonomik Kuram, 5(1), 132-160. https://doi.org/10.30586/pek.943297
75. Karahmetoğlu, A. (2024). İş Sağlığı ve Güvenliği Açısından Soma ve Zonguldak Madenleri (Mukayeseli Olarak Saha Çalışması). Çalışma İlişkileri Dergisi, 15(1), 30-62.
76. Karasek, R. A.. (1990). Healthy Work: Stress, Productivity, and the Reconstruction of Working Life. Basic Books.
77. Kaya, B. E., & Erbaş, İ. (2022). Türk İnşaat Sektöründeki KOBİ’lerde İş Güvenliği İklimi Algısının Değerlendirilmesi. Çalışma İlişkileri Dergisi, 1, 1-18. https://izlik.org/JA28GN43PY
78. Kaya, M., Yıldırım, Z., & Halat, S. (2023). Okul Yöneticilerinin İş Sağlığı ve Güvenliği Denetimlerine İlişkin Görüşleri. Social Mentality and Researcher Thinkers Journal, 70(70), 3380-3390. https://doi.org/10.29228/smryj.69247
79. Kayabek, I., & Çevik, C. (2022). Sağlık Çalışanlarında İşyeri Risk Faktörleri ve Korumaya İlişkin Bir Derleme. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, 5(2), 258-268. https://doi.org/10.38108/ouhcd.948609
80. Kayacı, Ü. (2014). Akademik Ortamlarda Psikolojik Şiddet (Mobbing) ve Yılmazlık. Journal of Turkish Educational Sciences, 12(2), 67-78. https://izlik.org/JA32NS73XD
81. Kayhan, N. (2018). Üniversitelerde Mobbing ile Mücadele ve Kurumsallaşma Sorunları. Ombudsman Akademik, (8), 39-58. https://doi.org/10.32002/ombudsmanakademik.443442
82. Keskin, R., & Çavuş, Ö. H. (2020). İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Sağlık Sektöründe Güvenlik Kültürü Üzerindeki Etkilerinin Analizi. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 27(3), 627-644. https://doi.org/10.18657/yonveek.592878
83. Khoo, S. (2010). Academic mobbing: hidden health hazard at workplace. Malaysian family physician : the official journal of the Academy of Family Physicians of Malaysia, 5(2), 61-67.
84. Koyuncu, U., & Öztürk, Ö. F. (2022). Öğretmenlerin İş Güvenliği Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi: İSTEK Okulları İstanbul Kampüslerinde Uygulama. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences, 34(4), 550-559. https://doi.org/10.7240/jeps.1156448
85. Kumtepe, B., & Akkaş, Ö. (2022). Anaokullarında İş Sağlığı ve Güvenliği Uygulamalarının İncelenmesi: Iğdır Örneği. Iğdır University Journal of Economics and Administrative Sciences, 8, 53-74. https://izlik.org/JA49ZP56AK
86. Kuş Gürbey, S., Saraçoğlu, S., Büyük, U., & Şahin, A. (2021). Atanamayan Fen Bilimleri Öğretmenlerinin Türkiye’de Öğretmen İstihdamına Bakışı: Sorunlar ve Çözüm Önerileri. Maarif Mektepleri Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(2), 167-201. https://doi.org/10.46762/mamulebd.1004882
87. Kuşaksız, A. (2011). Kadrosuz Usta Öğreticilerin Sosyal Güvenlik Hakları. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 18(2), 23-35. https://izlik.org/JA42AK35MC
88. Larrieta-Rubín de Celis, I., Fernández de Bobadilla-Güémez, S., Alonso-Almeida, M. del M., & Velasco-Balmaseda, E. (2017). Women’s occupational health and safety management: An issue for corporate social responsibility. Safety Science, 91, 61-70. https://doi.org/10.1016/j.ssci.2016.07.019
89. Ledda, C., Duclos, M., & Martínez-Jarreta, B. (2022). Editorial: Women in science: Occupational health and safety 2021. Frontiers in Public Health, 10. https://doi.org/10.3389/fpubh.2022.1064075
90. Liao, C.-W., & Perng, Y.-H. (2008). Data mining for occupational injuries in the Taiwan construction industry. Safety Science, 46(7), 1091-1102. https://doi.org/10.1016/j.ssci.2007.04.007
91. López-García, J. R., García-Herrero, S., Gutiérrez, J. M., & Mariscal, M. A. (2019). Psychosocial and Ergonomic Conditions at Work: Influence on the Probability of a Workplace Accident. BioMed Research International, 2019, 1-13. https://doi.org/10.1155/2019/2519020
92. Lucka, E., Wareńczak-Pawlicka, A., Lucki, M., & Lisiński, P. (2024). The impact of increased computer screen time during the COVID-19 pandemic on the occurrence of upper part of musculoskeletal diseases among health personnel. Scientific Reports, 14(1), 20257. https://doi.org/10.1038/s41598-024-70942-1
93. MacLean, K. F. E., Neyedli, H. F., Dewis, C., & Frayne, R. J. (2022). The role of at home workstation ergonomics and gender on musculoskeletal pain. Work, 71(2), 309-318. https://doi.org/10.3233/WOR-210692
94. Macpherson, R. A., Koehoorn, M., Fan, J., Quirke, W., Amick, B. C., Kraut, A., Mustard, C. A., & McLeod, C. B. (2019). Do Differences in Work Disability Duration Between Men and Women Vary by Province in Canada? Journal of Occupational Rehabilitation, 29(3), 560-568. https://doi.org/10.1007/s10926-018-9819-1
95. Maher, J., Charles, N., & Wolkowitz, C. (2019). Working mothers, injury and embodied care work. Gender, Work & Organization, 26(7), 877-894. https://doi.org/10.1111/gwao.12270
96. Markelj, N., Kovač, M., Leskošek, B., & Jurak, G. (2024). Occupational health disorders among physical education teachers compared to classroom and subject specialist teachers. Frontiers in Public Health, 12. https://doi.org/10.3389/fpubh.2024.1390424
97. Martínez-Aires, M. D., López-Alonso, M., de la Hoz-Torres, M. L., Aguilar-Aguilera, A., & Arezes, P. (2024). Occupational risk prevention in the European Union construction sector: 30 Years since the publication of the Directive. Safety Science, 177, 106593. https://doi.org/10.1016/j.ssci.2024.106593
98. Matuszewska, M., Rypicz, Ł., Witczak, I., & Kołcz, A. (2025). The Occupational Dimension of Musculoskeletal Disorders: A Comparison of Healthcare Workers and Administrative Staff Using the NMQ-E Tool. Journal of Clinical Medicine, 14(17), 6187. https://doi.org/10.3390/jcm14176187
99. McDonnell, M. D., & McAllister, B. J. (2024). Psychosocial risks in the Canadian construction and extractive industries. The Extractive Industries and Society, 19, 101515. https://doi.org/10.1016/j.exis.2024.101515
100. Meriç Özakün, Ö., Berrak Girişken, G., Çetin, Ş., & Aksakal, D. (2023). Eğitim Öğretim Kurumlarında İş Sağlığı ve Güvenliği ve Etkileri. Ulusal Eğitim Dergisi, 3(11), 1979-1993.
101. Migliore, M. C., Ricceri, F., Lazzarato, F., & d’Errico, A. (2021). Impact of different work organizational models on gender differences in exposure to psychosocial and ergonomic hazards at work and in mental and physical health. International Archives of Occupational and Environmental Health, 94(8), 1889-1904. https://doi.org/10.1007/s00420-021-01720-z
102. Nowrouzi-Kia, B., Haritos, A. M., Long, B.-Z. S., Atikian, C., Fiorini, L. A., Gohar, B., Howe, A., Li, Y., & Bani-Fatemi, A. (2024). Remote work transition amidst COVID-19: Impacts on presenteeism, absenteeism, and worker well-being—A scoping review. PLOS ONE, 19(7), e0307087. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0307087
103. Öğülmüş, K., Yıldırım, N., & Aslan, G. (2013). Ücretli Öğretmenlerin Görevlerini Yaparken Karşılaştıkları Sorunlar ve Ücretli Öğretmenlik Uygulamasının Okul Yöneticilerince Değerlendirilmesi. İlköğretim Online, 12(4), 1086-1099.
104. Öztürk, A. (2019). Akademisyenlerin Algıladıkları Mobbing ve Mesleki Tükenmişlik Düzeylerinin Çeşitli Değişkenlere Göre İncelenmesi. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, 314-325. https://doi.org/10.21733/ibad.618393
105. Pacheco Barzallo, D., Schnyder, A., Zanini, C., & Gemperli, A. (2024). Gender Differences in Family Caregiving. Do female caregivers do more or undertake different tasks? BMC Health Services Research, 24(1), 730. https://doi.org/10.1186/s12913-024-11191-w
106. Quinn, M. M., & Smith, P. M. (2018). Gender, Work, and Health. Annals of Work Exposures and Health, 62(4), 389-392. https://doi.org/10.1093/annweh/wxy019
107. Ramkalawon Veerapen Chetty, D., Boojhawon, R., Bhagwant, S., & Levy, L. (2024). Factors affecting the occupational safety and health of small and medium enterprises in the Construction Sector of Mauritius. Social Sciences & Humanities Open, 10, 100964. https://doi.org/10.1016/j.ssaho.2024.100964
108. Reşitoğlu, B., Tubay Bağdatoğlu, Ö., Bahar, L., Erden, S., Apaydın, S., & Pekoğlu, E. (2018). İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitiminin Sağlık Hizmetlerindeki Öğrencilerin Bilgi ve Tutumlarına Etkisi. Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Dergisi (IBAD), 459-473. https://doi.org/10.21733/ibad.399773
109. Rhee, K. Y., Kim, Y. S., Kim, K. S., Park, J. S., Seo, D. U., & Kim, H. M. (2014). The Gender Sensitive Analysis of Occupational Injuries and Illnesses of Employees. Journal of the Korean Society of Safety, 29(6), 158-165. https://doi.org/10.14346/JKOSOS.2014.29.6.158
110. Roquelaure, Y., Bodin, J., Cros, F., Descatha, A., & Fadel, M. (2024). The Digital Economy and Hybrid Work Call for a Review of Compensation Criteria for Musculoskeletal Disorders. La Medicina del Lavoro, 115(3), e2024019. https://doi.org/10.23749/mdl.v115i3.16072
111. Sadid, S., & Konuk, A. (2023). Türkiye Madencilik Sektörü İş Kazalarının Yoğunlaşma Analizleriyle Değerlendirilmesi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, 23(2), 487-502. https://izlik.org/JA36AR54LB
112. Said Obeidat, M., Qasim Dweiri, H., & Jamil Smadi, H. (2024). Unveiling workplace safety and health empowerment: Unraveling the key elements influencing occupational injuries. Journal of Safety Research, 91, 126-135. https://doi.org/10.1016/j.jsr.2024.08.013
113. Samanta, S., & Gochhayat, J. (2023). Critique on occupational safety and health in construction sector: An Indian perspective. Materials Today: Proceedings, 80, 3016-3021. https://doi.org/10.1016/j.matpr.2021.05.707
114. Siabi, E. K., Donkor, P., Mensah, S. K., Dzane, R. K., Kurantin, N., Frimpong, K., Siabi, S. E., Vuu, C., & van Etten, E. (2022). Assessing the knowledge and practices of occupational safety and health in the artisanal and small-scale gold mining sector of Ghana: A case of obuasi. Heliyon, 8(11), e11464. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2022.e11464
115. Singh, A., & Misra, S. C. (2020). A Dominance based Rough Set analysis for investigating employee perception of safety at workplace and safety compliance. Safety Science, 127, 104702. https://doi.org/10.1016/j.ssci.2020.104702
116. Softa Kaçan, H., Bükeçik, E., & Çolak, Ay. (2016). Akademisyenlerin Mobbıng Durumlarının İncelenmesi. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 32(1), 37-47.
117. Son Hing, L. S., Sakr, N., Sorenson, J. B., Stamarski, C. S., Caniera, K., & Colaco, C. (2023). Gender inequities in the workplace: A holistic review of organizational processes and practices. Human Resource Management Review, 33(3), 100968. https://doi.org/10.1016/j.hrmr.2023.100968
118. Sosyal Güvenlik Kurumuna İlişkin Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun. (2006). T.C. Resmî Gazete (Sayı: 26173). Erişim adresi: https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.5502.pdf
119. Sosyal Güvenlik Kurumu [SGK]. (2023). SGK istatistik yıllıkları 2023. https://www.sgk.gov.tr/
120. Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu. (2006). Resmî Gazete (Sayı: 26200). Erişim adresi: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5510&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
121. Soykan, O. (2023). Occupational Health and Safety in the Turkish Fisheries and Aquaculture; a Statistical Evaluation on a Neglected Industry. Safety and Health at Work, 14(3), 295-302. https://doi.org/10.1016/j.shaw.2023.07.004
122. Steel, E., Malinen, S. K., & Näswall, K. (2025). Improving work-related psychosocial risk management: A mixed methods evaluation of the factors influencing inspectors’ practice. Safety Science, 181, 106659. https://doi.org/10.1016/j.ssci.2024.106659
123. Şener, S., Fandaklı, S., Yağımlı, M., & Aslan, T. (2023). Eğitim Sektöründe İş Sağlığı ve Güvenliği. The Journal of International Scientific Researches, 8(1), 83-94. https://doi.org/10.23834/isrjournal.1202692
124. Taborda- Osorio, H. Z., & Tamayo- Olmos, M. del P. (2025). Musculoskeletal Disorders, Vocal Health Conditions and Associated Factors in Teachers: An Integrative Review. Iberoamerican Journal of Medicine.
125. Tiftik, C. (2021). Akademisyenler ve Psikolojik Yıldırma: Sistematik Bir Derleme Araştırması. IBAD Journal of Social Sciences, 11, 249-279. https://izlik.org/JA79GP38ZL
126. Tokmak, A., Ginesar, Ö., & Kara, İ. (2023). Ücretli Sosyal Bilgiler Öğretmenleri ve Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Ücretli Öğretmenliğe İlişkin Görüşlerinin İncelenmesi. Anadolu Eğitim Liderliği ve Öğretim Dergisi, 11(1), 148-168.
127. Tomorrow’s World. (2023). Violence Against Teachers is Increasing. https://www.tomorrowsworld.org/news-and-prophecy/violence-against-teachers-is-increasing?gad_source=1&gad_campaignid=22829321883&gbraid=0AAAAADxIrKLctIvPr_H_Hd0jPU_x-JDH7&gclid=Cj0KCQiAx8PKBhD1ARIsAKsmGbeUunnzVUOEghjr-VVa4I9_44q_WAG1mLupPMcR0l4vKqrcMYc7YUgaAhS_EALw_wcB
128. Trabzonluoğlu, Z. (2024). Kolaylaştırıcı Okul Yapısı ile Öğretmenlerin Mesleki Eşitlik Algısı Arasındaki İlişki. Uluslararası Liderlik Eğitimi Dergisi, 9(1), 1-25.
129. Türkoğlu, Ç., & Balkan, B. (2020). Öğretmenlerin İş Sağlığı Ve Güvenliğine İlişkin Bilgi Düzeylerinin İncelenmesine Yönelik Bir Alan Araştırması. Kırklareli Üniversitesi Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi, 6(2), 216-237. https://doi.org/10.34186/klujes.836115
130. Uğurlu, C. T., Çağlar, Ç., & Güneş, H. (2012). Ortaöğretim Okullarında Yıldırma (Mobbıng) Davranışlarına İlişkin Öğretmen Görüşleri. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 10(4), 745-749.
131. Ulu, A. S., & Küsmez, B. (2020). Üniversitelerdeki Mobbing Davranışının Önlenmesinde İşyerinde Sosyal Hizmetin Rolü. MEYAD Akademi, 1(2), 111-134.
132. Usta, H., & Ulutaş, M. (2022). The Investigation of Mobbing and Organizational Conflict Perception Levels of Academicians. Journal of Education, Theory and Practical Research, 8(3), 324-342.
133. Uzdil, O., & Güllüoğlu, A. (2020). Türkiye İnşaat Sektöründe 2016 ve 2017 Yıllarında Meydana Gelen İş Kazalarının İstatistiksel Olarak Karşılaştırılması. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences, 32(2), 137-144. https://doi.org/10.7240/jeps.555736
134. Uzun, H. (2023). Tr Dizin’de Yer Alan Mobbing Üzerine Yazılan Makalelerin İncelenmesi. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 13(4), 2215-2236. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1290300
135. Uzun, Z., & Şafak Uzun, A. M. (2018). Akademide Mobbing: Okutmanların Mobbing Hakkındaki Görüşlerine Dair Nitel Bir Araştırma. Akademik Bakış Dergisi, 66, 326-347.
136. Van der Staay, L. U., Koestner, C., & Dietz, P. (2023). Differences in Work and Commuting Accidents between Employees and Students at Higher Education Institutions in Rhineland-Palatinate, Germany, from December 2014 to December 2019. International Journal of Environmental Research and Public Health, 20(3), 2462. https://doi.org/10.3390/ijerph20032462
137. Vatansever Bayraktar, H., & Kuloğlu, E. (2023). Sınıf Öğretmenlerinin Mobbing Algısı. EKEV Akademi Dergisi, 0(96), 120-140. https://doi.org/10.17753/sosekev.1293466
138. Villanueva, V., & Garcia, A. M. (2011). Individual and occupational factors related to fatal occupational injuries: A case-control study. Accident Analysis & Prevention, 43(1), 123-127. https://doi.org/10.1016/j.aap.2010.08.001
139. Vykopalová, H. (2025). Prevalence of psychosocial risk severity, stress and cognitive dissonance in working conditions. Journal of Loss Prevention in the Process Industries, 94, 105552. https://doi.org/10.1016/j.jlp.2025.105552
140. WHO [World Health Organization]. (1948). Constitution of the World Health Organization. https://www.who.int/about/governance/constitution
141. WHO [World Health Organization]. (2002). Occupational health: A manual for primary health care workers. Wondemu, M. Y., Hermansen, Å., Joranger, P., & Brekke, I. (2024). Sickness absence among mothers caring for a child with disability: Examining the impact of mechanical and psychosocial occupational exposures. SSM- Population Health, 25, 101610. https://doi.org/10.1016/j.ssmph.2024.101610
142. Wu, B., Varner, K., Dahm, M. M., Reutman, S., & Davis, K. G. (2019). Work-related injuries within a large urban public school system in the Mid-Western United States. Work (Reading, Mass.), 62(3), 373-382. https://doi.org/10.3233/WOR-192874
143. Yıldırım, M. (2022). Okullarda İş Sağlığı ve Güvenliği: Açımlayıcı Karma Yönetimi. Mustafa Kemal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(10), 109-135. https://doi.org/10.56677/mkuefder.1177561
144. Yılmaz, G., & Yıldırım, S. (2022). Eğitim Sektöründe Gerçekleşen İş Kazalarına Yönelik Bir Araştırma. OHS ACADEMY, 5(3), 175-185. https://doi.org/10.38213/ohsacademy.1160766
145. Yılmaz, Ş., & Bilici, M. (2020). Üniversitelerin Mühendislik Fakülteleri Bünyesinde Bulunan Laboratuvarlarda İş Sağlığı ve Güvenliği. OHS Academy, 3(2), 102-113. https://doi.org/10.38213/ohsacademy.745723
146. Yönetmelik. (2012). İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği, Resmî Gazete (Sayı:28512). Erişim Adresi: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=6331&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
147. Yusop, Y. Mohd., Dempster, M., & Stevenson, C. (2014). Understanding Inappropriate Behaviour: Harassment, Bullying and Mobbing at Work in Malaysia. Procedia- Social and Behavioral Sciences, 127, 179-183. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2014.03.236
148. Zapf, D. (1999). Organisational, work group related and personal causes of mobbing/bullying at work. International Journal of Manpower, 20(1/2), 70-85. https://doi.org/10.1108/01437729910268669