Öğretmenlerin Okul Yaşam Kalitesi Algıları İle Sınıf Yönetimine Yönelik Tutum ve İnançlarının İncelenmesi

Öz

Öğretmenlerin okul yaşam kalitesi algıları ile sınıf yönetimine yönelik tutum ve inançlarını inceleyen bu araştırma tarama modelinde betimsel bir çalışmadır. Araştırmaya Erzincan’ın Tercan ilçesinde görev yapan toplam 198 öğretmen (32 ilkokul, 98 ortaokul ve 68 lise) katılmıştır. Veriler Sarı (2007) tarafından geliştirilen Okul Yaşam Kalitesi Ölçeği (OYKÖ) ve Martin, Yin ve Baldwin (1998) tarafından geliştirilen ve Ekici (2008) tarafından Türkçeye uyarlanan Sınıf Yönetimine Yönelik Tutum ve İnanç Ölçeği (SYTİÖ) ile toplanmıştır. Veri analizinde betimsel istatistiklerin yanı sıra Mann Whitney U-Testi ve Kruskal Wallis Testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda öğretmenlerin okul yaşam kalitesi algılarının orta düzeyde olumlu olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin “Statü” ve “Okul Yönetimi” boyutlarına ilişkin algıları daha olumlu; öğrencilere yönelik algıları ise daha olumsuzdur. Kademe açısından ilkokul ve lise; branş açısından sosyal bilimler öğretmenlerinin okul yaşam kalitesi algıları daha olumlu olmuştur. Cinsiyet ve hizmet yılı değişkenleri öğretmenlerin okul yaşam kalitesi algılarında anlamlı bir fark yaratmamıştır. Öğretmenlerin sınıf yönetimine yönelik tutumları öğretim faaliyetlerinde müdahaleci, insan ve davranış yönetiminde ise etkileşimci olmuş; cinsiyet, hizmet yılı, eğitim kademesi ve branş bu tutumlarda anlamlı bir fark yaratmamıştır. Okul yaşam kalitesi algısı öğretmenlerin öğretim ve davranış yönetimine yönelik tutumlarında anlamlı bir fark yaratmamış, yaşam kalitesi yüksek algılanan okullarda öğretmenlerin insan yönetiminde daha etkileşimci olduğu saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Okul yaşam kalitesi,Öğretmen,Sınıf yönetimi,Sınıf yönetimine yönelik tutum ve inançlar

Investigating Teachers’ Attitude and Beliefs about Classroom Management through Their Perceptions of the Quality of the School Life

Öz

This research investigating teachers’ attitude and beliefs about classroom management through their perceptions of the quality of school life is a descriptive survey study. A total of 198 teachers (32 from primary schools, 98 from secondary schools and 68 from high schools) working in the Tercan District of Erzincan participated in the study. The data was collected through the “The Quality of School Life Scale (QSLS)” developed by Sarı (2007) and “Attitudes and Beliefs on Classroom Control (ABCC) Inventory” developed by Martin, Yin and Baldwin (1998), adopted into Turkish by Ekici (2008). Besides descriptive statistics, the Mann Whitney U-Test and the Kruskal Wallis Test were used for the data analysis. At the end of the study, it was found that the teachers’ perceptions about the quality of the school life range in the mid-level. The teachers’ perceptions about “Status” and “School Administration” were found to be more positive while their perceptions about students were more negative. With regard to different study cycles, primary school and high school teachers’ perceptions and, with regard to different subjects, social science teachers’ perceptions about the quality of school life were found to be more positive. The variables of gender and years of experience did not make a significant difference in the teachers’ perceptions about the quality of school life. The teachers’ attitudes about instructional management were found to be interventionist, while attitudes about people and behavior management were found to be interactionist; with gender, years of experience, study cycles and subjects not causing significant differences in these behaviors. The perception of the quality of school life did not make a significant difference for their attitudes about instruction and behavior management while teachers were detected to be more interactionist towards people management at schools where the quality of life was perceived to be better.

Anahtar Kelimeler

• The quality of school life,Teacher,Classroom management,Attitude and beliefs about classroom management

Kaynakça

1. Yörükoğlu, A. (1993). Gençlik çağı (8. Baskı). Ankara: Özgür Yayın ve Dağıtım.
2. Baker, J. A. (1999). Teacher-student interaction in urban at-risk classrooms: Differential behavior, relationship quality, and student satisfaction with school. The Elementary School Journal, 100(1), 57-70.
3. Bakioğlu, A., & Baltacı, R. (2010). Akreditasyon, Eğitimde Kalite. Ankara: Nobel Dağıtım.
4. Bardak, Ş., & Karamustafaoğlu, O. (2016). Fen bilimleri öğretmenlerinin kullandıkları öğretim strateji, yöntem ve tekniklerin pedagojik alan bilgisi bağlamında incelenmesi. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(2), 567-605.
5. Baykul, Y. (1990). İlkokul beşinci sınıftan lise ve dengi okulların son sınıflarına kadar matematik ve fen derslerine karşı tutumda görülen değişmeler ve öğrenci seçme sınavındaki başarı ile ilişkili olduğu düşünülen bazı faktörler. Ankara: ÖSYM Yayınları.
6. Baysal, N. (2009). İlköğretim II. kademede görevli öğretmenlerin sınıfta karşılaştıkları disiplin sorunlarına, bunların nedenlerine ve çözüm yollarına ilişkin görüşleri (Diyarbakır İli Örneği). (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Dicle Üniversitesi, Diyarbakır.
7. Berndt, T. J. (1999). Friends' influence on students' adjustment to school. Educational Psychologist, 34(1), 15-28.
8. Bilgiç, S. (2009). İlköğretim öğrencilerinde okul yaşam kalitesi algısının arkadaşlara bağlılık ve empatik sınıf atmosferi değişkenleriyle ilişkisinin incelenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Çukurova Üniversitesi, Adana.

9. Bourke, S. & Smith, M. (1989). Quality of school life and intentions for further education: The case of rural high school. A paper presented at the annual conference of the Australian Association for Research in Education at Adelaide, November-December 1989, South Australia.
10. Branson, M. S. (2004). Education for citizenship and the teaching of democracy in schools, Center for civic education, USA, International Symposium on Democracy Education, Çanakkale.
11. Büyükgöze-Kavas, A., & Bugay, A. (2009). Öğretmen adaylarının hizmet öncesi eğitimlerinde gördükleri eksiklikler ve çözüm önerileri. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(1), 13-21.
12. Akgül Gündoğdu, N., & Güler, G. (2016). İlköğretim 6., 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin okul yaşam kalitesi ve akran baskısı arasındaki ilişki. Türkiye Klinikleri , 2(1), 61-67.
13. Cenkseven Önder, F., & Sarı, M. (2009). Öğretmenlerde öznel iyi olmanın yordayıcıları olarak okul yaşam kalitesi ve tükenmişlik. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 9 (3), 1205-1236
14. Cheng, Y. C. (1996). School effectiveness and school-based managements. A mechanism for development. London: The Falmer Press.
15. Çam Tosun, F., & Filiz, T. (2017). Müdür yetkili sınıf öğretmenlerinin karşılaştıkları ekonomik ve okul işletmesiyle ilgili sorunlar. İlköğretim Online, 16(3), 978-991, Doi: 10.17051/ilkonline.2017.330236 .
16. Çelikten, M., Şanal, M., & Yeni, Y. (2005). Öğretmenlik mesleği ve özellikleri. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19(2), 207-237.
17. Çınkır, Ş., (2010). İlköğretim okulu müdürlerinin sorunları: Sorun kaynakları ve destek stratejileri. İlköğretim Online, 9(3), 1027-1036.
18. Dalka, S. (2006). Birleştirilmiş sınıflı köy okullarının problemleri ve durum tespiti: Doğu Beyazıt örneği. Ulusal Sınıf Öğretmenliği Kongresi Bildiri Kitabı, 2, 415–420, Ankara: Kök Yayıncılık.
19. Demir, C., & Maskan, K. (2007). Fizik öğretmenlerinin sınıf yönetimine yönelik yaklaşımlarının mesleki deneyim ve okul türüne göre değerlendirilmesi. Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi Dergisi, 2 (2007), 1-16.
20. Dewey, J. (1996). Demokrasi ve eğitim [Democracy and education]. (Çev. Y. Yılmaz). İzmir: Ege Üniversitesi Basımevi.
21. Deveci, Ö. (2010). İlköğretim altıncı sınıf fen ve teknoloji dersi kuvvet ve hareket ünitesinde fen-matematik entegrasyonunun akademik başarı ve kalıcılık üzerine etkisi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Çukurova Üniversitesi, Adana.
22. Doğan, Y. (2010). Fen ve teknoloji dersi programının uygulanması sürecinde karşılaşılan sorunlar. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 7 (1), 86-106. Döş İ., & Sağır, M. (2013). Birleştirilmiş sınıflı ilkokulların yönetim sorunları. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17 (2), 237-250.
23. Akın Kösterelioğlu, M., & Kösterelioğlu, İ. (2015). Effects of high school students’ perceptions of school life quality on their academic motivation levels. Educational Research and Reviews, 10 (3), 274-281.
24. Ekici, G. (2008). Sınıf yönetimi dersinin öğretmen adaylarının sınıf yönetimine yönelik tutum ve inanç kazanma düzeyine etkisi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17 (3), 167-182.
25. Elban, L. (2009). İlköğretimdeki öğretmenlerin istenmeyen öğrenci davranışlarıyla karşılaşma ve çözüm bulma durumlarının incelenmesi. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Selçuk Üniversitesi, Konya.
26. Epstein, J. L., & McPartland, J. M. (1976a). Classroom organization and the quality of school life. Maryland: Center for Social Organization of Schools.
27. Epstein, J. L., & McPartland, J. M. (1976b). The concept and measurement of the quality of school life. American Educational Research Journal, 13(1), 15-30.
28. Erdem, M., Aydın, İ., Taşdan, T., & Akın, U. (2011). Educational problems and solutions in Turkey: The views of district governors. Educational Management Administration & Leadership, 39(2), 242-256.
29. Erden, A., & Erdem, M. (2013). İlköğretim okullarında okul yaşamı kalitesi: Van ili örneği. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(3), 151-165.
30. Gedik, A. (2014). Ortaöğretim öğrencilerinde okul yaşam kalitesi bağlamında okula yabancılaşma. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İnönü Üniversitesi, Malatya.Gedikoğlu, T. (2005). Avrupa birliği sürecinde Türk eğitim sistemi: Sorunlar ve çözüm önerileri. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(1), 66-80.
31. Genç, N. (1993). Örgütsel kültürün oluşumu ve bireysel ve örgütsel davranışlar üzerindeki etkisi. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10(1-2), 306- 316.
32. Geyik Yıldırım, S. (2013). Doğu Anadolu Bölgesindeki meslek yüksekokullarında okuyan öğrencilerin sorunları (Kağızman MYO öğrencileri örneği). Electronic Journal of Vocational Colleges, UMYOS, Özel Sayı, 59-66.
33. Güçlü, N. (2004). Öğretmenlik mesleğine başlarken yeni öğretmenlerin örgütsel sosyalleşmeleri. S. Ş. Erçetin (Ed.). İlk Günden Başöğretmenliğe (s.15-36). Ankara: Asil Yayıncılık.
34. Akıncı, B., Uzun, N., & Kışoğlu, M. (2015). The problems experienced by science teachers in their professional difficulties they are confronted with in science teaching. International Journal of Human Sciences, 12(1), 1189-1215.
35. Gündüz, H. (2008). İlköğretim okullarında örgütsel iklim ile öğretmenlerin iş doyumu arasındaki ilişki. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Gaziantep Üniversitesi, Gaziantep.
36. Gürsakal, S., & Öngen, K. B. (2008). Yaşam memnuniyeti anketinin istatistiksel yöntemler ile analizi. Uludağ Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 27(1), 1-14.
37. Güvenç, E., & Güvenç, H. (2014). İlköğretim matematik ile fen ve teknoloji öğretmenlerinin sınıf yönetim biçemleri ve özerklik desteği algısı. NWSA-Education Sciences, 9 (3), 311-322. doi: http//dx.doi.org/10.12739/NWSA.2014.9.3.1C0620.
38. Güvendir, E. (2017). Göreve yeni başlayan İngilizce öğretmenlerinin karşılaştıkları sorunlar. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 51, 74-94.
39. Hargreaves, A. (1998). The emotional practice of teaching. Teaching and Teacher Education, 14(8), 835-854.
40. Hunt-Sartori, M. A. (2007). The relationships among student membership in groups quality of school life, sense of belongingness and selected performance factors. (Unpublished doctoral dissertation). Sam Houston State University, Huntsville Texas.
41. İlmen, E. (2010). Okul grubunun okul yaşam kalitesi ve akademik başarı üzerindeki etkisi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Van.
42. İnal,U., & Sadık, F. (2011). Adana ili sınırları içerisindeki yatılı ilköğretim bölge okullarında bulunan öğrenci ve öğretmenlerin okul yaşam kalitesi algılarının incelenmesi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20 (2), 243-258.
43. İnal,U., & Sadık, F. (2014).Yatılı ilköğretim bölge okullarının okul yaşam kalitesine ilişkin öğretmen ve öğrenci görüşleri. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 43(2), 169-194.
44. Johnson, B. & Stevens, B. J. (2001). Exploratory and confirmatory factor analysis of the school level environment questionnaire (SLEQ). Learning Environments Research, 4, 325-344.
45. Altun, M. (1995). İlkokul 3., 4. ve 5. sınıf öğrencilerinin problem çözme davranışları üzerine bir çalışma. (Yayınlanmış Doktora Tezi). Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
46. Kalaycı, H., & Özdemir, M. (2013). Lise öğrencilerinin okul yaşamının niteliğine ilişkin algılarının okul bağlılıkları üzerine etkisi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 33(2), 293-315.
47. Kara, A., & Özkan, S. (2016). Ortaokul 5. Sınıf matematik öğretiminde karşılaşılan sorunlar. Electronic Journal of Social Sciences, 15 (57), 319-331.
48. Karaer, H. (2006). Fen bilgisi öğretmenlerinin ilköğretim II. kademedeki fen bilgisi öğretimi hakkındaki görüşleri (Amasya örneği), Erzincan Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(1), 97-111.
49. Karakaya Çiçek, H. & Çoruk, A. (2017). İlköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin okul yaşam kalitesi algıları ile iş doyumu algıları arasındaki ilişki. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 31, 750-761.
50. Karatzias, A., Papadioti-Athanasiou, V., Power, K.G., & Swanson, V. (2001). Quality of school life. A cross-cultural study of Greek and Scottish secondary school pupils. European Journal of Education, 36(1), 91-105.
51. Karatzias, A., Power, K.G., &Swanson, V. (2001). Predicting use and maintenance of use of substances in Scottish adolescents, Journal of Youth and Adolescents, 30 (4), 465-484.
52. Kaya, K., & Taşdemirci, E. (2005). Birleştirilmiş sınıflar ile bağımsız sınıflarda ilk okuma yazma öğretiminde karşılaşılan sorunların karşılaştırmalı incelemesi. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (19), 1-26.
53. Kazu, İ. Y.,& Aslan, S. (2011). Birleştirilmiş sınıf uygulamasına karşılaştırmalı bir bakış: Vietnam, Peru, Sri Lanka ve Kolombiya örnekleri. International Online Journal of Educational Sciences, 3(3), 1081-1108.
54. Keleş, Ö., Haser, Ç., & Koç, Y. (2012). Sınıf öğretmenlerinin ve ilköğretim matematik öğretmenlerinin yeni ilköğretim matematik dersi programı hakkındaki görüşleri. University of Gaziantep Journal of Social Sciences, 11(3), 715-736.
55. Kesici, A. E. (2010). Ortaöğretim öğretmenlerinin sınıf içi iletişimde kullandıkları örtük programın özellikleri. (Yayımlanmamış doktora tezi). Adnan Menderes Üniversitesi, Aydın.
56. Apple, M. W., & Beane, J. A. (2011). Demokratik okullar [Democratic schools]. (Çev. M. Sarı). Ankara: Dipnot Yayınları.
57. Kim, D. H., & Kim, J. H. (2013). Social relations and school life satisfaction in South Korea. Social Indicators Research, 112, 105–127, doi: 10.1007/s11205-012-0042-8.
58. Korkmaz, G., & Sadık, F. (2011). İlköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin okul yaşam kalitesini algılama düzeylerinin incelenmesi”, İlköğretim online, 10(1), 285–301.
59. Korkmaz, G. (2009). İlköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin okul yaşam kalitesini algılama düzeyleri ve mesleki tutumlarının incelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi). Çukurova Üniversitesi, Adana.
60. Kozcu Çakır, N., Şenler, B., & Göçmen Taşkın, B. (2007). İlköğretim II. kademe öğrencilerinin fen bilgisi dersine yönelik tutumlarının belirlenmesi. Türk Eğitim Bilimleri, 5(4), 637-655.
61. Kurbanoğlu, N. İ. & Takunyacı, M. (2012). Lise öğrencilerinin matematik dersine yönelik kaygı, tutum ve özyeterlik inançlarının bazı değişkenlere göre incelenmesi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 9 (1), 110-130.
62. Kurt, H., Ekici, G., Aktaş, M., & Aksu, Ö. (2013). Öğretmen adaylarının kişilik tiplerinin sınıf yönetimine yönelik tutum ve inançlarına etkisi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 2 (2), 199-208.
63. Kyriacou, C., & Martín, J. L. O. (2009). Beginning secondary school teachers’ perceptions of pupil misbehaviour in spain. Teacher Development, 14(4) , 415-426.
64. Lee, J. C. K., Zhang, Z. & Song, H. (2011). Effects of quality of school life and classroom environment on student engagement: A Chinese study. Educational Practice and Theory, 33(1), 5-27.
65. Leonard, C. A. R. (2002). Quality of school life and attendance in primary schools. (Unpublished doctoral dissertation). University of Newcastle, Australia.Little, E. (2005). Secondary school teachers’ perceptions of students’ problem behaviors. Educational Psychology, 25, 369–77.
66. Malin, A., & Linakkyla, P. (2001). Multilevel modelling in repeated measures of the quality of Finnish school life. Scandinavian Journal of Educational Research, 45 (2), 145-165.
67. Argon, T., & İsmetoğlu, M. (2016). Öğrencilerin lise yaşam kalitesi algıları ile okula bağlılık düzeyleri arasındaki ilişki. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 5, Özel sayı, 238-249.
68. Maele, D.V., & Houtte, M.V. (2010). The quality of school life: Teacher-student trust relationships and the organizational school context. Social Indicators Research, 100(1), 85-100.
69. Martin, N. K., Yin, Z. & Baldwin, B. (1998). Construct validation of the attitudes & beliefs on classroom control inventory. Journal of Classroom Interaction, 33(2), 6-15.
70. Mok, M., & Flynn, M. (1997). Determinants of students’ quality of school life: A path model. Learning Environments Research, 5, 275-300.
71. Oğuz, E. (2013). Öğretmen adaylarının sınıf yönetimi stilleri ile öğretmenlik mesleğine ilişkin tutumları arasındaki ilişki. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(2), 12-20.
72. Okut, L. (2011). İlköğretim fen ve teknoloji, matematik öğretmenlerinin eğitime ve sınıf yönetimine ilişkin inançları arasındaki ilişki. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 1 (4) 39-51.
73. Okut, L., & Öntaş, T. (2015). Classroom management beliefs of primary school mathematics and science teachers. Karaelmas Journal of Educational Sciences, 3 (2015), 117-125.
74. Ostroff, C. (1992). The relationship between satisfaction, attitudes, and performance: An organizational level analysis. Journal of Applied Psychology, 77(6), 963-974.
75. Özdemir, M., Civelek, Ş., Çetin, Y.M., Karapınar, N., & Özel, D. (2015). Öğretmenlerin eğitimsel çevresel ve sosyal sorunları (Şırnak ili örneği). Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 26,163-181.
76. Özdemir, N. (2006). İlköğretim 2. kademedeki fen bilgisi öğretiminde yaşanan sorunlar ve çözüm önerileri. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Pamukkale, Denizli.
77. Öztürk, M. (2016). Köy ve kasabalarda görev yapan öğretmenlerin mesleğin ilk yılında yaşadıkları güçlükler. İlköğretim Online, 15(2), 378-390.
78. Avcı, Ö. (2006). Van İl merkezinde ilköğretim II. kademe fen bilgisi öğretiminde kullanılan yöntemlerde karşılaşılan sorunlar. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Van.
79. Pawlovich, W. E. (1983). Quality of school life and early school leaving. (Unpublished doctoral dissertation).The University of Alberta, Canada.
80. Reeve, J. (2009). Why teachers adopt a controlling motivating style toward students and how they can become more autonomy supportive. Educational Psychologist, 44 (3), 159–175, doi: 10.1080/00461520903028990.
81. Schmidt, L.J. (1992). Relationship between pupil control ideology and quality of school life. Journal of Invitational and Psychological Measurement, (45), 889–896.
82. Sarı, M. (2012). Empatik sınıf atmosferi ve arkadaşlara bağlılık düzeyinin lise öğrencilerinin okul yaşam kalitesine etkisi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 18(1), 95-119.
83. Sarı, M. (2007). Demokratik değerlerin kazanımı sürecinde örtük program: Düşük ve yüksek okul yaşam kalitesine sahip iki ilköğretim okulunda nitel bir çalışma. (Doktora Tezi).Çukurova Üniversitesi, Adana.
84. Şişman, M. (2011). Eğitimde mükemmellik arayışı (İkinci Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
85. Taneri, P. O., & Ok, A. (2014). Alandan ve alan dışından öğretmenlik sertifikası ile atanan yeni sınıf öğretmenlerinin sorunları, Eğitim ve Bilim, 39 (173), 418-429.Taşdemir, C. (2008). İlköğretim 6, 7 ve 8. Sınıf Öğrencilerinin Matematik Dersine Yönelik Tutumlarının Bazı Değişkenlere Göre Belirlenmesi: Bitlis İli Örneği. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 12, 89-96.
86. Telef, B. (2011). Öğretmenlerin öz-yeterlikleri, iş doyumları, yaşam doyumları ve tükenmişliklerinin incelenmesi. İlköğretim Online, 10(1), 91-108.
87. Temiz, B. K. (2007). Fizik öğretiminde öğrencilerin bilimsel süreç becerilerinin ölçülmesi. (Yayımlanmamış doktora tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara.Töremen, F. (2001). Öğrenen okul. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
88. Tuncer, M., & Yılmaz, Ö. (2016). Ortaokul öğrencilerinin matematik dersine yönelik tutum ve kaygılarına ilişkin görüşlerinin değerlendirilmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13 (2), 47-64.
89. Aydın, S., & Çakıroğlu, J. (2010). İlköğretim fen ve teknoloji dersi öğretim programına ilişkin öğretmen görüşleri: Ankara örneği. İlköğretim Online, 9(1), 301-315.
90. Tunç, E., & Beşaltı, M. (2014). Okul yaşam kalitesinin bazı değişkenlere göre incelenmesi. Turkish Journal of Education, 3 (4), 28-39.
91. Türkyılmaz, M., & Kuş, Z. (2010). Öğretmenlerin okul kalitesini algılamalarındaki farklılıklar. Ahi Evran Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11 (2), 285-304.
92. Uysal, H. (1998). Toplam kalite yönetiminin ilköğretime uygulanabilirliği. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara.
93. Ünal, Z., & Ünal, A. (2009). Comparing beginning and experienced teachers’ perceptions of classroom management beliefs and practices in elementary schools in Turkey. The Educational Forum, 73, 256-270.
94. Ünver, G. (2010). Öğretim elemanlarının öğrenci merkezli yaklaşımı uygulama yeterlikleri: Sosyal alanlarda eğitim veren fakültelerin bakış açısı. EJER 10, 41, 183-199.
95. Ünverdi, D. (2016). Okul yöneticilerinin etik liderlik davranışlarının öğretmenlerin iş doyumu ile ilişkisi. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Zirve Üniversitesi, Gaziantep.
96. Wolf, F. M., Chandler, T.A., & Spies, C. J. (2001). A cross legged panel analysis of quality of school life and achievement responsibility. Journal of Educational Research, 74 (5), 363–368.
97. Yalçın İncik, E., & Tanrıseven, I. (2012). Eğitim fakültesi öğretim elemanlarının ve öğretmen adaylarının öğrenci merkezli eğitime ilişkin görüşleri: Mersin Üniversitesi örneği. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8 (3), 172-184.
98. Yanık, H. B., Bağdat, O., Gelici, Ö., & Taştepe, M. (2016). Göreve yeni başlayan matematik öğretmenlerinin karşılaştıkları zorluklar. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13 (36), 130-152.
99. Yavuzer, H. (1993). Çocuk psikolojisi. İstanbul: Remzi Kitabevi.
100. Ayık, A., Ataş-Akdemir, Ö. (2015). Öğretmen adaylarının okul yaşam kalitesi ve okula yabancılaşma algıları arasındaki ilişki. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 21 (4), 429-452.