Sanatla İlişkilendirilmiş Matematik: İlkokul 4. Sınıf Öğrencilerinin Uygulamaları

Öz

Bu araştırmada matematik ve sanatın bir araya getirildiği bütüncül bir öğretimin bir denencesi olarak 4. Sınıf öğrencilerinin örüntü, simetri, geometrik şekiller ve cisimler konuları ile bu konulara ait kavramları sanat eserleri aracılığıyla işlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada etkinlikler Escher ve Kandinsky’nin sanat eserleri aracılığıyla uygulanmış ve incelenmiştir. Araştırma öğretim deneyi modeline uygun olarak 15 dördüncü sınıf öğrencisi ile toplam beş haftada gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak, tasarlanan etkinliklere dayalı öğrenci yanıt formları, araştırmacı gözlem formu ve etkinliklere yönelik hazırlanan açık uçlu sorulardan oluşan anket formu kullanılmıştır. Araştırmada ele alınan her bir konuya ilişkin etkinlikler tasarlanarak öğretim deneylerine dayalı dersler yürütülmüştür. Buna ek olarak öğretim deneyinde ele alınan kavramları pekiştirmek için somut ve sanal materyallere dayalı dersler işlenmiştir. Öğrencilerin duyuşsal durumlarını ölçmek amacıyla ise anket formu kullanılmıştır. Araştırmada matematik ve sanat etkileşimi ile yürütülen dersler sonucunda öğrencilerin motivasyonlarının arttığı, matematik dersine ilişkin tutumlarında olumlu gelişme olduğu, örüntü ve simetri konularında anlam karmaşası yaşadıkları ve geometrik cisimler konusunda zorlandıkları belirlenmiştir. Bu sonuçlar ışığında ilkokul matematik derslerinde bu araştırmada ele alınandan farklı konu ve kavramlarıfarklı sınıf düzeylerindeki öğrenciler ile çalışılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Matematik eğitimi
• Sanat
• İlkokul

Art-Related Mathematics: Applications of 4th Grade Students

Öz

In this study, it is aimed to examine the subjects of pattern, symmetry, geometric shapes and objects, and concepts of these subjects through artworks of Escher and Kandinsky. The research was carried out with 15 fourth grade students for five weeks in accordance with the teaching experiment method. Various activities have been designed for each topic covered in the research. The documents based on the activities, observation form and> the open-ended questionnaire form were used as a data collection tool. In addition, lessons based on concrete and virtual materials were taught to reinforce the concepts covered in the teaching experiment. A questionnaire form was used to measure the affective status of the students. It was determined that the motivation of the students increased as a result of the lessons carried out with the interaction of mathematics and arts, there was a positive development in their attitudes towards the mathematics lesson, they had meaning confusion about pattern and symmetry and they had difficulty in geometric objects. Finally it is recommended to conduct studies based on art interaction with students at different grade levels, with different subjects and concepts in elementary school mathematics lessons.

Anahtar Kelimeler

• Mathematics
• Art
• Primary Education

Kaynakça

1. Akdeniz, F.(2007). Doğada, sanatta, mimaride altın oran. Nobel Akademik Yayıncılık.
2. Akçay, D., & Özcebe, H. (2012). Okul öncesi eğitim alan çocukların ve ailelerinin bilgisayar oyunu oynama alışkanlıklarının değerlendirilmesi. Çocuk Dergisi, 12(2), 66-71. Doi: 10.5222/j.child.2012.066
3. Aktümen, M., & Kaçar, A. (2003). İlköğretim 8. sınıflarda harfli ifadelerle işlemlerin öğretiminde bilgisayar destekli öğretimin rolü ve bilgisayar destekli öğretim üzerine öğrenci görüşlerinin değerlendirilmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 11(2), 339-358. Doi: 10.19128/turje.181051
4. Alyeşil Kabakçı, D., &Demirkapı, A. (2016). İzmit Bilim ve Sanat Merkezinde uygulanan matematik ve sanat dersi etkinlik uygulamalarının öğrencilerin uzamsal yetenekleri üzerine etkisi. Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(1), 11-22.
5. Arslan, Y., & Şumuer, E. (2020). COVID-19 döneminde sanal sınıflarda öğretmenlerin karşılaştıkları sınıf yönetimi sorunları. Milli Eğitim Dergisi, 1(49), 201-230.Doi: 10.37669/milliegitim.791453
6. Atasay, M., & Erdoğan, A. (2017). Matematik ile sanatın ilişkilendirilmesi: Mandala desenlerinin simetri öğretiminde kullanımı. Journal of Instructional Technologies & Teacher Education, 6(2),
7. Ayaydın, A. (2011). Çocuk gelişiminde bir oyun olarak sanat ve resim. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 10(37), 303-316.
8. Baird, D. (2015). Integrating the arts in mathematics teaching (Unpublished master’s thesis). University of Toronto.

9. Bakioğlu, B., & Çevik, M. (2020). COVID-19 pandemisi sürecinde fen bilimleri öğretmenlerinin uzaktan eğitime ilişkin görüşleri. Turkish Studies, 15(4), 109-129. Doi: 10.7827/TurkishStudies.43502
10. Baykul, Y. (2016). İlköğretimde matematik öğretimi. Pegem Yayıncılık.
11. Bassarear, T. (1995). Mathematics for elementary school teachers. Houhton Mifflin Company.
12. Bostancı, Ü. Y., Kuzu, O., & Sıvacı, S. Y. (2020). Sekizinci sınıf öğrencilerinin geometriye yönelik öz-yeterlik algıları ile geometrik akıl yürütme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 54, 282-310. Doi: 10.21764/ maeuefd.632387
13. Braun, V. ve Clarke, V. (2019). Psikolojide tematik analizin kullanımı. S. N. Şad, N. Özer ve A. Atli (Çevirenler). Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 7(2), 873-898. Doi: 10.14689/issn.2148-2624.1.7c.2s.17m
14. Brezovnik, A. (2015). The benefits of fine art integration into mathematics in primary school. Center For Educational Policy Studies Journal, 5(3), 11-32. Doi: 10.26529/cepsj.125.
15. Burnaford, G. E. (2013). Renaissance in the classroom: Arts integration and meaningful learning. Mahwah.
16. Bristow, J., Cowley, P., & Daines, B. (2001). Spomin İn Učenje. Educy.
17. Burton J. M., Horowitz,R.& Hal, A. Learning in and Through the Arts: The Question of TransferAuthor(s): Studies in Art Education, 41, 3, 228-257. Doi:10.2307/1320379
18. Cobb, P., & Steffe, L. P. (1983). The constructivist Researcher as teacher and model builder. Journal for Research in Mathematics Education, 14(2), 83-94.
19. Cornett, C.E., & Smithrim, K.L. (2000). Theartsasmeaningmakers:Integratingliteratureandtheartsthroughoutthecurriculum. Pearson Education.
20. Çakır İlhan, A. (1994). Üniversitelerde sanat eğitiminin gerekliliği. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 27(1), 173-183. Doi:10.1501/Egifak_0000000443
21. Dinicola, M. D. (2004). Pathological internet use among college students: The prevalence of pathological internet use and its correlates [Unpublished doctoral dissertation]. Ohio University.
22. Doiron, R., & Asselin, M. (2015). Ethical dilemmas for researchers working in international contexts. School Libraries Worldwide, 21(2), 1-10.
23. Erkan Yazıcı, Y. (2011). Matematikten sanata yansımalar: M. C. Escher. Sanat &Tasarım Dergisi,1(8), 59-75. Doi: 10.18603/std.80868
24. Ernst, B. (2007). The magic mirror of M.C. Escher. Taschen.
25. Escher, M. C. (2005). M. C. Escher: Grafik yapıtlar.ı Remzi Kitabevi.Evirgen, O. (2014). İlköğretim 7. sınıf matematik öğretim programında zor olarak algılanan konular ve öğretmen, öğrenci görüşleri [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Balıkesir Üniversitesi.
26. Galiç, S. (2020). Oyun ögeleri ile zenginleştirilmiş matematik etkinliklerinin, öğrencilerin başarı, tutum ve motivasyonları üzerine etkisinin incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
27. Gelineau, R. P. (2012). Integrating the arts across the elementary school curriculum. Wadsworth.
28. Gökkurt, B., Deniz, D., Soylu, Y., & Akgün, L. (2012). Dinamik geometri yazılımı ile hazırlanan çalışma yaprakları hakkında öğrenci görüşleri: Prizmalarda alan örneği. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi,1. 351-356.
29. Gökkurt, B., Şahin, Ö., Soylu, Y., & Doğan, Y. (2015). Öğretmen adaylarının geometrik cisimler konusuna ilişkin öğrenci hatalarına yönelik pedagojik alan bilgileri. Elementary Education Online, 14(1), 55‐71. https://doi.org/10.17051/io.2015.55159
30. Gullatt, D. (2008). Enhancing student learning through arts integration: Implications for the profession. TheHighSchoolJournal,91(4), 12‐25. Doi: 10.1353/hsj.0.0001
31. Gustlin, D. Z. (2012). Why can’t we paint in math class? Integrating art into the core curriculum: Masterclass work.
32. Hall, A., & Pais, S. (2018). Learning and teaching symmetry by creating ceramic panels with Escher type tessellations. Indagatio Didactica, 10(2), 85-107.
33. Hardy, H.G. (2019). Bir matematikçinin savunması.(Nermin Arık, Çev.). Tübitak Yayınları. (Orijinal çalışma basım tarihi 1940)
34. Hart, G. W. (2006). Mathematical connections in art. Math Horizons, 13(3), 5. Doi:10.1080/10724117.2006.11974623
35. Heally, K. T. (2004). The effects of integrating visual art on middle school students’ attitude toward mathematics [Unpublished master’s thesis]. University of Alaska.
36. Hickman, R., & Huckstep, P. (2003). Art and mathematics in education. Journal of Aesthetic Education 37(1), 1-12. https://doi.org/10.1353/Jae.2003.0001
37. İnci Kuzu, Ç. (2020). COVID-19 pandemisi sürecinde uygulanan ilkokul uzaktan eğitim programı (EBA Tv) ile ilgili veli görüşleri. Milli Eğitim Dergisi, 1(49), 505-527. Doi: 10.37669/milliegitim.720556
38. İnci Kuzu, Ç., Dağtekin, E., & Bozan, S. (2017). Geometrinin resim sanatına yansımaları. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(49), 212-217.
39. İpek, J., Özmüş, P., Girizoğlu, G. ve Kıyak, F. (2010). Matematik öğretmen adaylarının dinamik geometri yazılımı ile matematik ve sanata bakışları: Piet Mondrian Örneği Sözlü bildiri. International Conference On New Trends İn Education And Their Implications, Antalya, Turkey.
40. Jensen, E. (2001). Artswiththebraininmind. ASCD.
41. Jeronimo, J. (2019). Integrating art ınto a math curriculum. [Unpublishedmaster's thesis]. California State University,
42. Kabael, T., & Tanışlı, D. (2010). Cebirsel düşünme sürecinde örüntüden fonksiyona öğretim. İlköğ¬retim Online, 9(1), 213-228.
43. Kandinsky, W. (1947). Point and line to Plane. Guggenheim Foundation.
44. Karakuş, F. (2013). A cross-age study of students' understanding of fractals. Bolema: Boletim de Educação Matemática, 27(47). 829-846. https://doi.org/10.1590/S0103-636X2013000400007
45. Kelly, C. A. (2006). Using manipulatives in mathematical problem solving: A performance-based analysis. The Mathematics Enthusiast, 3(2), 184-193.Doi: 10.54870/1551-3440.1049
46. Kılıç, Ç. (2003). İlköğretim 5. sınıf matematik dersinde van hiele düzeylerine göre yapılan geometri öğretiminin öğrencilerin akademik başarıları, tutumları ve hatırda tutma düzeyleri üzerindeki etkisi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Anadolu Üniversitesi..
47. King, J. P. (2006). Matematik sanatı. (Çev. Nermin Arık.) TÜBİTAK Yayınları.(Orijinal çalışma basım tarihi 1992).
48. Konyalıoğlu, A., & Işık, A. (2005). Matematik eğitiminde görselleştirme yaklaşımı. Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, 11, 462-466. Doi: 10.18039/ajesi.756498
49. Kula, A., & Erdem, M. (2005). Öğretimsel bilgisayar oyunlarının temel aritmetik işlem becerilerinin gelişimine etkisi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29, 127-136.
50. Machin, M. C., & Rivero, R. D. (2002). Students' attitudes towards mathematics and computers when using DERIVE in the learning of calculus concepts. The International Journal for Technology in Mathematics Education, 9(4), 259. Retrieved February 23, 2022 from https://www.learntechlib.org/p/94827/.
51. Marshall, C., & Rossman, G. B. (2014). Designing qualitative research. Sage Publications.
52. Mason, C., Steedly K., & Thormann, M. (2005). Arts integration: How do the arts impact social, cognitive, and academic skills? VSA Arts.
53. Milli Eğitim Bakanlığı. (2018). Matematik dersi öğretim programı (İlkokul 1- 8. sınıflar). Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı..
54. Morahan-Martin, J., & Schumacher, P. (2000). Incidence and correlates of pathological internet use among college students. Computers in Human Behavior, 16(1), 13-29. https://doi.org/10.1016/S0747-5632(99)00049-7
55. National Council of Teachers of Mathematics . (2000). Principles and standarts for school mathematics. NCTM.
56. Orhan, C. (1995). Matematik ve sanat. Matematik Dünyası,11. 1-4.
57. Özdoğan, A. Ç., & Berkant, H. G. (2020). COVID-19 pandemi dönemindeki uzaktan eğitime ilişkin paydaş görüşlerinin incelenmesi. Milli Eğitim Dergisi, 1(49), 13-43. https://doi.org/10.37669/milliegitim.788118
58. Papic, M., & Mulligan, J. (2005). Preschoolers’ mathematical patterning.Paper presentation.Proceedings of the 28th annual conference of the Mathematics Education Research Group of Australasia, Melbourne.
59. Pesen, C. (2002). Matematiğin estetiği üzerine. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi,22(22), 130-134.
60. Posner, M., Rothbart, M. K., Sheese B. E., & Kieras, J. (2008). How arts training influences cognition. learning, arts and the brain. the dana consortium report on arts and cognition. Dana Press.
61. Prensky, M. (2002). The motivation of gameplay or, the real 21st century learning revolution. On The Horizon, 10(1), 1-14. DOI: 10.1108/10748120210431349
62. Priolo, J. (2009). Using art and mathematics together to help improve students’ progress [Unpublished master’s thesis]. Caldwell College.
63. Raiteri, A. C. (2005). An action research on line to introduce fractals in the teaching and learning of mathematics from primary to secondary school. Retrieved from: http://math.unipa.it/~ grim/cieaem/cieaem57_codetta.pdf
64. Rabkin, N., & Redmond, R. (2004). Putting the arts in the picture. In N. Rabkin, & R. Redmond (Eds.), Putting the arts in the picture: Reframing education in the 21st century (pp 60-64). Columbia College Chicago.
65. Rabkin, N., & Redmond, R. (2006). The arts make a difference. The Journal of Arts Management, Law, and Society, 36(1), 25-32. https://doi.org/10.3200/JAML.36.1.25-3
66. Root-Bernstein, M. M., & Root-Bernstein, R. S. (2013). Sparks of genius: The thirteen thinking tools of the world’s most creative people. Houghton Mifflin Harcourt.
67. Silverstein L. B., & Layne S. (2010). Defining arts integration. Retrieved from Http://www. Kenndy-Center.Org/Education/Partners/Defimimg_Arts_İntegration.Pdf
68. Steffe, L. P., & Thompson, P. W. (2000). Teaching experiment methodology: Underlying principles and essential elements. In R. Lesh, & A. E. Kelly (Eds.), Handbook of research design in mathematics and science education (pp. 267–307). Erlbaum.
69. Sürücü, A., & Ünal, A. (2018). Öğrenci motivasyonunu artıran ve azaltan öğretmen davranışlarının incelenmesi. Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 8(14), 255-295. https://doi.org/10.26466/opus.404122
70. Şahin, C., & Tuğrul, M. (2012). İlköğretim öğrencilerinin bilgisayar oyunu bağımlılık düzeylerinin incelenmesi. Journal of World of Turks, 4(3), 15-30.
71. Tüzün, Ü. (2002). Gelişen iletişim araçlarının çocuk ve gençlerin etkileşimi üzerine etkisi. Düşünen Adam, 15(1), 46-50.
72. Uygan, C. (2019). Öğrenci matematiğini araştırmada öğretim deneyi yöntemi: Kuramsal temeller ve örnek bir uygulamadan yansımalar. Journal of Qualitative Research in Education, 7(2), 792-825. https://doi.org/10.14689/issn.2148-2624.1.7c.2s.14m
73. Van de Walle, J. A. (2007). Elementary and middle school mathematics: Teaching developmentally (6th ed.). Pearson Education, Inc.
74. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (8. bs.). Seçkin Yayıncılık.
75. Yılmaz, S. Keşan, C. & Nizamoğlu, Ş. (2000, 10-14 Eylül). İlköğretimde ve ortaöğretimde geometri öğretimi öğreniminde öğretmenler öğrencilerin karşılaştıkları sorunlar ve çözüm önerileri.Sözlü bildiri. IV. Fen Bilimleri Eğitimi Kongresi (569-573). Ankara, Türkiye
76. Yüksel, Urhan, Özer ve Kocadere (2016). Matematiği Öğrenme ve Öğretme Sürecinde Teknoloji Entegrasyonu: Araçlar. 10th International Computer and Instructional Technologies Symposium (ICITS). 16-18 Mayıs, 2016.
77. Zazkis,R., & Liljedahl. P. (2002). Generalization of patterns: The tension between algebraic thinking and algebraic notation. Educational Studies in Mathematics, 49, 379-402. DOI:10.1023/A:1020291317178