Reconsidering the Definition of Muʿallaq Ḥadīth: A Study Based on al-Bukhārī’s Usage
Öz
Bukhārī named his book of hadīths “al-Jāmi'u'l-musnad al-sahīh al-muhtasar min umūri Rasūlillāhi sallallallāhu 'alayhi wa sallam wa sunanihī wa ayyāmih” and said, “I have not included any hadīths in my book al-Jāmi' except the sahīh ones.” In a way, he pledged that he did not include any weak hadīths in his book, and scholars considered it to be the most authentic book after the Qur’ān. However, in addition to the musnad hadīths, there are also mu'allāq hadīths whose scripts are disconnected from the beginning munqati‘, which are one of the types of weak hadīths, seemingly contrary to the name and promise of the book, and it is stated that their number is quite high. As in the past, al-Bukhārī's mu'allāq ḥadīths have been and continue to be the subject of many academic studies, sometimes as stand-alone books or theses, sometimes as a part or a section of a thesis, and sometimes as an article. In these studies, which directly or indirectly touch upon al-Bukhārī's method of taking hadīths, the same issues are addressed, and in general, whether the criticisms and evaluations made by scholars about al-Bukhārī's mu'allāqs are accurate or not are discussed. However, all these discussions are based on, first, whether al-Bukhārī's ta'līq transmissions are sahīh or not, and second, whether his mu'allāqs are mawṣūl or not. In order to achieve the aim and result of this study, the definition of mu'allāq hadīth within the framework of the allegations about Bukhārī's mu'allāqs and its status of authenticity, Bukhārī's criteria for selecting hadīths and his use of mu'allāq hadīths, the distinction between jazm and tamrīz syllable in the use of mu'allāq hadīths, the status of the hadīths that he ta'līqed from his teachers by means of jazm, the use of mu'allāq hadīths in the titles of chapters, and finally the validity status of mu'allāq hadīths, and the discussions on similar issues and the responses to these discussions were briefly analyzed by the method of identification and evaluation. In conclusion, we have argued that the current definition of mu'allāq hadīth is, in our opinion, incomplete and that the relevant discussions should be based on a new definition rather than the current one. Nevertheless, we have tried to both reveal this deficiency and to make an addition to the existing definition on the axis of al-Bukhārī's mu'allāqs and to attempt a new definition that would change the course of the debates. The reason that led us to this study was the fact that al-Bukhārī's mu'allāqs did not fit the existing definition, that the definition was not “all-inclusive”, and accordingly, al-Bukhārī's mu'allāqs were excluded from the existing definition and the difficulties and problems experienced in explaining this. Our study was concluded with a new definition of mu'allāq hadīth for the reasons that fed our main output.
Anahtar Kelimeler
Buhârî’nin Mu‘allakları Ekseninde Mu‘allak Hadîsin Tanımı Üzerine Bir Deneme
Öz
Buhârî, tasnîf ettiği hadîs kitâbının adını el-Câmi‘u’l-müsnedü’s sahîhu’l-muhtasar min umûri Rasûlillâhi sallallâhu ‘aleyhi ve sellem ve sünenihî ve eyyâmih koyarak ve “Ben kitâbım el-Câmi‘’e, sahîh olan hadîslerden başka hadîs almadım.” diyerek bir nevi kitâbına zayıf hadîs almadığını taahhüt etmiş, âlimler de onu Allah’ın kitâbından sonra en sahîh kitâp olarak tavsîf etmişlerdir. Bununla beraber kitâbında müsned hadîslerin yanı sıra görünürde kitâbın adına ve sözüne aykırı olarak zayıf hadîs türlerinden biri olan senedi başından kopuk (munkatı‘) mu‘allak hadîsler de yer almakta ve sayılarının hayli kabarık olduğu ifâde edilmektedir. Geçmişte olduğu gibi günümüzde de Buhârî’nin mu‘allakları bazen müstakil kitap veya tezlerin, bazen bir tezin bir kısmının veya bir bölümünün, bazen de bir makale olarak birçok akademik çalışmanın konusu olmuş ve olmaya da devam etmektedir. Doğrudan veya dolaylı olarak Buhârî’nin hadîs alma metoduna değinen bu çalışmalarda aynı konular ele alınmış, genel olarak âlimlerin Buhârî’nin mu‘allakları ile ilgili yaptıkları tenkit ve değerlendirmelerin isabetli olup olmadığı tartışılmıştır. Ancak bütün bu tartışmalar; birinci olarak Buhârî’nin ta‘lîk ederek yaptığı nakillerin mu‘allak kabul edilmesi sonucundan hareketle sahîh olup olmadıkları, ikinci olarak da mu‘allaklarının mevsûl olup olmadıkları üzerinden yapılmıştır. Bizim bu çalışmamızda hedeflenen amaç farklıdır. Bu makalede Buhârî’nin mu‘allakları ile ilgili iddialar çerçevesinde mu‘allak hadîsin tanımı ve sıhhat durumu, Buhârî’nin hadîs seçiminde esas aldığı kriterler ve mu‘allak hadîs kullanımı, mu‘allak hadîs kullanımında cezm ve temrîz sîgası ayırımı, hocalarından cezm sîgası ile ta‘lîk ettiği hadîslerin durumu, bâb başlıkları ve bâb başlıklarında mu‘allak hadîs kullanımı ve nihâi olarak mu‘allaklarının sıhhat durumu ele alınmış, bu ve benzeri konular üzerinde yoğunlaşan tartışmalar ve bu tartışmalara verilen cevaplar, kısaca tespit ve değerlendirme yöntemi ile incelenmiştir. Sonuç olarak mevcut mu‘allak hadîs tanımının kanaatimizce eksik olduğu ve ilgili tartışmaların mevcut tanım üzerinden değil de yeni bir tanım üzerinden yapılması gerektiği savunulmuştur. Bununla beraber hem bu eksikliği ortaya koymaya hem Buhârî’nin mu‘allakları ekseninde mevcut tanıma bir ilâve ile tartışmaların seyrini değiştirecek yeni bir tanım denemesi yapılmaya çalışılmıştır. Bizi bu çalışmaya sevk eden sebep Buhârî’nin mu‘allaklarının mevcut tanıma uymaması, tanımın “efrâdını câmi ağyarını mâni” olmaması, buna bağlı olarak da Buhârî’nin mu‘allaklarının mevcut tanımdan istisna edilmesi ve bunun izahında yaşanan zorluk ve problemler olmuştur. Çalışmamız, temel çıktımızı besleyen sebeplerle yeni mu‘allak hadîs tanımıyla sonuçlandırılmıştır.
Anahtar Kelimeler
