Religious Experience and Explanatory Power in Kenneth L. Pearce
Öz
Naturalism and theism are two opposing worldviews that emerged as a result of human efforts to understand the truth about the universe and facts. In the naturalist worldview, truth consists of nature. In the theist worldview, truth is revealed through supernatural explanations. The question of which worldview is more reasonable is quite important in philosophy. In theism, the ultimate explanation for everything is the existence of God, and this idea is defended by many theistic evidences. In naturalism, however, since there is no room for such metaphysical explanations, theistic evidences are objected to. The most controversial theistic argument is the argument from religious experience. According to the naturalist worldview, religious experience is not empirical as in scientific methods. Therefore, theistic worldviews that see religious experience as a reliable source of information do not have an advantage over naturalism. The argument from religious experience is criticized not only by naturalists but also by many theists. The most fundamental theistic criticism is that religious experience does not have the same status as other arguments in favor of the existence of God and therefore cannot be considered evidence. This study deals with a current interpretation of the argument from religious experience put forward in favor of the existence of God. This current interpretation includes the views of Kenneth L. Pearce, who has been frequently mentioned in the philosophy of religion in recent years. Pearce’s claim is that theism has more explanatory power compared to naturalism. He demonstrates the superiority of theism through his different interpretations of religious experience. The soundness, validity, rationality of his claims and the extent to which this method is successful and convincing need philosophical analysis. Therefore, the issue of how to make theism more reliable, stronger and more convincing against naturalism by updating a highly controversial argument has a significant philosophical quality. The boundaries of the study are determined within the framework of a detailed examination, criticism and evaluation of Pearce’s method. The study has three aims. The first aim is to identify the strengths and weaknesses of Pearce’s argument. The second is to put forward suggestions on how Pearce’s argument can be made more consistent and powerful. The last is to question the characteristics of religious experience that can be considered evidence, regardless of Pearce’s views. These aims will reveal the philosophical value of a contemporary example of a claims to provide a positive contributions to theism, thus leading to the construction of stronger arguments and more qualified philosophical discussions in the future. A detailed examination of Pearce’s method shows that his argument does not make significant contributions to theism.
Anahtar Kelimeler
Kenneth L. Pearce’ta Dinî Tecrübe ve Açıklama Gücü
Öz
Natüralizm ve teizm, insanoğlunun evrene ve olgulara dair hakikati kavrama çabasının ürünü olan karşıt iki dünya görüşüdür. Natüralist dünya görüşünde hakikat tabiattan ibarettir. Teist dünya görüşünde ise hakikat tabiatüstü açıklamalarla ortaya konmaktadır. Hangi dünya görüşünün daha makul olduğu sorusu felsefede önemli bir yere sahiptir. Teizmde her şeyin nihai açıklaması Tanrı’nın varlığıdır ve bu düşünce birçok teistik kanıtla savunulmaktadır. Natüralizmde ise bu türden metafiziksel açıklamalara yer olmadığı için teistik kanıtlara itiraz edilmektedir. En çok itiraz alan teistik kanıt dini tecrübe argümanıdır. Natüralist dünya görüşüne göre, dini tecrübe bilimsel yöntemlerde olduğu gibi test edilebilir ve denetlenebilir durumda değildir. Dolayısıyla dini tecrübeyi güvenilir bir bilgi kaynağı olarak gören teist dünya görüşlerinin natüralizme karşı avantajı yoktur. Dini tecrübe argümanı sadece natüralistlerce değil birçok teist tarafından da eleştirilmektedir. En temel teistik eleştiri ise dini tecrübenin Tanrı’nın varlığı lehine diğer argümanlarla aynı statüde olmadığı ve dolayısıyla bir kanıt olarak görülemeyeceği görüşüdür. Bu çalışma, Tanrı’nın varlığı lehine ileri sürülen dini tecrübe argümanının güncel bir yorumunu konu edinmektedir. Bu güncel yorum, felsefe alanında son dönemde adından sıkça söz ettiren ve natüralizme karşı teizmi savunan Kenneth L. Pearce’ın görüşlerini kapsamaktadır. Pearce’ın genel iddiası, natüralizme kıyasla teizmin daha fazla açıklayıcı güce sahip olduğu yönündedir. Teizmin bu üstünlüğünü dini tecrübe argümanına getirdiği farklı yorumlarla ortaya koyan Pearce’ın iddialarının sağlamlığı, geçerliliği, rasyonelliği ve bu yönteminin ne denli başarılı ve ikna edici olduğu felsefi analize muhtaçtır. Nitekim oldukça tartışmalı bir argümanı güncelleyerek natüralizme karşı teizmin nasıl daha güvenilir, daha güçlü ve ikna edici kılınabileceği konusu kayda değer bir felsefi nitelik taşımaktadır. Çalışmanın sınırları Pearce’ın yönteminin ayrıntılı incelemesi, eleştirisi ve değerlendirmesi çerçevesinde belirlenmiştir. Bu yüzden Tanrı’nın varlığına dair tüm teistik ve ateistik kanıtlara yer verilmemiş, sadece Pearce’ın dini tecrübe argümanı ayrıntılı şekilde incelenmiştir. Çalışmamız üç amaca hizmet edecek nitelikte şekillenmiştir. Birinci amaç, Pearce’ın argümanın güçlü ve zayıf yönlerini tespit etmektir. İkincisi, Pearce’ın argümanının nasıl daha tutarlı ve güçlü hale gelebileceğine dair öneriler ortaya koymaktır. Üçüncü amaç ise, Pearce’ın görüşlerinden bağımsız olarak dini tecrübenin hangi özelliklere sahip olması koşuluyla bir kanıt niteliği taşıyabileceğine dair sorgulama yapmaktır. Bu amaçlar, teizm adına pozitif katkı sağlama iddialarının güncel bir örneğinin felsefi değerini ortaya koyacak ve gelecekte daha güçlü argümanlar inşa edilerek daha nitelikli felsefi tartışmalar yürütülmesine katkı sağlayacaktır. Çalışmanın merkezini oluşturan Pearce’ın yönteminin ayrıntılı incelemesi, iddia ettiğinin aksine argümanının teizm adına önemli katkıları olmadığı sonucuna ulaştırmıştır.
Anahtar Kelimeler
