Denim Kumaşlara Çevre Dostu Ön Terbiyesiz Boyama Metodunun Uygulanması

Öz

Bu çalışmada, geleneksel sülfür boyamaya alternatif olarak çevreci ve sürdürülebilir bir boyama yöntemi geliştirilmiştir. Bu yeni boyama metodu ile konvansiyonel denim kumaş özellikleri daha az proses ve daha düşük su ve kimyasal kullanımı ile elde edilmeye çalışılmıştır. Hem konvansiyonel yöntem ile hem de yeni yöntem ile boyanan kumaşların renk, elastikiyet, kalıcı uzama ve seçilen bazı haslık değerleri karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Çalışma sonuçlarına göre; spektrofotometrik sonuçlar elde edilen yeni rengin konvansiyonel boyama ile elde edilen renge göre daha açık olduğunu gösterse de kumaşlar görsel olarak birbirlerine oldukça yakın renklerdedir. Yeni metot kumaşların sürtünme haslığını iyileştirmiş, ancak yıkama ve ter haslığı değerlerinde önemli bir değişiklik yaratmamıştır. Uygulanan yeni metodun kumaşların elastikiyet ve kalıcı uzama değerleri üzerinde de önemli bir değişikliğe sebep olmadığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Denim
• Sürdürülebilirlik
• Sülfür boyama

Application of Eco-friendly and Non-pretreatment Dyeing Method to Denim Fabrics

Öz

In this study, an environmentally friendly and sustainable dyeing method has been developed as an alternative to traditional sulfur dyeing. With this new dyeing method, conventional denim fabric properties have been tried to be achieved with less processes and less water and chemical use. Color, elasticity, growth and some selected fastness values of fabrics dyed both with the conventional method and with the new method were examined comparatively. According to the results of the study; although the spectrophotometric results show that the new color obtained is lighter than the color obtained by conventional dyeing, the fabrics are visually very close to each other. The new method improved the rubbing fastness of the fabrics, but did not cause a significant change in the washing and perspiration fastness values. It was observed that the new method applied did not cause any significant changes on the elasticity and growth values of the fabrics.

Anahtar Kelimeler

• Denim
• Sustainability
• Sulfur dyeing

Kaynakça

1. 1. Seyrek Kurban, N., Babaarslan, O., 2019. Süper Streç Denim Kumaşların Özelliklerine Dair Literatür İncelenmesi, Tekstil ve Mühendis, 26(113), 104-115.
2. 2. Bağıran, İ.C., 2011. Denim Yıkamada Karşılaşılan Sorunlar ve Bunlara Yönelik Çözüm Önerileri. Yüksek Lisans Tezi, Ege Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü Tekstil Mühendisliği, Anabilim Dalı, İzmir, 293.
3. 3. Üstüntağ, S., 2018. Denim Kumaşlara Uygulanan Kaplama Proseslerinin Taguchi Metodu ile İncelenmesi. Doktora Tezi, Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tekstil Mühendisliği Anabilim Dalı, Kayseri, 135.
4. 4. Kıroğlu, M., 2018. Levent Boyama Kalitesinin İyileştirilmesi Yöntemleri. Yüksek Lisans Tezi, Bartın Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tekstil Mühendisliği Anabilim Dalı, Bartın, 63.
5. 5. Başer, İ., İnanıcı, Y., 1990. Boyarmadde Kimyası. Marmara Üniversitesi, Teknik Eğitim Fakültesi, Tekstil Eğitimi Bölümü Yayınları, İstanbul, 216.
6. 6. TS EN ISO 105 C06: 2001. Tekstil-Renk Haslığı Deneyleri-Bölüm C06: Evsel ve Ticarî Yıkamaya Karşı Renk Haslığı.
7. 7. TS EN ISO 105-X12, 2016. Tekstil-Renk Haslığı Deneyleri-Bölüm X12: Sürtmeye Karşı Renk Haslığı Tayini.
8. 8. TS EN ISO 105-E04, 2006. Tekstil-Renk Haslığı Deneyleri-Bölüm e04: Terlemeye Karşı Renk Haslığı Tayini.

9. 9. TS EN ISO 3071, 2009. Tekstil-Sulu Özütte ph Tayini.
10. 10. ASTM D3107-07:2015. Standard test Methods for Stretch Properties of Fabrics Woven from Stretch Yarns.
11. 11. Çetiner, S., 2006. Seçilmiş Denim Kumaş ve Dikiş İpliklerinde Yıkama İşleminin Dikiş Performansı Üzerindeki Etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tekstil Mühendisliği Anabilim Dalı, Kahramanmaraş, 48.
12. 12. Toksöz, M., Mezarciöz, S., 2013. Denim Kumaşlara Uygulanan Özel Yıkama Uygulamaları. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 28(2), 141-147.
13. 13. Bahadir Unal, Z., Sekeroglu., S., 2017. Research of Required Qualifications for Baby Clothes from Past to Present, Aksaray J. Sci. Eng. 1(2), 71-85.
14. 14. Baykuş D., Oğulata, R.T. 2019. Denim Kumaşlarda Özlü İplik Kullanımının Elastikiyet ve Kalıcı Uzama Özelliklerine Etkisi, Tekstil ve Mühendis, 26 (116), 372-380.