2007 ve 2018 Yılları Türkiye Deprem Yönetmeliklerine Göre Zemin Parametreleri ve Deprem Verilerinin Karşılaştırılması; Siirt İli Vaka Çalışması

Öz

Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY) 2018 yılında Resmi Gazetede yayımlanarak 2019 yılı ocak ayında uygulanmaya başlanmıştır. 2007 yönetmeliğine oranla içerdiği farklar nedeniyle tasarım ve analiz çıktılarında da farklar oluşmaktadır. Bu farklardan bazıları deprem ve zemin ile ilgili konu başlıkları içerisindedir. Çalışmada 2007 ve 2018 deprem yönetmeliklerinde bulunan deprem ve zemin parametrelerinin elde edilmesine dair doğan farklar nedeniyle herhangi bir betonarme yapının karkas inşa seviyesinde oluşacak maliyet farklarının elde edilen metraj verilerinden ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Çalışmada bu farklılıklar için bazı yaklaşımlara gidilmiştir. Siirt il merkezinde yer alan 5 mahallede bulunan parseller üzerinde yapılan zemin etüt çalışmalarının sonuçları, 2007 ve 2018 deprem yönetmelikleri esasınca ele alınan yönetmelik koşulları doğrultusunda elde edilmiş olup, bu veriler ışığında zemin özellikleri belirlenmiştir. Aynı zamanda ilgili parsellerin deprem verileri de 2007 ve 2018 yönetmelik esaslarına uygun şekilde elde edilmiştir. Bilgisayar ortamında aynı kat sayısı ve tasarımda oluşturulan yapı modeline deprem ve zemin verileri işlenerek Idecad programında statik analizler yapılmıştır. Analiz sonucunda elde edilen kalıp, beton, donatı metraj miktarlarından güncel piyasa şartlarına göre bir maliyet kıyaslaması ile değerlendirme yapılmıştır. Bu konuda Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2018 yılı Birim Fiyat Poz Tariflerinden yararlanılmıştır. Yapılan çalışma sonunda 2018 yönetmeliğine uygun tasarım ile karkas yapı inşa maliyetinin 2007 yönetmeliğine oranla %1,60 civarında maliyet artışı göstereceği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Türkiye Deprem Yönetmeliği
• Siirt
• İdecad
• Zemin

Comparison of Ground Parameters And Earthquake Data According To Turkish Earthquake Codes of 2007 and 2018; A Case Study, The City of Siirt

Öz

Turkey Building Earthquake Regulation (TBDY) was published in the Official Gazette in 2018 and started to be implemented in January 2019. Due to the differences it contains compared to the 2007 regulation, differences in design and analysis outputs are also formed. Some of these differences are in the topics related to earthquake and soil. In the study, it is aimed to reveal the cost differences that will occur at the carcass construction level of any reinforced concrete structure due to the differences in the acquisition of earthquake and soil parameters in the 2007 and 2018 earthquake codes from the obtained quantity data. In this study, some approaches have been made for these differences. The results of the soil survey studies carried out on the parcels located in 5 neighborhoods in the city center of Siirt were obtained in line with the regulation conditions on the basis of the 2007 and 2018 earthquake regulations, and the soil properties were determined in the light of these data. At the same time, the earthquake data of the relevant parcels were obtained in accordance with the 2007 and 2018 regulations. Earthquake and soil data were processed into the building model created with the same floor number and design in the computer environment, and static analyzes were made in the Idecad program. The mold, concrete and reinforcement quantities obtained as a result of the analysis were evaluated with a cost comparison according to the current market conditions. In this regard, the Unit Price Exposure Recipes of the Ministry of Environment and Urbanization for 2018 were used. The results show that with the design in accordance with the 2018 regulation, the cost of constructing the carcass structure will increase by 1.60% compared to the 2007 regulation.

Anahtar Kelimeler

• Turkey Earthquake Regulations
• Siirt
• Idecad
• Ground

Kaynakça

1. 1. Göker, Ş., Karaşin, A., 2015. Depremde Hasar Gören Kırsal Yapılar için Bir Yapısal Hasar Değerlendirmesi. DÜMF Mühendislik Dergisi, 6(1), 31-38.
2. 2. Ergünay, O., 2007. Türkiye‟nin Afet Profili. TMMOB Afet Sempozyumu Bildiriler Kitabı, 5-7.
3. 3. Ayhan, E., Aktaş, G., Karaşin, A., 2021. Siirt İlindeki Bazı Binaların Riskli Bina Tespit Yönetmeliğine Göre Değerlendirilmesi, DÜMF Mühendislik Dergisi, 12(1), 89-98.
4. 4. Ayhan, E., 2018. Siirt Yöresinde Kentsel Dönüşüm Kapsaminda Mevcut Binalarin Zemin ve Yapısal Değerlendirilmesı . Yüksek Lisans Tezı , Dı cle Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Diyarbakır, 152.
5. 5. Aktaş, G., 2017. Karlıova Depremlerinde Kırsal Yapı Hasarlarının Değerlendirilmesi. DÜMF Mühendislik Dergisi, 8(4), 715-721.
6. 6. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2018/03/20180318M1-2.htm Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği, Erişim tarihi: 12.12.2019.
7. 7. Karaca, H., 2021. 2007 ve 2018 Deprem Yönetmelikleri Kullanılarak Farklı Zeminlere Göre ve Farklı Kentler için Elde Edilen Tasarım İvmelerinin Karşılaştırılması, Kapadokya Örneği. Afet ve Risk Dergisi, 4(1), 42-52.
8. 8. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2007/03/20070306-3.htm Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik, Erişim tarihi: 12.12.2019.

9. 9. Muratoğlu, Ö., Özkan, Ö., 2005. Zemin Sınıfları ve Deprem Bölgelerinin Bina Yatay Yüklerine Etkisi, Deprem Sempozyumu, (23-25 Mart 2005), Kocaeli.
10. 10. Türkmen, M., Tekeli, H., 2005. Deprem Bölgesi ve Yerel Zemin Sınıflarının Bina Maliyetine Etkileri. Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 9(3).
11. 11. Dorum, A., Özkan, Ö., Erdal, M., 2006. Farklı Deprem Bölgeleri ve Farklı Zemin Sınıflarının Kaba Yapı Maliyetine Etkisi. Selçuk-Teknik Dergisi, 5(1), 1-9.
12. 12. Türkmen, M., Tekeli, H., Kuyucular, A., 2006. Betonarme Bina Maliyetlerinin Zemin Sınıfı–Kat Adedi ve Düzensizlik ile Değişimi. Selçuk Üniversitesi Mühendislik, Bilim ve Teknoloji Dergisi, 21(1), 57-66.
13. 13. Dikmen, S.Ü., Özek, S., 2011. Deprem Bölgelerinde Zemin Sınıfının Sanayi Yapılarının Maliyetine Etkisi. İmo Teknik Dergi, 22(108), 5543-5558.
14. 14. Keskin, E., Bozdoğan, K.B., 2018. 2007 ve 2018 Deprem Yönetmeliklerinin Kırklareli İli Özelinde Değerlendirilmesi. Kırklareli Üniversitesi Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi, 4(1), 74-90.
15. 15. Elci, H., Göker, K.A., 2018. Comparison of Earthquake Codes (TEC 2007 and TBEC 2018) in Terms of Seismic Performance of RC Columns. International Journal of Scientific and Technological Research, 4(6), 9-21.
16. 16. Dalyan, İ., Şahin, B., 2019. Mevcut Betonarme Bir Binanın 2007 ve 2018 Deprem Yönetmeliklerine Göre Deprem Yükleri Altındaki Taşıyıcı Sistem Perfomansının Değerlendirilmesi. Türk Deprem Araştırma Dergisi, 1(2), 134-147.
17. 17. Karaca, H., Oral, M., Erbil, M., 2020. Yapısal Tasarım Bağlamında 2007 VE 2018 Deprem Yönetmeliklerinin Karşılaştırılması, Niğde Örneği. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 9(2), 898-903.