Sağlık Ocaklarında Konfor Koşullarının Değerlendirilmesi: Bursa/Nilüfer Örneği

Öz

Sağlık yapıları, bir toplumun sağlığına katkıda bulunmak amacıyla tasarlanmış olan ve bu anlamda gereken teşhis ve tedavi ünitelerini içinde barındıran kuruluşlardır. Bu kuruluşların ilk basamağını ise aile sağlığı merkezleri, bilinen diğer adıyla sağlık ocakları oluşturmaktadır. Günümüzde halkın kullanımına sunulan aile sağlığı merkezi binaları belli ölçülerde iklimsel, işitsel ve görsel konfor koşullarını sağlamaktadırlar. Ancak sağlanan koşullar kullanıcıları her zaman memnun etmemekte ve birtakım sorunları dile getirmelerine sebep olmaktadır. Bu çalışmada aile sağlığı merkezlerindeki iç mekân sıcaklığı, ısıl konfor, iç hava kalitesi, doğal havalandırma ve doğal aydınlatma durumu ile ilgili iç mekân konfor koşullarının kullanıcı görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Anket çalışması için seçilen bölge; Türkiye‟nin 4. büyük ili olan Bursa‟nın Nilüfer İlçesi‟dir. Nilüfer İlçesi‟nde toplam 26 adet aile sağlığı merkezi içerisinden en yoğun kullanılan 10 adedi seçilerek, her merkezde 100 kişi olmak üzere tamamı hizmet alan kullanıcılardan oluşan 1000 kişi ile görüşülmüştür. Kullanıcılara 14 adet soru yöneltilmiştir. İç mekân sıcaklığı, ısıl konfor, doğal aydınlatma, iç hava kalitesi ve doğal havalandırma konularının ele alındığı sorulardan elde edilen veriler Çizelgelere dökülerek değerlendirilmiştir. İç mekân kalitesi binaların mimari tasarım prensipleriyle yakından ilişkilidir. Bunun sağlanabilmesi için yapının yaşam döngüsünde yer alan tüm aşamalarda (planlama/tasarım, yapım, kullanım) rol alan aktörlerin gereken bilince sahip olmaları sağlanmalıdır

Anahtar Kelimeler

• Konfor koşulları, Isıl konfor, İç mekan hava kalitesi, Aile sağlığı merkezi, Sağlık ocağı

Evaluation of Comfort Conditions in Health Centers: Bursa/Nilüfer

Öz

Health centers are institutions that are designed to contribute to the health of the society which include diagnosis and treatment units for this purpose. Community health centers known also as community health centers make up the first step of these institutions. Today, the family health centers meet various climates, auditory and visual comfort criteria. However, these criteria do not always satisfy users and cause them to make complaints. The objective of this study is to evaluate the opinions of users regarding the interior ambient temperature, interior air quality, natural ventilation and natural lighting in family health centers. The region selected for the survey study is the Nilufer district of Bursa which is the 4thdeveloped city in Turkey. There are a total of 26 family health centers at the district of Nilufer from which 10 of them were selected and surveys were carried out with 1000 users with 100 from each center. 14 questions were asked to the users. Interior ambient temperature, thermal comfort, natural lighting, indoor air quality and natural ventilation issues were evaluated by making graphs from the answers to the survey questions. The interior quality is closely related with the architectural design principles of the buildings. In order to accomplish this, all actors that play a role in each stage (planning/design, construction, usage) should have the same consciousness during all the stages in the life cycle of the structure

Anahtar Kelimeler

• Comfort conditions, Thermal comfort, Indoor air quality, Community health center, Healthcare structures

Kaynakça

1. 1. Working Group for Sustainable Construction, Working Group for Sustainable Constructions Methods and Techniques Final Report, Brussels, Belgium, 2004
2. 2. Sirel, Ş., Yapı Fiziği Konuları, Ders Notları, YFU, 1994
3. 3. T.C. Sağlık Bakanlığı, http://www.saglik.gov.tr/TR/ana-sayfa/1 0/20140822.html (Erişim Tarihi: 22.04.2015)
4. 4. Hwang, R.L., Lin, T.P., Cheng, M.J., Chien, J.H., 2007. Patient Thermal Comfort Requirement for Hospital Environments in Taiwan, Building and Environment, Cilt No: 42 Sayı No:8, Sayfa No: 2980-2987.
5. 5. Balaras, C.A., Dascalaki, E., Gaglia, A., HVAC and Indoor Thermal Conditions in Hospital Operating Rooms, Energy and Buildings, Cilt No: 39, Sayı No: 4, Sayfa No: 454-470, 2007
6. 6. Czarniecki, W., Kopacz, M., Okoowicz, W., Gajewski, J., Grzedziski, E., 1991. Investigations of the Microclimate in Hospital Wards, Energy and Buildings, Cilt No: 16, Sayı No: 1-2, Sayfa No: 727-733.
7. 7. Skoog, J., Fransson, N., Jagemar, L., 2005, Thermal Environment in Swedish Hospitals: Summer and Winter Measurements, Energy and Buildings, Cilt No: 37, Sayı No: 8, Sayfa No: 872-877.
8. 8. Santamouris, M., Dascalaki, E., Balaras, C., Argiriou, A., Gaglia, A., 1994. Energy Performance and Energy Conservation in Health Care Buildings in Hellas, Energy Conversion and Management, Cilt No: 35, Sayı No: 4, Sayfa No: 293-305.

9. 9. Argırıou, A., Asimakopoulos, D., Balaras, C., Dascalak, E., Lagoudı, A., Loizidou, M., Santamouris, M., Tselepidaki, I., 1994. On the Energy Consumption and Indoor Air Quality in Office and Hospital Buildings in Athens, Hellas, Energy Conversion and Management, Cilt No: 35, Sayı No: 5, Sayfa No: 385-394.
10. 10. Méndez, C., San José, J.F., Vilafruela, J.M., Castro, F., 2008. Optimization of a Hospital Room by Means of CFD for More Efficient Ventilation, Energy and Buildings, Cilt No: 40, Sayı No: 5, Sayfa No: 849-85.
11. 11. San José-Alonso, J. F., Velasco-Gomez, E., Rey-Martınez, F. J., Alvarez-Guerra, M., Gallego Peláez, C., 1999. Study on Environmental Quality of a Surgical Block, Energy and Buildings, , Cilt No: 29, Sayı No: 2, Sayfa No: 179-187.
12. 12. Wang, X., Bi, X., Chen, D., Sheng, G., Fu, J., 2006. Hospital Indoor Respirable Particles and Carbonaceous Composition, Building and Environment, Cilt No: 41, Sayı No: 8, Sayfa No: 992-1000.
13. 13.Cheong, K.W.D., Phua, S.Y., 2006. Development of Ventilation Design Strategy for Effective Removal of Pollutant in the Isolation Room of a Hospital, Building and Environment, Cilt No: 41, Sayı No: 9, Sayfa No: 1161-1170.
14. 14. Qian, H., LI, Y., Nielsen, P. V., Hyldgaard, C. E., 2008. Dispersion of Exhalation Pollutants in a Two-Bed Hospital Ward with a Downward Ventilation System, Building and Environment, Cilt No: 43, Sayı No: 3, Sayfa No: 344-354.
15. 15.Rui, Z., Guangbei, T., Jihong, L., 2008. Study on Biological Contaminant Control Strategies Under Different Ventilation Models in Hospital Operating Room, Building and Environment, Cilt No: 43, Sayı No: 5, Sayfa No: 793-803.
16. 16. Sodha, M. S., Sharma, A. K., Singh, S. P., Bansal, N. K., Kumar, A., 1985. Evaluation of an Earth-Air Tunnel System for Cooling/Heating of a Hospital Complex, Building and Environment, Cilt No: 20, Sayı No: 2, Sayfa No: 115-122.
17. 17.Renedo, C.J., Ortiz, A., Mañana, M,. Silió, D., Pérez, S., 2006. Study of Different Cogeneration Alternatives for a Spanish Hospital Center, Energy and Buildings, Cilt No: 38, Sayı No: 5, Sayfa No: 484-490.
18. 18. Schijndel, A. W. M., 2002. Optimal Operation of a Hospital Power Plant, Energy and Buildings, Cilt No: 34, Sayı No: 10, Sayfa No: 1055-1065.
19. 19. Smith, R. M. Rae, A., 1977. Patient Comfort and Radiant Ceiling Heating in a Hospital Ward, Building and Environment, Cilt No: 12, Sayı No: 3, Sayfa No: 143-146.
20. 20. Ne'eman, E., Craddock, J., Hopkinson, R. G., 1976. Sunlight Requirements in Buildings, I. Social Survey, Building and Environment, Cilt No: 11, Sayı No: 4, Sayfa No: 217-238.
21. 21. ASHRAE Standard 55-1992 Revizyon:2003, Thermal Environment Conditions for Human Occupancy.
22. 22. Fanger, P. O., 1970. Thermal comfort: Analysis and Applications in Environmental Engineering, Danish Technical Press, Sayfa sayısı: 244.
23. 23.CR 1752, 1998. Ventilation for Buildings: Design Criteria for the Indoor Environment. CEN European Committee for Standardization,
24. 24. Frontczak, M., 2011. Human Comfort and Self-Estimated Performance in Relation to Indoor Environmental Parameters and Building Features, Department of Civil Engineering Technical University of Denmark.
25. 25. Frontczak, M., Wargocki, P., 2011. Literature Survey on How Different Factors Influence Human Comfort in Indoor Environments, Building and Environment, Vol: 46.