Wittgenstein’ın Psikoloji Bilimine Dair Görüşlerine Eleştirel Bir Bakış
Öz
Wittgenstein 20. yüzyılın ilk yarısında Tractatus Logico-Philosophicus adlı yapıtında felsefenin öldüğünü ve felsefede bugüne kadar sorulmuş tüm soruların çözümünü bulduğunu iddia etmiştir. Daha sonraları dünyayı dolaşmış ve özellikle zamanını Kierkegaard ve Nietzsche okuyarak geçirdikten sonra erken dönemlerinde savunduğu düşüncelerini değiştirmiş ve hem dil felsefesinde hem de bilim felsefesinde paradigmatik bir değişikliğin ilk zeminini ortaya koymuştur. Sosyal bilimlerin genelinde olduğu gibi psikoloji de bu değişimlerden ve Wittgenstein’ın felsefesinden paradigmatik düzeyde etkilenmiştir. Bu yazıda genel olarak Wittgenstein’ın felsefesinin psikolojiyle ve bugünün sosyal psikolojisiyle olan ilişkisi eleştirel olarak incelenmiştir. Özel olarak ise, Wittgenstein’ın felsefesinin, eleştirel psikoloji akımının ortaya çıkmasına ve ana akım psikolojideki bağlamdan kopuk, birey odaklı yaklaşımların irdelenmesine katkı sunduğunu savunuyoruz. Bu argümanı savunmak için ilk olarak psikolojinin ve özel olarak sosyal psikolojinin kısa bir tarihi verilecektir. Daha sonrasında erken dönem ve geç dönem olarak ayırdığımız iki farklı Wittgenstein portresi anlatılacak ve son olarak Wittgenstein’ın çalışmalarının psikolojik çalışmalara olan etkisi tartışılacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Allport, F. H. (1924). Social Psychology. Boston: Houghton Mifflin.
- Baker, G. P. (1984). On the very idea of a form of life. Inquiry, 27, 277-289.
- Burge, T. (1986). Intellectual norms and foundations of mind. Journal of Philosophy, LXXXIII(12), 649-663.
- Budd, M. (1989). Wittgenstein’s philosophy of psychology. London: Routledge.
- Farr, R. M. (1991), The long past and the short history of social psychology. European Journal of Social Psychology. 21(5), 371-380.
- Feyerabend, P. (1978). Science in a Free Society. London: NLB.
- Freud, S. (1921). Group psychology and the analysis of the ego (Standard edition, 18). London: Hogarth
- Fodor, J. (1975). The language of thought. Cambridge, MA: Harvard University.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Onurcan Yılmaz
*
0000-0002-6094-7162
Türkiye
Fatih Bayrak
Bu kişi benim
0000-0001-6350-6234
Andorra
Sinan Alper
0000-0002-9051-0690
Andorra
Yayımlanma Tarihi
30 Kasım 2019
Gönderilme Tarihi
21 Nisan 2019
Kabul Tarihi
25 Kasım 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 5 Sayı: 2