Derleme

GRUPLAR ARASI TEMASIN ÖNYARGILAR, KOLEKTİF EYLEM NİYETİ VE BİLİŞSEL LİBERALLEŞME ÜZERİNE ETKİLERİ

Cilt: 33 Sayı: 1 30 Nisan 2024
PDF İndir
TR EN DE

GRUPLAR ARASI TEMASIN ÖNYARGILAR, KOLEKTİF EYLEM NİYETİ VE BİLİŞSEL LİBERALLEŞME ÜZERİNE ETKİLERİ

Öz

Gruplar arasındaki önyargıları azaltmak adına geliştirilen en önemli yaklaşımlardan biri temas yaklaşımıdır. Doğrudan ve dolaylı temas deneyimleri bireylerin dış gruplara yönelik olumsuz tutumlarını zayıflatmada etkilidir. Öte yandan, son dönemde yürütülen araştırmalarda temas deneyimlerinin bireylerin yalnızca önyargılarını değil, kolektif eylem niyetini ve bilişsel liberalleşme düzeyini de etkilediği görülmektedir. Ulusal alanyazına bakıldığında ise temasın kolekif eylem niyeti ve bilişsel liberalleşme üzerindeki etkileri hakkında oldukça sınırlı sayıda çalışma olduğu görülmektedir. Mevcut derleme çalışmasının amacı, gruplar arası temasın bireylerin önyargı, kolektif eylem niyeti ve bilişsel liberalleşme düzeyini nasıl etkilediğini inceleyen çalışmaları derleyerek ilgili alanyazına Türkçe kaynak sağlamaktır. Bu amaçla hazırlanan mevcut çalışma temelde üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde gruplar arası temas ve önyargı arasındaki ilişki incelenmiş ve temasın önyargılar üzerindeki etkisinde aracı ve düzenleyici rol oynayan faktörler incelenmiştir. İkinci bölüm gruplar arası temas ve kolektif eylem niyeti arasındaki ilişkiyi inceleyen araştırma bulgularını içermektedir. Son bölümde ise gruplar arası temasın bilişsel liberalleşme etkisi -temas deneyimlerinin bilişsel beceriler üzerindeki olumlu etkisi- üzerinde durulmuştur. Mevcut çalışmada temas deneyimlerinin hem grup süreçleri hem de grup süreçlerinin ötesindeki sonuçlarının birlikte incelenmesi, temasın etkilerinin bütüncül şekilde anlaşılmasına katkı sunacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Allport, G. W. (1954). The nature of prejudice. Addison-Wesley.
  2. Al Ramiah, A., Hewstone, M., Voci, A., Cairns, E., & Hughes, J. (2013). It's never too late for ‘us’ to meet ‘them’: Prior intergroup friendships moderate the impact of later intergroup friendships in educational settings. British Journal of Educational Psychology, 83(1), 57-75. doi: 10.1111/j.2044-8279.2011.02054.x.
  3. Barlow, F. K., Paolini, S., Pedersen, A., Hornsey, M. J., Radke, H. R., Harwood, J., Rubin, M. & Sibley, C. G. (2012). The contact caveat: Negative contact predicts increased prejudice more than positive contact predicts reduced prejudice. Personality and Social Psychology Bulletin, 38(12), 1629-1643. https://doi.org/10.1177/0146167212457953
  4. Boin, J., Fuochi, G., & Voci, A. (2020). Deprovincialization as a key correlate of ideology, prejudice, and intergroup contact. Personality and Individual Differences, 157, 109799. https://doi.org/10.1016/j.paid.2019.109799 Boin, J., Rupar, M., Graf, S., Neji, S., Spiegler, O., & Swart, H. (2021). The generalization of intergroup contact effects: Emerging research, policy relevance, and future directions. Journal of Social Issues, 77(1), 105–131. https://doi.org/10.1111/josi.12419
  5. Brewer, M. B., & Miller, N. (1984). Beyond the contact hypothesis: Theoretical perspectives on desegregation. In N. Miller & M. B. Brewer (Eds.), Groups in Contact: The Psychology of Desegregation (pp. 281–302). Academic Press.
  6. Cakal, H., Hewstone, M., Schwär, G., & Heath, A. (2011). An investigation of the social identity model of collective action and the 'sedative' effect of intergroup contact among Black and White students in South Africa. British Journal of Social Psychology, 50(4), 606–627. https://doi.org/10.1111/j.2044-8309.2011.02075.x
  7. Crisp, R. J., & Beck, S. R. (2005). Reducing Intergroup Bias: The Moderating Role of Ingroup Identification. Group Processes & Intergroup Relations, 8(2), 173-185. https://doi.org/10.1177/1368430205051066
  8. Crisp, R. J., & Turner, R. N. (2011). Cognitive adaptation to the experience of social and cultural diversity. Psychological Bulletin, 137(2), 242–266. https://doi.org/10.1037/a0021840

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sosyal ve Kişilik Psikolojisi (Diğer)

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2024

Gönderilme Tarihi

5 Ekim 2023

Kabul Tarihi

29 Ocak 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 33 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Eniç, D. (2024). GRUPLAR ARASI TEMASIN ÖNYARGILAR, KOLEKTİF EYLEM NİYETİ VE BİLİŞSEL LİBERALLEŞME ÜZERİNE ETKİLERİ. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 33(1), 141-159. https://doi.org/10.35379/cusosbil.1371584
AMA
1.Eniç D. GRUPLAR ARASI TEMASIN ÖNYARGILAR, KOLEKTİF EYLEM NİYETİ VE BİLİŞSEL LİBERALLEŞME ÜZERİNE ETKİLERİ. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2024;33(1):141-159. doi:10.35379/cusosbil.1371584
Chicago
Eniç, Deniz. 2024. “GRUPLAR ARASI TEMASIN ÖNYARGILAR, KOLEKTİF EYLEM NİYETİ VE BİLİŞSEL LİBERALLEŞME ÜZERİNE ETKİLERİ”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 33 (1): 141-59. https://doi.org/10.35379/cusosbil.1371584.
EndNote
Eniç D (01 Nisan 2024) GRUPLAR ARASI TEMASIN ÖNYARGILAR, KOLEKTİF EYLEM NİYETİ VE BİLİŞSEL LİBERALLEŞME ÜZERİNE ETKİLERİ. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 33 1 141–159.
IEEE
[1]D. Eniç, “GRUPLAR ARASI TEMASIN ÖNYARGILAR, KOLEKTİF EYLEM NİYETİ VE BİLİŞSEL LİBERALLEŞME ÜZERİNE ETKİLERİ”, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 33, sy 1, ss. 141–159, Nis. 2024, doi: 10.35379/cusosbil.1371584.
ISNAD
Eniç, Deniz. “GRUPLAR ARASI TEMASIN ÖNYARGILAR, KOLEKTİF EYLEM NİYETİ VE BİLİŞSEL LİBERALLEŞME ÜZERİNE ETKİLERİ”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 33/1 (01 Nisan 2024): 141-159. https://doi.org/10.35379/cusosbil.1371584.
JAMA
1.Eniç D. GRUPLAR ARASI TEMASIN ÖNYARGILAR, KOLEKTİF EYLEM NİYETİ VE BİLİŞSEL LİBERALLEŞME ÜZERİNE ETKİLERİ. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2024;33:141–159.
MLA
Eniç, Deniz. “GRUPLAR ARASI TEMASIN ÖNYARGILAR, KOLEKTİF EYLEM NİYETİ VE BİLİŞSEL LİBERALLEŞME ÜZERİNE ETKİLERİ”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 33, sy 1, Nisan 2024, ss. 141-59, doi:10.35379/cusosbil.1371584.
Vancouver
1.Deniz Eniç. GRUPLAR ARASI TEMASIN ÖNYARGILAR, KOLEKTİF EYLEM NİYETİ VE BİLİŞSEL LİBERALLEŞME ÜZERİNE ETKİLERİ. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 01 Nisan 2024;33(1):141-59. doi:10.35379/cusosbil.1371584